Ophef in Amerika: via AI-diensten gevoerde chats over een juridisch conflict of strafbaar feit vallen buiten het beroepsgeheim van je advocaat, en mogen dus gewoon in beslag genomen worden bij een rechtszaak. Had je in plaats daarvan een mail naar je advocaat gestuurd met dezelfde tekst, was deze wél beschermd.
Het Amerikaanse kantoor De Bevoise blogt:
Defendant Bradley Heppner was arrested on charges of securities and wire fraud on November 4, 2025. During the search of his mansion, federal agents seized electronic devices containing approximately thirty-one documents generated using Anthropic’s AI tool Claude. After he received a grand jury subpoena and had engaged legal counsel, Heppner used Claude to prepare reports outlining his defense strategy and potential legal arguments.De advocaat van Heppner stelde dat de in- en uitvoer bij de AI-dienst Claude (van Anthropic) onder het attorney-client privilege viel, omdat de cliënt er juridische vragen in formuleert ter voorbereiding op het consult aan de advocaat.
De Amerikaanse rechter ziet dat anders. De chats waren niet op verzoek van de advocaat gevoerd, maar gaven een eigen inschatting van Claude over de kansen van de zaak. Daarbij kwam dat Anthropic in haar privacybeleid duidelijk was dat communicatie niet vertrouwelijk is en indien wettelijk verplicht aan derden (zoals Justitie) kan worden verstrekt. Daarmee zijn deze berichten ‘gewoon’ in beslag te nemen.
Hoewel Nederlands recht natuurlijk volledig anders in elkaar steekt, denk ik dat je ook hier weinig kans hebt met de stelling dat een chat met een AI-dienst valt onder het beroepsgeheim van je advocaat. Al is het maar omdat je dan niet met je advocaat correspondeert over een juridische kwestie.
Er zijn een paar rechtszaken waarin ChatGPT-logs als bewijs werden gebruikt (zoals deze), maar geen daarvan betroffen echt een bekentenis.
Arnoud
Het zal natuurlijk van de concrete details van de zaak afhangen, maar je kunt neem ik aan in het algemeen betogen dat dergelijk ‘bewijs’ geen bewijskracht heeft omdat het gewoon scenario’s (waaronder een ‘worst case scenario’) waren die je geevalueerd wilde hebben ter bepaling van je strategie/mentale voorbereiding op een slechte uitkomst.
Of dat het gewoon ‘spielerei’ was om de mogelijkheden en beperkingen van de AI tool te onderzoeken.
Je moet het zien als een bekentenis, niet als bewijs.
Zelfs als je dat schrijft aan een AI-dienst (ik heb dit en dat gedaan), dan kan het toch net zo goed nog steeds over een fantasie gaan, of een scenario waarvan je wilt weten wat de waarschijnlijke uitkomst zal zijn? Dat is toch geen bekentenis, kom op nou!
Als ik chatGPT intyp: ‘Ik heb 1 miljoen dollar, hoeveel euro is dat?’ is dat toch geen bekentenis dat ik inderdaad 1 miljoen dollar heb? Ik wil alleen weten hoeveel euro overeenstemt met 1 miljoen dollar.
Het gaat hier om een analyse van je juridische positie, iets dat je normaal met je advocaat doet. Die vraag je niet om wisselkoersen, maar wel bijvoorbeeld “hoe houd ik deze 2 btc buiten zicht fiscus”.
Natuurlijk is dat geen bewijs dat je die echt hebt. Maar als ik als belastinginspecteur die chatlog heb, weet ik dat ik moet spitten naar inkomsten in bitcoin. Het helpt het onderzoek.
Maar ook dat is dan geen bekentenis.
Ik gebruik ChatGPT regelmatig om relevante wetsartikelen te vinden.
Ik vertrouw ChatGPT niet blind, maar als je vraagt om links naar bronnen bij alle beweringen kan je het zelf controleren. Soms zit het er compleet naast, maar meestal krijg je echt relevante artikelen.
Wanneer doe ik dit? Als iemand online juridische claims maakt en ik twijfel.
Hoe doe ik dat? Door de situatie waarop gereageerd wordt zo gedetailleerd mogelijk te beschrijven en te vragen welke wetten en welke artikelen van toepassing zijn en of er uitspraken zijn of het onderwerp.
Als het gedetailleerd uitwerken van een juridische casus om te vragen wat de wet zegt een bekentenis is, dan ben ik inmiddels ’s werelds grootste crimineel.
Meer dan ondersteuning bij ander bewijs: Hij heeft de gestolen fiets in bezit en claimt dat hij die gekocht heeft, maar hij zocht op google naar hoe hij een gestolen fiets legaal kon houden en vroeg ChatGPT wat hij moest zeggen als hij beschuldigd werd. Die snap ik nog wel.
In dit geval vraag ik mij af hoe men het onderscheid maakt tussen. “Ik omscghrijf waarvan ik beschuldigd wordt en vraag Claude om een mogelijke verdediging” en “Dit heb ik gedaan en vraag Claude om een mogelijke verdediging”.
Als hij nu dingen in Claude heeft geschreven die de politie niet wist en vervolgens heeft kunnen verifieren, dan is dat natuurlijk sterk bewijs dat hij kennis van de fraude heeft en schuldig is. Maar ook dat is toch niet strikt een bekentenis te noemen.
Waarom niet? Er blijkt uit dat je bepaalde kennis had, een bepaalde intentie.
Natuurlijk kun jij daarna weer tegenbewijs geven, zoals uitleg dat je onderzoek deed omdat Iemand Op Internet Ongelijk Had of omdat je een misdaadroman schrijft. Hoe geloofwaardig dat is, is vers twee.
Natuurlijk word je nooit enkel op een bekentenis veroordeeld, dat kan niet. Maar bekentenis met steunbewijs is lastig achteraf te ontkrachten.
Dus de strategie is continu allerlei dingen te doen zodat het volkomen ongeloofwaardig is dat jij die dingen echt hebt gedaan.
Want als je een keer wat opzoekt komt er wellicht een wijs neus die er meer in ziet
Volgens mij sta ik er ongeveer net zo in als Elroy.
Waar is het principe (art 11, Rechten van de mens) gebleven dat je je onschuld niet hoeft te bewijzen?
Het lijkt wel alsof jij (Arnoud) stelt: als je een bekentenis hebt ingetypt in ChatGPT betekent dat dat de bewijslast wordt omgekeerd, dan moet je zelf maar bewijzen dat het onschuldig was.
Daar kan ik gewoon niet in meegaan.
Zo werkt dat toch met iedere bekentenis? Waarom zeg je dat je het hebt gedaan als dat niet zo is? Kom maar met een verhaal dan.
Los daarvan, steunbewijs blijft nodig. Op enkel een bekentenis wordt niemand veroordeeld.
Voor mij is een bekentenis pas een bekentenis als het uit de omstandigheden duidelijk is dat je de misdaad WILDE bekennen. Dus een bekentenis bij de politie, of een bekentenis op papier ondertekend in het bijzijn van getuigen, een bekentenis aan de slachtoffers, of een bekentenis in de biechtstoel, of een bekentenis op je sterfbed, misschien een dagboek als uit de omstandigheden blijkt dat dat betrouwbaar is.
Andere uitlatingen, mondeling of schriftelijk, zijn dronkemanspraat, fantasieen, plots voor een boek, juridische studiescenario’s, opschepperij. Niet bindend voor degene die ze doet.
Het punt is, wat mij betreft, dan ook niet of de ‘bekentenis’ gedaan is of niet, maar eerder dat het het geen ‘bekentenis’ met meer dan ruis-waarde is, en dat jij niet zou hoeven te bewijzen dat dat niet zo is.
Is dit een terminologie-issue?
Een Google zoekopdracht “hoe lijk wegmaken ongebluste kalk” kun je zien als een bekentenis dat jij een lijk hebt weggemaakt, in mijn interpretatie. Ik denk dat jij dit wel als bewijs zou zien (je hebt dit ingetypt in Google) maar niet als een bekentenis omdat dit geen opbiechten is. Begrijp ik het zo goed?
Heel eerlijk, ik weet niet of het een terminologie-issue is.
Ik heb er moeite mee om de genoemde zoekopdracht als ‘bewijs’ te zien. Bewijs is objectief, terwijl de reden achter die zoekopdracht iets is wat alleen jij weet. Anderen die daar een aanname over doen…. dat blijven aannames. Ook voor het ‘promoveren’ van die zoekopdracht naar een ‘bewijs’ geldt het vermoeden van onschuld. Je kunt dat niet zomaar doen
Ik heb in de beginjaren van het internet, ik denk zelfs toen we nog gopher hadden en geen www, wel eens uit nieuwsgierigheid the Anarchist Cookbook opgezocht. Misschien jij ook wel.
Wat nu als er net daarna een anarchistisch-terroristische aanslag geweest was? Was ik dan verdacht geweest omdat ik nieuwsgierig was en de mogelijkheden van internet om controversiele informatie op te zoeken wilde exploreren?
Ik moet er niet aan denken.
Misschien kleurt dat mijn mening over deze case.
Het is dus eerder een hellend vlak verhaal. Ik vind dat je met dergelijke interpretaties op een hellend vlak komt.
Dingen die iemand intypt in ChatGPT als bewijs/bekentenis gebruiken, gaat naar mijn smaak teveel richting gedachtenpolitie, meer dan ik comfortabel vind.
Waar ik mee blijf worstelen in je reactie, is dat je “bewijs” lijkt te interpreteren als “in zijn eentje overtuigend laten zien dat het zo is”. Ik bedoel niet meer dan “vast staat dat je deze zoekopdracht hebt gedaan”.
Het is niet zo dat als iemands vrouw vermist is en in de Google-geschiedenis dat staat, we die iemand 2 jaar cel geven wegens wegmaken van een lijk (151 Sr). Daarvoor is meer nodig. We weten dat je dit gezegd hebt. Komt er vervolgens een bonnetje van de bouwmarkt dat je 80 kilo ongebluste kalk hebt gekocht en ben je geflitst om 3 uur ’s nachts op de weg naar een bouwterrein waar nu een betonnen fundering ligt, dan komen we een heel eind dichterbij een veroordeling. Nog steeds mag jij dan uitleggen waarom jij die zoekopdracht deed.
De onschuldpresumptie verplicht Justitie niet om elk bewijsstuk zo gunstig voor de verdachte mogelijk te interpreteren.
Rationeel weet ik dat je gelijk hebt. Maar gevoelsmatig….
Hoe meer ik er over nadenk, hoe duidelijker het voor mij is dat het ‘gedachtenpolitie’ argument voor mij het belangrijkst is. Wat je intypt in Google of ChatGPT is een verlengstuk van je prive-gedachten. Als we accepteren dat dat ‘bewijs’ is, dan zitten we op het hellend vlak dat prive-gedachten je in de gevangenis kunnen laten eindigen.
De volgende technische stap is dan (en Elon Musk is daar ongetwijfeld al mee bezig) dat we via sensors op iemands hoofd zijn innerlijke gedachten kunnen lezen, en dus automatisch weten of iemand schuldig is aan moord.
(Of misschien slechts overweegt een regeringskritische demonstratie te organiseren, of te staken, maar laten we hem dan voor de zekerheid toch maar meteen opsluiten, dat zal die verdraaide maatschappijverstoorders leren!)
Wat mij betreft is kennis verzamelen, ook over controversiele onderwerpen, altijd een positieve activiteit, die niet ingeperkt zou mogen worden door een echt of vermeend risico dat die activiteit je wel eens in de gevangenis kan laten belanden.
En natuurlijk kun je bij een moord best zeggen dat het belang van opsporing/veroordeling zo groot is dat het wel mag. Maar blijft het bij het opsporen van zware misdaden?
Samenvatting blijft: Hellend vlak naar gedachtenpolitie… moeten we niet willen.
Je stelt ‘De onschuldpresumptie verplicht Justitie niet om elk bewijsstuk zo gunstig voor de verdachte mogelijk te interpreteren.’
Ik weet het niet: als iets eenmaal een ‘bewijsstuk’ is geworden, ligt eenzijdige interpretatie en tunnelvisie op de loer.
Die zoekopdracht ‘hoe los ik een lijk op’ zien ze wel, en interpreteren ze op een bepaalde manier, maar wat doen ze met die zoekopdracht er net voor of na ‘waar koop ik honderd rode rozen voor mijn allerliefste vrouw waar ik tot mijn dood mee samen wil blijven’?
Ik zou zeggen dat jouw advocaat die andere tekst laat zien. De rechter zal dan vragen “waarom zocht u naar hoe een lijk op te lossen, net nadat uw lieve vrouw was verdwenen?” Ik neem aan dat je daar dan een goed antwoord op hebt.
Ik vind de term ‘gedachtenpolitie’ zo lastig hier, omdat ze alle discussie diskwalificeert. Het is volgens mij niet nieuw dat we iemands gemoedstoestand afleiden uit uitlatingen, handelen en dergelijke. De buurman hoorde je schreeuwen, de politie vond iets onder je bed, zulke dingen.
De term gedachtenpolitie is misschien beladen. Maar uiteindelijk komt het voor mij wel daarop neer, en ik kan niet goed verklaren waarom.
Ja, we leiden iemands gemoedstoestand af uit uitlatingen, handelen en dergelijke.
Zoekopdrachten liggen voor mij zo dicht bij gedachten, dat ik ze eerder als gedachten zelf beschouw dan als uitingen van gedachten waar iemand wat uit zou mogen afleiden.
Maar goed, we gaan er niet uitkomen…
Een bekentenis is in mijn lezing iedere mededeling van de verdachte die ondersteunt dat deze het feit gepleegd heeft. Niet alleen een volledige A-Z berouwvolle vertelling van het gebeuren.
Waar haal je eigenlijk vandaan dat datgene wat in deze zaak in chatgpt was ingetypt, een “bekentenis” was?
Los van beroepsgeheim: valt dat niet onder “hearsay”?
Tenzij het alleen als bewijs is gebruikt dat de vraag is gesteld, niet dat het enige waarheid bevat.
Hearsay? Het is een document gemaakt door de verdachte (of wederpartij). Niets via-via gehoord. Het bewijst dat die dit dacht en vond. Wat dat oplevert, hangt van de zaak af.
In zakelijke geschillen zijn dergelijke documenten handig om de jury een verhaal te geven. Stel de lead engineer vindt een patent van de concurrent en vraagt Gemini, maken we inbreuk. Gemini zegt ja. Snel een octrooigemachtigde ingeschakeld en na onderzoek concludeert deze Nee. Concurrent start een rechtszaak in Amerika. Die log van Gemini is dan heel fijn om de jury te overtuigen dat het bedrijf wist van de inbreuk. Gemini zei het toch?
Natuurlijk kan Gemini zeggen dat het inbreuk is, en de engineer toch gelijk hebben, of, als Gemini iets claimt waarvan de engineer zegt dat het larie is, maar achteraf blijkt dat het toch inbreuk was, ook dan hoeft er nog geen sprake te zijn van “wilful infringement” (wat in het VS-recht een verhoogde schadevergoeding oplevert).
Het probleem voor de advocaat van de verdediging in deze is natuurlijk een jury overtuigen, die waarschijnlijk helemaal geen kaas heeft gegeten van complexe techniek en de krankzinnige manier waarop claims in octrooien worden beschreven, en die vol bewondering kijkt hoe mooi Gemini of chatGPT prachtige dingen “hallucineerd”. Dat is vaak een te groot risico, dus worden een heleboel oneigenlijke octrooizaken in de VS afgesloten met een schikking, zelfs als eigenlijk er geen sprake is van inbreuk, of het octrooi zelf ongeldig is — maar je recht halen gewoon onbetaalbaar is.