Amsterdam wil contact met Apple over wandelroute door tunnel

| AE 10782 | Regulering | 21 reacties

De gemeente Amsterdam probeert met Apple in contact te komen naar aanleiding van het incident donderdagmiddag met fietsende toeristen in de Piet Heintunnel. Dat meldde Het Parool vorige week. Lokale omroep AT5 kwam een aantal toeristen tegen die in de tunnel fietsten, en maakten er een reportage van. Volgens de toeristen had hun Apple Maps app gezegd dat er door de tunnel gefietst (gewandeld) mag worden, iets dat in strijd is met de verkeersregels. Dat bleek te kloppen, waarop Amsterdam dus Apple tot de orde wil roepen. Oké, het is even leuk lachen om die stomme toeristen die als drones hun app volgen dwars door een drukke autotunnel, maar hebben ze een punt?

Het is inderdaad zo dat de Maps-app van Apple de Piet Hein tunnel aanmerkt als een looproute. Google Maps doet dat niet, en op Street view zie je dat dit klopt: de weg is afgesloten voor niet-gemotoriseerd verkeer en het voetpad houdt ook fysiek op – met een hek en een bordje Verboden voor voetgangers. Typefoutje van Apple waarschijnlijk, iets dat kan gebeuren en dat op zekere termijn ook wel aangepast zal worden.

Natuurlijk moet iedereen die aan het verkeer deelneemt, zich houden aan de verkeersregels en goed blijven kijken welke borden en verkeerstekens hij tegenkomt. Iedere Nederlander die de ingang van die tunnel ziet, snapt dat hij daar alleen met de auto in kan en zal het niet in zijn hoofd halen daar te gaan fietsen of lopen.

Voor een bezoekende toerist kun je dat natuurlijk ook zeggen, maar ik zou dat niet helemaal eerlijk vinden. Weinig landen hebben zo’n uitgebreid fietsnetwerk als Nederland, en het is dan ook vaak zeer gebruikelijk dat je gewoon fietst waar de auto’s rijden – inclusief op wegen met 70 als maximumsnelheid. Fietsen is een sport, geen vervoersmiddel. Als je vanuit die achtergrond in Nederland op de fiets stapt, dan is de Piet Heintunnel dus gewoon een sportieve uitdaging en komt het niet in je op dat hier een verboden verkeerssituatie geldt.

Natuurlijk kun je zeggen, dat is dan in Brazilië wellicht zo maar niet bij ons dus je verdiept je maar in onze verkeersregels. Ik denk alleen niet dat je déze specifieke situatie leert herkennen met een korte cursus, en om iedereen nu een fietsdiploma te laten halen is ook weer zo wat. Dus nee, voor mij is een betere oplossing dat Apple snel die kaart aanpast.

Arnoud

Mag de ACM met mystery shoppers internetwinkels gaan testen en domeinnamen laten afsluiten?

| AE 10757 | Regulering | 15 reacties

Met dit wetsvoorstel worden enkele aspecten ter uitvoering van verordening (EU) 2017/2394 (CPC-verordening) geregeld. Met die kandidaat voor saaiste zin ooit opent de internetconsultatie voor het stellen van nieuwe bevoegdheden voor toezichthouders onder het consumentenrecht, zoals onze Autoriteit Consument en Markt (ACM). Het voorstel noemt onder meer een expliciete bevoegdheid om met valse gegevens bestellingen te plaatsen (mystery shopping), maar kent ook nieuwe bevoegdheden om bij ecommerce zijdelings betrokken partijen bevelen te geven om mogelijke oplichting en fraude tegen te gaan. Zoals dus domeinnamen afsluiten.

De CPC-Verordening vereist vanuit Europa dat toezichthouders op het consumentenrecht beschikken over stevige middelen om in te grijpen bij marktpartijen die de boel belazeren. Natuurlijk kunnen ze al langer boetes uitdelen of specifieke bevelen (lasten) geven over hoe het gedrag aan te passen, maar bewijs verzamelen is daarbij nog wel eens een probleem. En ook heeft een last niet perse veel zin als die partij in het buitenland zit, onvindbaar is of onder een nieuwe bv gewoon verder gaat.

De mystery shopping-regeling moet aan dat eerste probleem tegemoet komen. Een opsporingsambtenaar mag onder opgaaf van valse gegevens een bestelling plaatsen, als dat relevant is voor een onderzoek naar marktgedrag. Hij mag daarbij geen uitlokking plegen, bijvoorbeeld door te vragen om levering van iets dat niet normaal in het assortiment zit omdat het in Nederland illegaal is dat te verkopen. Maar stel een webshop verkoopt verboden vuurwerk, dan mag de ambtenaar dat met een nepnaam bestellen om zo vast te stellen dát er verboden vuurwerk wordt verkocht. Op zich vind ik dit niet heel spannend.

Interessanter vind ik de nieuwe noodmaatregelen – want ze gelden alleen als laatste redmiddel – om handhaving van het consumentenrecht mogelijk te maken. Er worden drie maatregelen voorgesteld:

  1. Aanbieders van internetdiensten verplichten een bepaalde waarschuwing te tonen. Dit gaat volgens mij primair over sites als Marktplaats en andere handelsplatforms waar malafide partijen opduiken, niet op internetproviders die je netwerkverkeer moeten manipuleren om malafide shops herkenbaar te maken.
  2. Aanbieders verplichten bepaalde content niet te tonen of functionaliteit ontoegankelijk te maken. Dit is natuurlijk de volgende stap wanneer een waarschuwing niet effectief blijkt.
  3. Domeinregistries zoals SDIN verplichten een domeinnaam buiten gebruik te stellen of op naam van de ACM te zetten (inbeslagname). Dat is natuurlijk al helemaal het grof geschut.

De ACM mag deze bevoegdheden niet uitoefenen tenzij alle andere middelen geen doel treffen én als de rechter-commissaris in Rotterdam er een machtiging voor gegeven heeft. Dat is nog een opmerkelijke, want de R-C gaat over strafrecht en de ACM opereert als onafhankelijke toezichthouder onder het bestuursrecht. En die twee hebben weinig met elkaar te maken, het bestuursrecht is vele malen lomper en krachtiger dan het strafrecht. Ik ben benieuwd hoe dat uit gaat pakken.

Wat vinden jullie? Logisch idee gezien de markt, of zwaar overtrokken maatregelen?

Arnoud

Rechtbank: Deliveroo-bezorger is zzp’er en geen werknemer

| AE 10743 | Ondernemingsvrijheid, Regulering | 29 reacties

Deliveroo fietskoerier Sytse Ferwerda (20) is een zelfstandig ondernemer en geen werknemer, las ik bij de NOS. De overeenkomst die Ferwerda sloot met de maaltijdkoerier is een overeenkomst van opdracht, ondanks het feit dat hij eerder in dienst was en eigenlijk onder dit nieuwe contract exact hetzelfde werk deed. Dat vonniste de Amsterdamse rechtbank afgelopen maandag. De uitspraak bevestigt dat de platformeconomie goed de gaatjes opzoekt van het recht, in dit geval het arbeidsrecht. De bal is dus aan de politiek om hier wat aan te doen.

De zaak van fietskoerier Ferwerda is redelijk standaard bij platforms als deze: hij had zich aangemeld om maaltijden te bezorgen, en kreeg in eerste instantie een arbeidscontract voor bepaalde tijd. Op zeker moment besloot Deliveroo dat het beter voor haar bezorgers was om als freelancer aan de slag te gaan, zodat ook Ferweda geen nieuw arbeidscontract kreeg maar een overeenkomst van opdracht waaronder hij op eigen titel aan het werk ging. Daar kreeg hij achteraf spijt van, en hij stapte naar de rechter met in de kern het argument dat dit een verkapt arbeidscontract was.

De wet kent een sterke bescherming voor werknemers, althans op papier. Een contract is een arbeidscontract wanneer aan zekere feitelijke omstandigheden is voldaan, ongeacht wat partijen op papier zetten. Het is dus mogelijk dat iets dat “Freelanceovereenkomst” heet, aangemerkt wordt onder de wet als een arbeidsovereenkomst. (Dit is waarom opdrachtgevers vroeger altijd een VAR wilden, dat was een garantie dat dit niet zou gebeuren.)

Kern van een arbeidscontract is dat sprake is van betaling van loon, van een gezagsverhouding en persoonlijke arbeid. Dat laatste betekent dat een werknemer zichzelf niet mag laten vervangen, hij moet zelf het werk doen. Hij moet daarbij de instructies van de werkgever opvolgen over hoe het werk gebeurt (de gezagsverhouding), terwijl een opdrachtgever alleen kan zeggen wat hij wil hebben en wanneer. En als laatste heeft een werknemer recht op loon voor de gewerkte uren.

In dit geval staat heel duidelijk op papier dat geen sprake was van persoonlijke arbeid: de bezorger mocht zich laten vervangen. Ook was er op papier geen gezagsverhouding: de bezorger mocht in eigen kleding en met eigen warmhoudbox op pad, en had daarbij het recht iedere opdracht te weigeren als hij daar zin in had. Papier alleen is niet genoeg: ook de werkelijke uitvoering telt mee. Als die anders uitpakt dan het papier, dan is dat doorslaggevend. In dit geval had Ferweda zich ingeschreven als zzp-er bij de Kamer van Koophandel, wat volgens de rechter een zekere indicatie is dat hij zich bewust was van de veranderde arbeidsrelatie.

Belangrijk daarbij was de wijze waarop Deliveroo orders voorstelt aan bezorgers. Daarbij wegen factoren mee als hoe vaak je orders aanneemt of weigert en hoe netjes je die uitvoert. Dit ranking systeem kun je zien als een truc om mensen te dwingen alle orders te accepteren, en zo alsnog een soort arbeidsverhouding te creëren. Maar nee:

14. Al is van een direct rankingsysteem geen sprake, vast staat wel dat bezorgers die naar de maatstaven van Deliveroo goed presteren “priority acces” krijgen om een tijdvak in een zone te reserveren en daardoor meer kans hebben om op gewilde tijden bestellingen aangeboden te krijgen. Daar staat tegenover dat ook bezorgers die naar de maatstaven van Deliveroo minder goed presteren nog steeds (zij het later dan degenen met voorrang) tijdvakken kunnen boeken. Eveneens bestaat de mogelijkheid zonder van te voren tijdvakken te boeken in te loggen en de op dat moment aangeboden bestellingen te bezorgen, al bestaat daarbij de kans dat een tijdvak in een bepaalde zone al is volgeboekt.

Er is dus altijd een reële mogelijkheid om werk te krijgen als opdrachtnemer, zodat van dwang eigenlijk geen sprake is.

Deliveroo stelde wel eisen aan de manier van werken, maar dat ging eigenlijk alleen over veiligheidseisen. De kleding die men draagt, is een vrijwillige keuze: je mag in eigen kleding of zelfs in de kleding van de concurrent gaan bezorgen. Ja, ik viel ook van mijn stoel toen ik het las. Maar de advocaat van Deliveroo heeft het gezegd. En als laatste kijkt de rechtbank naar de relatief lage inkomsten per maand – 14 uur werk per maand is niet veel.

Alles bij elkaar is de conclusie onvermijdelijk: dit is echt een zelfstandige bezorger, geen pseudo-werknemer van Deliveroo. Althans volgens de formele juridische theorie. Praktisch rammelt er hier van alles, maar dat komt omdat de “platform economie” (je personeel aansturen met een app) keurig de gaatjes opzoekt van de wetgeving. De rechter kan daar echter niet op ingrijpen, omdat die gaten herstellen toch echt de taak van de wetgever is. Vorig jaar december fronste de Kamer de wenkbrauwen over deze actie van Deliveroo, dus ik ben benieuwd.

Arnoud

Amerikanen mogen voortaan wapenonderdelen met 3D-printers maken

| AE 10733 | Regulering | 12 reacties

Amerikanen mogen van de regering voortaan onderdelen voor wapens maken met behulp van 3D-printers, las ik bij Nu.nl. Een Amerikaanse rechtszaak aangespannen door de ontwerper van een 3D printbaar pistool werd recent geschikt, met als bepaling dat de regering het verspreiden van het ontwerp voor dit “Liberator”-vuurwapen niet juridisch zal aanpakken. Daarmee zou dit ontwerp… Lees verder

Google krijgt recordboete van 4,34 miljard euro voor machtsmisbruik Android

| AE 10727 | Ondernemingsvrijheid, Regulering | 16 reacties

De Europese Unie heeft zoekgigant Google een recordboete van 4,34 miljard euro opgelegd. Dat meldde Nu.nl afgelopen woensdag. Volgens Brussel werden telefoonmakers die Android wilden gebruiken verplicht om de zoekmachine van het bedrijf vooraf te installeren, net als een voorgeschreven bundel met apps. Zo kon Google zichzelf een oneerlijk voordeel geven op de markt voor… Lees verder

Hoe krijg je een contactverbod op je digitale thermostaat?

| AE 10694 | Regulering | 36 reacties

De thermostaat als hulpmiddel voor huiselijke mishandeling, kopte de NY Times recent. Steeds vaker krijgen instanties die slachtoffers van huiselijk geweld bijstaan, te maken met hulpvragen die gaan om technologie. De partner of ex gebruikt dan slimme spullen in het huis om het slachtoffer dwars te zitten. Van de thermostaat van 32 naar 5 graden… Lees verder

Ja, de politie mag illegale camerabeelden gewoon gebruiken als bewijs

| AE 10688 | Regulering | 58 reacties

De politie kan nu een beroep doen op bijna 200.000 vrijwillig aangemelde privécamera’s. Politievakbonden willen een verplicht register, zoals in België. Dat meldde het AD vorige week. Het register stelt de politie in staat om snel camerabeelden te verkrijgen van strafbare feiten en andere misstanden. Een punt van aandacht daarbij is dat het dan vaak… Lees verder

Particuliere handhaving gaat het helemaal worden onder de AVG

| AE 10615 | Privacy, Regulering | 18 reacties

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft te maken met bestuursruzies en ervaren personeelsleden verlaten de organisatie op een moment dat de privacywaakhond juist hard aan de slag moet door de invoering van de AVG. Dat las ik bij Tweakers en achter de betaalmuur van het Financieele Dagblad. En in andere media las ik dat meneer Schrems (de… Lees verder

Moet ik aangifte doen van computervredebreuk tijdens de les?

| AE 10567 | Regulering, Security | 25 reacties

Een lezer vroeg me: Mijn docent voor het vak IT Security gaf net aan hoe makkelijk het is onbeveiligde PHPMyAdmin omgevingen te vinden met een Google-zoekopdracht en daar dan op in te loggen. We kregen zelfs een live demonstratie. Voor zover ik weet, is dit computervredebreuk en dat is een ernstig misdrijf. Ben ik nu… Lees verder

Rechter staat ontsleutelde berichten van pgp-smartphones toe als bewijs

| AE 10547 | Regulering | 14 reacties

De rechtbank in Amsterdam heeft een crimineel veroordeeld mede op basis van informatie die werd verkregen door het ontsleutelen van een grote hoeveelheid berichten die via pgp-telefoons werden verstuurd. Dat meldde Tweakers vorige week. Uit het ontsleutelde berichtenverkeer blijkt hoe de verdachte een sturende rol had bij een liquidatiepoging en hoe de schutters aan hem… Lees verder