Fietsers krijgen de komende jaren op sommige plekken sneller groen licht als ze een speciale app op hun telefoon hebben staan. Dat las ik bij RTL. ‘Slimme’ verkeerslichten, die reageren op het aanbod van verkeer, ontvangen via die app een seintje. Op die manier hoef je steeds minder vaak van je fiets af. Huh.
Waarom men ze intelligente verkeersregelinstallaties (IVRI) noemt, weet ik niet, maar hier kun je zien waar ze staan. Wie dan de de app Da’s zo gefietst gebruikt, geeft als het ware automatisch en op afstand al hetzelfde seintje als je doet bij het drukken op de knop bij het verkeerslicht zelf. (Boze reacties over de naam van die app mogen naar de provincies Limburg, Noord-Brabant, Overijssel, Utrecht en Zuid-Holland.)
Het stelt zo te lezen dus weinig voor: het is geen automatische override om lekker door te scheuren, maar een tikje meer gemak en iets meer tijdswinst dan voorheen. En je hoeft er dus geen telefoon voor vast te houden, wat mijn eerste zorg was toen ik het artikel las.
In Amsterdam staan geen IVRI’s, en dat heeft met privacy te maken: die app moet iets van een identifier meesturen om de fietsen van elkaar te kunnen onderscheiden. En dat mag niet van de AVG meneertje. Maar dat is hier nu opgelost, zo lees ik bij Tweakers:
[De functie] SnellerGroen maakt bij elk slim verkeerslicht een tijdelijk, willekeurig ID aan. Dit zou niet te herleiden zijn naar een persoon of toestel. Het ID wordt automatisch verwijderd zodra de gebruiker het verkeerslicht voorbij is. De app slaat ritgegevens lokaal op en deelt ze niet met externe partijen.Met die maatregelen zie ik het AVG-probleem ook niet meer.
Wel blijft mijn verwondering: is dit nou echt zó nuttig, dat we hier een app(functie) voor moeten bouwen die fietsers dan massaal moeten gebruiken? Maar dat heb ik bij zo ongeveer alles waar het woord “smart” voor staat.
Arnoud
Een soort https://futurama.fandom.com/wiki/Fing-Longer maar dan SmArT 🙂
Met je laatste alinea ben ik het helemaal eens, net zo als alles tegenwoordig AI genoemd wordt.
Is dit niet vooral zo’n project wat weer door één of ander softwarebedrijf is opgezet om aanbestedingen in de wacht te slepen? Het klinkt als een oplossing die op zoek is naar een probleem.
Dat laatste punt geeft bij mij al zo’n ontzettende ‘allergie’ dat ik alleen daarom al weiger de app te installeren.
Maar sowieso; die moet altijd mijn locatie bijhouden (want gaat vast niet op slechts een bluetooth signaal werken?). Dat gaat toch veel batterij kosten? Op de website staat verder niet hoe de app technisch werkt. Dat zou ik ook eerst willen weten.
Maar hoe weet de app dan welke kant jij op wilt rijden? Mijn gemeente doet blijkbaar mee en alle stoplichten in de buurt staan op jouw gelinkte kaart. Maar dat is dus inclusief het stoplicht dat niet bij een kruising staat waarmee je een drukke straat over kan steken. Maar zo’n app weet toch niet of jij langs wilt fietsen of daar de straat wilt gaan oversteken? En nee de oplossing is niet dat jij op een knopje drukt op de app om dit duidelijk te maken ;-). Overigens gebeurt hetzelfde probleem bij kruisingen (waar je vaak ook rechtsaf kan slaan zonder dat een stoplicht daarvoor op groen hoeft te springen).
Anyway, app maar eens installeren en kijken wat het doet.
(Overigens heb ik ook in de VS gewoond en daar waren de detectielussen dusdanig slecht dat ze mijn fiets niet altijd pakten en waren er ook niet overal drukknoppen voor fietsen zodat er stoplichten waren die mij niet zagen en dus nooit op groen sprongen. Dit zou wel een oplossing hiervoor zijn die best wel eens goedkoper kan zijn dan de straat openbreken om nieuwe detectielussen te plaatsen.)
De app “weet” welk stoplicht jij nodig hebt, omdat ze kijken naar de routes die je in het verleden regelmatig hebt afgelegd. Het werkt dus niet als jij incidenteel langs zo’n stoplicht komt.
“routes die je in het verleden regelmatig hebt afgelegd”.
Dit lijkt me in tegenspraak met wat er in het artikel staat: “Het ID wordt automatisch verwijderd zodra de gebruiker het verkeerslicht voorbij is. De app slaat ritgegevens lokaal op en deelt ze niet met externe partijen.”
Het verkeerslicht weet niet dat jij er gisteren ook was. De app wel, en die stuurt dat signaal omdat jij hier vaker komt. Maar de app slaat dat lokaal op en deelt dat dus niet met derden.
Waar lees je dit? Ik kan nergens informatie over de werking vinden. Maar ik heb ook niet lang gezocht.
De verkeerslichten die hier op fietsroutes staan, staan ook op lijnbusroutes. Die lijnbussen dringen voor met het KAR-systeem. Vermoed dat dat zo blijft, ook al zitten er maar een paar mensen in die bussen. Bij de VRI’s is het hier doorgaans VRI-vrij voor fietsers die rechtsaf gaan. Om die reden zijn er op die plekken (en dat is het merendeel) geen voormeldlussen. Als voetganger (zonder metalen zolen) verwonder ik me er over hoe snel ik groen krijg. Gisteren stond er een flinke rij auto’s te wachten op de plek waar ik wilde oversteken. Dacht: ik druk toch maar, en kreeg binnen 1 seconde groen. Het zou ook wat zijn als lusdetectie beter terug wordt gemeld. Kan met een afteller de aanspringt of het lampje dat in sommige drukknoppen zit. Die aftellers mogen ook beter geprogrammeerd. Hier zie je na het drukken 48 (sec.), 47, 2, groen. Idd na vier seconde groen, terwijl je eerst nog dacht tijd te hebben om je veter vast te maken. 😉
Het blijft inderdaad allemaal heel vaag waarom dit nou de beste oplossing is, wel iets dat noodzakelijk is onder “privacy by design”. Een lus in het asfalt op grotere afstand is toch evident meer “privacy by design” dan welke oplossing met tijdelijke ID’s ook. Heel jammer dat je nooit lijkt te kunnen terugvinden hoe deze afwegingen nu precies gemaakt zijn en waarom dit dan de beste uitkomst was.
Overigens snap ik Amsterdam ook heel goed. Mijn eigen ervaring in de stad is dat het echt heel zelden voorkomt dat er zo weinig verkeersaanbod is dat fietsers in een cyclus overgeslagen kunnen worden. Dan heb je het toch echt alleen over de nachtelijke uurtjes dat er geen fietsers willen oversteken, alle andere minuten komt er altijd wel iemand aan.
Ik gebruik deze app, en zijn voorganger al een tijd. Er zijn twee stoplichten op mijn dagelijkse route die dit ondersteunen. In die voorganger zat die functionaliteit ook al, en daarin kon je zien dat hij inderdaad die knop voor je had ingedrukt, maar ik kon maar heel lastig vaststellen of dat nou echt werkte. Hij claimde van wel, en ik kon dan ook doorfietsen, maar of dat door die app kwam? Bij de introductie van de nieuwe app was die functie verdwenen, en blijkbaar nu weer terug.
De app gebruikt GPS om je route te traceren; batterijgebruik valt heel erg mee, wel stuurt hij jouw reisgedrag (alles, niet alleen je fietsgedrag) naar een centrale server, en dat moet je maar net willen. Hij probeert dan te bepalen of dat op de fiets was (en daar krijg je punten voor) of iets anders, maar dat gaat regelmatig mis: sta je in de file met je auto, dan kan die zomaar denken dat je dat stuk gefietst hebt.
Niet alleen naar een centrale server, ook naar Facebook Analytics
Het is natuurlijk leuk voor de fietsers. Maar wat zij winnen, verliezen de andere verkeersdeelnemers. Dus een maatschappelijk voordeel?
En nu zullen er wel mensen zijn die zeggen: terecht, hoe lastiger we het maken voor auto’s, hoe minder auto’s, hoe beter, maar het treft niet alleen auto’s, maar ook voetgangers, bussen, en zelfs andere fietsers, namelijk die in een kruisende richting die nu ineens moeten remmen terwijl ze anders lekker hadden kunnen doorrijden.
Dus het is gewoon een app om jezelf een beetje meer van de maatschappelijke koek toe te delen. Daar heb ik weinig sympathie voor.
Dat is dus niet de functie van deze app: zij doet hetzelfde als wat de fietser anders zou doen: op de knop drukken. Alleen doet zij dat ietsjes eerder, en hoef je daarvoor niet te stoppen. Je krijgt echter geen voorrang, alleen is het systeem net iets eerder op de hoogte dat jij wilt oversteken, en kan daardoor iets eerder daar rekening mee houden in de cyclus die hij doorloopt (dat is anders dan die voorrang voor bussen, die wel de cyclus hard doorbreken, waardoor andere echt langer moeten wachten).
En inderdaad: het maatschappelijke voordeel is fietsen iets aantrekkelijker maken. Ik zie dat wel, en ondersteun dat: auto’s souperen al een heleboel voordelen op via allerlei indirecte subsidies (niet betalen voor de schade van CO2 uitstoot, bijvoorbeeld).
Laten we de autodiscussie niet hierin brengen. Die brengen namelijk ook een hoop financiele voordelen (BTW, accijnzen, optimalisatie van de juiste personen en middelen op de juiste plaats). Ik weet heel eerlijk niet hoe de balans uitpakt, en niet eens wat het basispunt zou moeten zijn, en het is natuurlijk ook nogal een discussie over hoe je niet-financiele voor/nadelen weegt ten op zichte van financiele factoren, dus daar is geen beginnen aan
Terug naar de fiets-app: Als jij sneller groen krijgt, omdat er op eerder op het knopje gedrukt wordt, dan betekent dat dat jouw collega-fietser zonder die app eerder rood krijgt. Dat kan niet anders. Of bijv. de voetganger krijgt geen groen terwijl die dat anders wel gekregen hebt.
‘Rekening mee houden in de cyclus die hij doorloopt’ klinkt mooi, maar je vormt nog wel steeds twee klassen van fietsers (om het over andere verkeersdeelnemers maar niet te hebben). De klasse met de app hoeft minder vaak te remmen dan de klasse zonder app. Jij kunt dat ‘geen voorrang’ noemen, maar ik noem het wel zo.
Twee fietsers hebben elk onderweg 6 stoplichten, die gemiddeld 50% van de tijd groen zijn. Dat betekent dat normaal gesproken beide fietsers gemiddeld 3 rode en 3 groene stoplichten hebben. Maar met de app krijgt de app-fietser er nu bijvoorbeeld 5 groen en 1 rood, en dat betekent dat de niet-app-fietser 5 rode en 1 groen stoplicht krijgt. Hoe vind jij dat ‘geen voorrang’?
Ik denk dat juist die auto-discussie de belangrijkste motivator is voor dit soort ideeën: de wegen zijn extreem druk, en elke maatregel die effectief daar wat aan doet is meegenomen. Of het echt werkt is een ander verhaal.
Daarnaast: BTW en accijnzen zijn geen voordeel van auto’s (voor de staat); zij dekken namelijk verre van de verborgen kosten van diezelfde auto’s: de negatieve externaliteiten, waarvan ik er een al hierboven benoemde. Ik heb geen bezwaar tegen het gebruik van auto’s, en zie op veel punten hun voordelen, maar ik denk wel dat het redelijk is dat iedereen de juiste prijs betaald voor dat gebruik, zodat de keuze om dat ding wel of niet te gebruiken een eerlijke is, en genomen wordt om maatschappelijk gezien het optimale resultaat te bereiken. (Nu is volgens mij een van de lastigste problemen in de economie het op juiste wijze in rekening brengen van externaliteiten, maar dat terzijde).
Meer wegen aanleggen?
Ik zie wel wat in een soort ‘verkeersgeleiding’ in het algemeen, waarbij stoplichten en voorrang en snelheden etc zodanig geregeld wordt dat er voor IEDEREEN een optimaal resultaat uitkomt.
Maar een deel van de mensen een voordeel geven, en de rest een nadeel… nee, daar ben ik niet voor.
Het ruimtebeslag van wegen is een van die andere externaliteiten die niet voldoende wordt doorberekend aan automobilisten. Het is al lang onder planologen bekend dat meer wegen niet tot oplossingen leidden: zij verergeren regelmatig zelfs het probleem (zoek even op “Braess’s paradox”). Ik ben zelf wel eens in Seoul gaan kijken bij Cheonggyecheon restoration project, waar het weghalen van een weg leidde tot een veel betere doorstroming.
Ik ben helemaal voor het geven van een voordeel aan mensen die significant minder externaliteiten veroorzaken dan aan mensen die dat wel doen — en met het streven naar een voor IEDEREEN (inclusief toekomstige generaties!) optimaal resultaat ben ik het volledig eens, maar dat betekend ook dat je die externaliteiten (sub-optimaal voor anderen die wel de lasten dragen maar niet de lusten hebben) meerekent.
Braess’s paradox stelt niet dat het probleem regelmatig verergert, maar dat het mogelijk is dat het probleem verergert.
Er wordt vaak beweerd dat meer wegen tot meer verkeer leiden. Ik geloof dat dat effect er wel is maar dat slechts een beperkt effect is, en dat die observatie hoofdzakelijk het gevolg is van een simultane ontwikkeling van het wegennet en de vervoersvraag, zonder een causale relatie.
Het probleem met die externaliteiten is natuurlijk: hoe weeg je de ene tegen de andere af om tot een eerlijke optimalisatie te dragen?
Een tweede probleem is: wat is je referentiepunt voor het bepalen van de grootte/waarde van een externaliteit? Een pre-industriele samenleving? Iets anders?
(neem nu eens de middeleeuwen: toen lagen de (relatief zeldzame) wegen vol met paardestront. Was dat ook een externaliteit van het vervoeren van rijke ridders? En was dat positief of negatief? Het was vervelend voor de mensen die moesten lopen (misschien zelfs zonder schoenen!) op diezelfde wegen, maar welkom voor de boeren die het konden opscheppen om hun land te bemesten.)
Alles wat wie dan ook doet veroorzaakt externaliteiten voor anderen. Puur het feit dat we er zijn en eten verteren geeft al CO2 en methaan in de atmosfeer.
Waarschijnlijk veroorzaken wij inderdaad wel negatieve externaliteiten voor volgende generaties door onze uitlaatgassen. Maar misschien ook wel positieve externaliteiten doordat we op ons werk deel uitmaken van de wetenschappelijke ontwikkeling van de mensheid. Hoe kun jij weten welke positieve of negatieve waarde de volgende generaties daar aanhangen? (Als vorige generaties computerprogrammeurs niet met de auto naar hun werk waren gegaan, had Arnoud geen blog gehad en wij niet het plezier van die te lezen. )
Kortom, het klinkt allemaal leuk, maar het is allemaal theoretisch.
(misschien kan door het feit dat jij auto rijdt een persoon in Nigeria werken in een olieraffinaderij en daardoor zijn dochter WEL naar school laten gaan. Is dat dan zo slecht voor de samenleving, dat autorijden?)
Meer wegen aanleggen?
Ik zie wel wat in een soort ‘verkeersgeleiding’ in het algemeen, waarbij stoplichten en voorrang en snelheden etc zodanig geregeld wordt dat er voor IEDEREEN een optimaal resultaat uitkomt.
Maar een deel van de mensen een voordeel geven, en de rest een nadeel… nee, daar ben ik niet voor.
Voor auto’s ligt er vaak een extra lange lus tientallen meters voor de verkeerslichten. Juist fietsers hebben dat zelden.
Het waren dus juist altijd de auto’s die ‘voorrang’ kregen. Gisteren nog gehad. Ik ben als fietser op een los fietspad 3 meter van een verkeerslicht verwijderd – verder was er geen verkeer. Pas op de laatste meter ligt de lus.
Komt er een auto van achter aan. Die zit eerder op die lus en krijgt eerder groen. Bende!
N.b. Verderop een reactie van jou over andere fietsers rood geven. Dat speelt in Groningen (waar dit nu ook geïntroduceerd is) haast niet vanwege ‘gelijktijdig groen’.
De app heeft heel matige reviews. Lijkt me alleen een optie voor mensen die echt al weten dat ze die slimme stoplichten op hun vaste routes hebben staan
Hier een analyse van de kosten en resultaten van innovaties op het gebied van doorstroming fietsers, met ook deze oplossing erbij. https://www.rijkswaterstaat.nl/zakelijk/zakendoen-met-rijkswaterstaat/werkwijzen/werkwijze-in-gww/nederland-bereikbaar-hinderaanpak/toolbox/factsheet-innovaties-doorstroming-fietsers