Google gaat de toegang tot de geavanceerdere Pro-modellen van Gemini schrappen voor gebruikers van het AI Plus-abonnement, zo meldde Tweakers onlangs. Vanaf 13 november kunnen deze gebruikers alleen nog de eenvoudigere Flash-modellen gebruiken. Wie de Pro-modellen wil blijven gebruiken, moet overstappen van een abonnement van 5 euro naar eentje van 22 euro per maand.
Dat voelt toch merkwaardig. Je sluit een abonnement af voor een dienst met bepaalde functionaliteit, betaalt daarvoor en vervolgens besluit de leverancier die functionaliteit weg te halen. Bij een gekochte auto zou niemand accepteren dat de fabrikant na een paar maanden op afstand de stoelverwarming uitschakelt, met de mededeling dat je voortaan een duurder abonnement nodig hebt.
Toch lijkt dat bij digitale diensten de normale gang van zaken. Er verandert voortdurend van alles en wie daar niet van gediend is, kan opzeggen. Dat staat al sinds jaar en dag in de wet. Maar waarom kun je niet gewoon eisen dat Google levert wat je hebt afgesproken?
Sinds 2022 hebben we daarvoor specifieke wettelijke regels. Artikel 7:50al BW bepaalt dat een leverancier een digitale dienst tijdens de looptijd van een overeenkomst mag wijzigen, maar alleen als de overeenkomst die mogelijkheid biedt én daarvoor een gegronde reden noemt. Bovendien moet de wijziging kosteloos zijn en moet de consument behoorlijk worden geïnformeerd. Bij meer dan geringe negatieve gevolgen mag de consument de overeenkomst ontbinden.
Overweging 75 van Richtlijn 2019/770 geeft drie voorbeelden van geldige redenen:
- Aanpassing van de digitale dienst aan een nieuwe technische omgeving.
- Aanpassing aan een toegenomen aantal gebruikers.
- Andere belangrijke operationele redenen.
Wat maakt een reden “belangrijk operationeel”? Daarover zwijgt de wet. Gezien de andere twee voorbeelden lijkt het te moeten gaan om iets soort-van vereist, we kunnen niet anders dan dit aanpassen. Sterker nog, overweging 75 verduidelijkt waarom deze bevoegdheid er is:
Zulke veranderingen zijn vaak in het voordeel van de consument, aangezien zij de digitale inhoud of digitale dienst verbeteren.De bevoegdheid is dus bedoeld voor situaties waarin de oude wijze van leveren niet meer goed werkt of niet meer van deze tijd is. Denk aan een navigatiedienst die overstapt van een website naar een native app, zodat routeaanwijzingen ook bij een vergrendeld scherm blijven werken. Of een klantenserviceportaal dat overstapt naar chat omdat er dan ook een spraakinterface mogelijk wordt.
Ik wil op zich “de dienst is commercieel niet meer haalbaar” nog wel onder dergelijke veranderingen rekenen, want je moet kunnen stoppen met diensten. Google komt daar echter niet, want ze leveren precies die functionaliteit nog wel aan andere klanten. Dus dan wordt het “het kan niet meer uit voor deze prijs”, en dat vind ik een stuk zwakker. Dat is je ondernemersrisico.
In Duitsland is in 2025 gevonnist dat een algemeen wijzigingsbeding bij Twitter ongeldig is, precies vanwege strijd met deze Europese regel. Helemaal geen redenen noemen is dus hoe dan ook problematisch.
Arnoud