Gemeente Utrecht onderzoekt verbod op dragen van camerabrillen

brown and white concrete building near body of water during daytime
Photo by Martin Woortman on Unsplash

De gemeente Utrecht gaat onderzoeken of het dragen van camerabrillen verboden moet worden. Dat las ik bij Security.nl. Het is een reactie op raadsvragen van van GroenLinks-PvdA, en

De ophef en zorgen over gluurbrillen blijft bestaan, en steeds meer instanties zoeken naar manieren om verboden op te leggen. Utrecht geeft bijvoorbeeld aan dat filmen in gemeenteruimtes vaak al is verboden, en dat dat natuurlijk net zo hard geldt voor brillen als voor ouderwetse handicams.

Een van de vragen gaat over de APV, waarmee de gemeente regels mag stellen over de openbare ruimte binnen de gemeentegrenzen zelf. De vraagt noemt New York, maar ons eigen Maassluis hééft al zo’n verbod. Artikel 2:68 APV zegt:

Om de persoonlijke levenssfeer te beschermen is het niet toegestaan om: … op of aan de openbare weg dan wel in een voor publiek toegankelijke ruimte een persoon heimelijk te filmen of te fotograferen door middel van een technisch hulpmiddel wanneer dit een aantasting van de eerbaarheid of een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer oplevert.
Of dat ook daadwerkelijk standhoudt, is de vraag. Een gemeente mag namelijk geen APV-regels maken waar landelijke wetgeving al wat over zegt (art. 121 Gemeentewet). En artikel 441b Sr stelt al het wederrechtelijk heimelijk fotograferen of filmen van personen strafbaar op voor publiek toegankelijke plaatsen (artikel 139f Sr voor de niet-publieke).

Het haakje zou dan hier zijn dat “aantasting van de eerbaarheid” wél landelijk ongeregeld is, zodat de gemeente wel kan optreden als je dat doet met je gluurbril. Bijkomend voordeel is dat je dan soort-van automatisch een uitzondering maakt voor slechtzienden die baat hebben bij zo’n bril – een medisch hulpmiddel tast niet de eerbaarheid aan.

Wanneer doe je dat dan wél, met zo’n bril? Maassluis heeft deze bepaling overgenomen van Rotterdam, dat het invoerde naar aanleiding van zaken over heimelijk filmen onder rokken en in kleedhokjes. Dus dan kom je bij zaken als aantasting van iemands seksuele schaamtegevoel of lichamelijke intimiteit door ongewenste, seksueel indringende beeldregistratie.

Daarmee zou het lokaal verbod een ander motief hebben dan het landelijke – 441b Sr gaat over de privacy op straat, en dit gaat over beschermen tegen maken van ongewenst seksueel beeld. Alleen vond de Hoge Raad in 2013 dan weer dat zulk beeld maken (camera in kleedhokje) geen aantasting van de eerbaarheid is maar ‘gewoon’ een grove privacyschending.

Belangrijker is dat je hiermee dan niet het brillendragen of zelfs maar het brilfilmen an sich verbiedt, maar een hele discussie moet voeren of dit aantasting eerbaarheid is. Een algemeen verbod an sich is namelijk kansloos vanwege de vrijheid van informatiegaring.

Een optie is wellicht nog het verbinden aan de openbare orde. De APV Utrecht kent onder meer:

  • Artikel 2:2: verbod om de openbare orde te verstoren, zich hinderlijk te gedragen of personen lastig te vallen.
  • Artikel 2:29: verbod om zich zonder redelijk doel in een portiek, poort of bordes op te houden.
  • Artikel 2:30: verbod om zich zonder redelijk doel of op voor anderen hinderlijke wijze op te houden in bepaalde publiek toegankelijke ruimten.
Dus wat als we nou zeggen: het is verboden op hinderlijke wijze met filmbril rond te lopen, of zonder redelijk doel dat te doen? Daarmee pareer je de informatiegaring (als je iets belangrijks filmt, is dat een redelijk doel) en als er ruzie of gedoe van komt, kun je met de APV in de hand als handhaver eisen dat die bril in de zak gaat.

Arnoud

 

Geef een reactie

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren, <UL>/<OL> voor lijsten, en <em> en <strong> voor italics en vet.