Tag: Auteursrecht

About Auteursrecht

Subscribe Feeds

Mag je grappen jatten of zit daar ook al auteursrecht op?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 17 reacties

Arjen Lubach is voor het oog van 1,7 miljoen kijkers in Zondag Met Lubach fel tekeergegaan tegen online magazine Rumag. Dat meldde het AD afgelopen maandag. Rumag ligt sinds afgelopen week flink onder vuur, onder meer vanwege de verkoop van mondkapjes met teksten als ‘krijg de corona’, ‘coronalijer’ en ‘mondkappen nou’, zo legt de krant uit. Maar de opspraak ging ook over een shirt waarvan de opbrengst naar het Rode Kruis zou gaan, wat niet geheel bleek te kloppen, en vooral ook over het ‘jatten’ van grappen van Engels- en Nederlandstalige sites. Waar ik dus vragen over kreeg, want zit er op grappen nou wel of niet auteursrecht?

Dat Rumag werk van overal vandaan trekt, ontkennen ze zelf niet eens. De zinsnede dat ze werken volgens de normen van het internet was zowaar bijna grappig, voor een jurist dan. En Twitteraar @RuMagNietStelen laat zien hoe vaak het overnemen gebeurt. Niet netjes, maar is het legaal?

Auteursrecht rust op het resultaat van intellectuele creatieve arbeid, even heel algemeen gezegd. Dat kan prima ook gelden voor een mop, er is geen kwaliteitstoets of minimum aantal woorden. Het is meer, als je iets héél korts maakt, is er dan wel ruimte voor creativiteit. Een zinsnede als “mondkappen nou” is een typische woordspeling, kort maar er zit een poging tot pointe in dus ik zou er naar neigen dat creatief te noemen.

Lastig is natuurlijk aantonen dat jij die woordspeling bedacht hebt. Want dat is wel een vereiste om een auteursrechtclaim te brengen. En juist bij zulke korte grappen zie je dat er vaak veel mensen zijn die hetzelfde bedenken. Een club als Rumag kan dan gewoon achterover zitten, ze hoeven niet aan te geven waar het wél vandaan komt maar alleen maar te ontkennen dat het van jou komt.

En daar zit meteen ook de frustratie: dit soort zaken zijn per stuk te klein om een zaak over te beginnen, er is een afbreukrisico dat je verliest omdat je bewijsproblemen hebt, en je kunt ze niet bundelen omdat het om aparte werken gaat van verschillende auteurs. Nee, dat schiet niet op.

Dan liever maar zelf wat moppen bedenken. Ik broed al een tijd op juridische grappen (wat niet hetzelfde is als advocatengrappen), ik heb nu deze, wie weet er meer?

De redelijkheid en billijkheid zitten op een bankje. Zegt de billijkheid, zal ik in het midden gaan zitten?

Wat zei de Wet op de adeldom toen ze na vier jaar en 11 maanden een aanmaning ontving? Bah, stúitend.

Het consumentenrecht zit op een bankje te lezen. Komt de Mededingingswet aangeslopen, roept BOE! en bam krijgt een klap in het gezicht. Wat doe je nóu, klaagt de wet. Ja sorry, zegt het consumentenrecht, reflexwerking.

Een EULA komt een vaststellingsovereenkomst tegen. EULA: hey hoe gaat het? Vaststellingsovereenkomst: ach, ik mag niet klagen.

Arnoud

Hoe laat ik mijn werknemers het auteursrecht houden op hun hobbysoftware?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 35 reacties

Een lezer vroeg me:

Vorige week blogde je over een werknemer die bij StackOverflow bijdragen doet. In de discussie kwam toen langs hoe je als werknemer de rechten zou kunnen behouden. Ik ben werkgever en wil mijn mensen hierin vrij laten, maar hoe schrijf je zoiets op?

Als werknemer heb je inderdaad niet zomaar zelf de rechten op wat je programmeert, ook niet als je dat in je vrije tijd doet of op je eigen laptop. Het criterium is namelijk of dat werk werkgerelateerd was. Zeg maar of je werkgever je gewoon had kunnen opdragen om dat werk te maken.

Nog belangrijker is dus wat er in je contract staat, want je kunt afspraken maken die verder gaan dan dat. Ik ken bedrijven die zeggen, alles dat raakt aan enig product dat wij uitbrengen dat is van ons. Ben jij Apache webserver beheerder en programmeer je ’s avonds games, dan zijn die van ons want een andere divisie van ons programmeert al games. Dat kan, maar gaat wel ver.

(Het moet wel echt in je arbeidscontract staan, enkel een mededeling in een reglement of achteraf aangekondigd is niet mogelijk. Dit is iets dat vrijwillig moet worden afgesproken, niet eenzijdig kan worden bepaald.)

Het is natuurlijk ook mogelijk dat je als werkgever juist wel wil toestaan dat de werknemer hobbywerk doet dat in de buurt komt van het werk. Dat moet je dan wel even opschrijven, iets dat ook kan nadat het arbeidscontract al lang is getekend. Je stemt dan beiden in met een wijziging van het arbeidscontract, vaak gebeurt dat in een briefje (“side letter”) dat het contract aanvult.

Zo’n wijziging kan een specifieke toestemming bevatten, oftewel verwijzen naar één specifiek project, maar voor de vraagsteller is een algemene toestemming logischer. Dat kan relatief simpel:

Werknemer wordt hierbij toegestaan buiten werktijd en voor zover het werk hier niet onder lijdt, naar eigen inzicht te werken in samenwerkingsverbanden met als oogmerk het als open source aanbieden van software.

De term ’toestemming’ is nodig omdat werknemers vaak een concurrentieverbod hebben. En een term als “opensourceprojecten” vind ik net te vaag, vandaar deze iets grotere mond vol. Het lijkt me wel belangrijk dat het gaat om aanbieden als open source, omdat je anders gewoon bij de concurrent kunt gaan werken en dat is vast niet de bedoeling. (Het “onder werktijd” kan er natuurlijk af, uiteindelijk is “voor zover het werk er niet onder lijdt” het belangrijkste.)

Dan krijg je juridisch de zenuwen als werkgever, want gaan ze nu gewoon alles inbrengen dat ze bij jou maken of te weten komen? En wat moet je met reputatieschade? Dat soort zorgen schrijf je er dan als aanvullingen (lid 2, 3 et cetera) achteraan:

Werknemer zal bij dergelijk werk de belangen van werkgever niet schaden. In geval van twijfel overleggen partijen vooraf. Voorts zal werknemer geen bedrijfsgeheimen van werkgever of reeds voor werkgever ontwikkelde software inbrengen in dergelijke samenwerkingsverbanden.

Bij die laatste is natuurlijk de crux hoe je zegt, je mag zelf dingen maken maar niet als dat eigenlijk van ons is – terwijl je nou net wil zeggen, die dingen zijn niet van ons. Dat kun je bijvoorbeeld zo doen:

Werknemer zal geen software inbrengen die zhij voor het werk heeft gemaakt of die zhij redelijkerwijs opgedragen zou kunnen worden te maken.

Een andere oplossing is dat je als werkgever wilt horen om welke projecten het gaat, en dan die per stuk goed- of afkeurt. Dat heeft als voordeel dat je per geval heel duidelijk weet waar je staat, maar als nadeel dat je dus niet spontaan iets nieuws kunt gaan doen:

Werknemer wordt hierbij toegestaan buiten werktijd en voor zover het werk hier niet onder lijdt, naar eigen inzicht te werken in de hieronder opgesomd samenwerkingsverbanden welke als oogmerk hebben het als open source aanbieden van software. Werknemer zal bij dergelijk werk de belangen van werkgever niet schaden. In geval van twijfel overleggen partijen vooraf. Voorts zal werknemer geen bedrijfsgeheimen van werkgever of reeds voor werkgever ontwikkelde software inbrengen in dergelijke samenwerkingsverbanden.

Dan heb je alleen nog een clausule nodig die zegt wanneer een nieuw project (“samenwerkingsverband”) wordt toegevoegd:

Op verzoek van werknemer zal werkgever een nieuw samenwerkingsverband toevoegen aan de opsomming hierboven. Een verzoek wordt alleen geweigerd als het verband concurreert met software van werkgever, als werkgever redelijkerwijs mag vrezen voor reputatieschade als bekend wordt dat werknemer daaraan deel zou nemen of als het waarschijnlijk is dat het werk hieronder zou lijden.

Dat zo’n project niet mag concurreren, lijkt me vrij logisch. De tweede eis is ook redelijk voor een werkgever: ook als je op persoonlijke titel ergens aan werkt, kan het afstralen op je werkgever als mensen de link ontdekken. En het werk kan lijden onder een hele grote rol in de privésfeer, dus ook dat lijkt mij een weigeringsgrond.

Wat zouden jullie als werknemer prefereren? Of als werkgever?

Arnoud

Wanneer mag je pagina’s uit een boek op een forum posten?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 6 reacties

Een lezer vroeg me:

Is het wettelijk toegelaten om enkele pagina’s uit een boek te scannen en deze scans vervolgens met vermelding van bron en auteur te delen via digitale fora binnen een discussie of dient men dit over te typen en de auteursrechten vervolgens te melden? In het laatste geval, waar voldoet men dan de rechten?

Hoofdregel uit het auteursrecht is natuurlijk dat het reproduceren en publiceren van een werk niet mag zonder toestemming van de rechthebbende, tenzij het auteursrecht al is verlopen. Voor dat laatste is geduld nodig: dat gebeurt pas 70 jaar na de dood van de maker, of bij een uitgave zonder genoemde auteur 95 jaar na eerste publicatie. Dit geldt bij pagina’s uit boeken net zo goed als bij foto’s, muziek en andere werken.

De belangrijkste uitzondering op het voorgaande zou zijn als je een geldig beroep op het citaatrecht kunt doen. Dan zeg je, ik doe zelf een publicatie en daarvoor is het nodig dat ik deze pagina’s uit het boek presenteer aan mijn lezers. Dat kan ter onderbouwing zijn, of juist omdat je erop wilt gaan schieten, of gewoon omdat je wilt melden wat dit boek erover zegt, zoals bij een aankondiging.

Probleem met citaatrecht is wel dat je niet meer overneemt dan nodig is om je punt te maken, of dan nodig is voor de aankondiging. Bij een boek kan ik me dat moeilijk voorstellen als het gaat om enkele pagina’s. Ik zou zelf eerder denken aan een alinea of twee. Maar het is denkbaar dat juist die pagina’s als geheel gelezen moeten worden om te begrijpen wat de auteur zegt, voordat de kritiek of reactie daarop te volgen is.

Als je gaat zoeken op bepalingen over boeken in de auteurswet dan vind je ook een bepaling die zegt dat je boeken geheel mag kopiëren als ze niet meer in de handel zijn (art. 16b lid 2 Auteurswet). Dat is echter een regel die alléén gaat over reproduceren, dus over het maken van een kopie. Het publiceren van die kopie is echter niet toegestaan onder dat artikel, dus voor het publiceren op een forum heb je er niets aan. (En het komt vaker voor dat je denkt dat er iemand een claim legt voor een boek dat al lang niet meer in de handel is.)

Arnoud

De DMCA klacht over de concurrent als oneerlijke concurrentie

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 12 reacties

Als je als ondernemer ziet dat een concurrent teksten van je overneemt op zijn website, wat doe je dan? Precies, dan dien je een DMCA takedown verzoek in bij Google. Veel efficiënter dan een rechtszaak en Google straft onverbiddelijk: weg concurrent. Alleen, als die meent dat je claim onterecht was dan stapt hij natuurlijk naar de rechter met een klacht over jouw klacht. Ga er maar aan staan als rechtbank, zoals ik las bij IE-Forum onlangs.

De gedaagde is een bedrijf dat fietsen ombouwt naar elektrische fietsen. De eiser verkocht onderdelen voor elektrische fietsen, en zag dus op zeker moment tekstfragmenten opduiken op de website van dat ombouwbedrijf. Daarop diende de gedaagde partij een DMCA klacht in bij Google, waarna de gehele website van de eiser uit de index werd verwijderd. Auw. Dat gaf inderdaad snelle actie: de tekst was nu anders, en men diende een counterclaim in waarna de site weer online kwam.

Daarop stapte de eisende partij naar de rechter: deze claim was onterecht, want men zat nu eenmaal in dezelfde branche en dan krijg je dat teksten naar hun aard gaan lijken. Er zijn maar zo veel manieren om te zeggen dat je een borstelloze Hybrid-Tech vrijloop motor met LiFePo4 batterij op je fiets kunt zetten om lekker elektrisch te zoeven (vrijheid, blijheid op wielen, nietwaar).

De kern van de klacht komt neer op misbruik van recht. Misschien heb je dan wel een auteursrecht, misschien handelden wij dan wel niet netjes, maar dit was een disproportioneel middel. Er was immers niet eens eerst een klachtbrief gestuurd met kans om het aan te passen, geen schadeclaim voor de fragmenten – nee, de gehele site(!) ging in één keer uit de lucht. Dat is niet normaal, zo handel je niet als gemiddeld auteursrechthebbende (niet lachten daar achterin).

De rechtbank ziet wel degelijk auteursrecht in deze fragmenten. Ook al zit er veel zakelijke en feitelijke inhoud in, je kiest toch hoe je dat lekker laat lopen, welke woorden je exact gebruikt en hoe je alles aan elkaar fietst. De lat ligt voor auteursrecht gewoon heel erg laag, dus de gedaagde partij had in principe gewoon auteursrecht op haar tekst. En de teksten waren vrijwel hetzelfde, zodat van overname en dus inbreuk gewoon sprake is.

Blijft de hamvraag (de geletruivraag?): had de gedaagde gewoon meteen die claim moeten indienen bij Google of eigenlijk gewoon naar de rechter gemoeten? De rechtbank komt – voor mij verrassend – met het eerste als voorkeurshandeling. Een kort geding duurt lang, is duur en geeft niet meteen een uitkomst. Dat heeft dus niet de voorkeur voor een rechthebbende. Een DMCA claim heeft onmiddellijk effect en is dus een prima middel.

Dat Google zonder wederhoor die site offline haalt tot er een counter-notice is gegeven, is daarbij niet relevant. En dat stoort me wel een beetje, want ik zie het punt wel dat het een stevig middel is om in te zetten. Bij een gekopieerde site of een hele bak content, dan zie ik het wel. Dat moet onmiddellijk stoppen. Maar fragmenten? Waarvan je ook wel met enige goede wil kunt zeggen dat ze banaal zijn, zodat de auteursrechtelijke ‘waarde’ een stuk minder is? Dat voelt wel erg als met een kanon op een mug schieten.

Arnoud

Advocaat VS die fraudeerde met gedeelde pornofilms krijgt celstraf

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 6 reacties

Een Amerikaanse advocaat die online fraudeerde met gestolen en eigen porno, krijgt een gevangenisstraf van veertien jaar. Dat meldde de NOS onlangs. De advocaat, bekend onder de handelsnaam Prenda Law, deelde pornografische films en klaagde downloaders aan vanwege het schenden van auteursrechten die zogenaamd bij zijn cliënten zouden berusten. Een lucratieve business, in een slordige drie jaar verdiende hij zo’n 11 miljoen euro. Alleen dacht ik al toen ik het net hoorde, hoe dácht je hiermee weg te komen. Maar misschien is downloaden van porno in de VS net iets meer een stigma dan bij ons?

Prenda Laws werkwijze was even simpel als brutaal. Haal ergens een zooi pornofilms vandaan, deel die op filesharingnetwerken en registreer de IP-adressen van partijen die het downloaden en/of verder verspreiden. Achterhaal via de ISP vervolgens hun naam- en adresgegevens, en stuur ze een blafbrief zoals alleen advocaten die kunnen schrijven. Dreig met honderdduizenden euro’s aan schadevergoeding en statutory damages, en bied aan om te schikken voor slechts drieduizend euro. Een hoop mensen deden dat, getuige de drie miljoen die in het vonnis worden genoemd.

Natuurlijk klopt daar niks van, weliswaar mag je als advocaat best stevig blaffen maar er moet wel een cliënt met een auteursrecht achter je zitten. En die was er niet – geen cliënt en geen auteursrecht dat men mocht vertegenwoordigen. De zaak ging dan ook mis toen een aantal aangeschreven partijen naar de rechter stapten, en zeker toen diverse geïnteresseerden zoals advocaat Ken White zich ermee gingen bemoeien. Allerlei onregelmatigheden kwamen aan het licht, zoals vervalste handtekeningen, ontbrekende machtigingen en niet-bestaande rechthebbenden. Een zeer uitgebreide Wikipedia-pagina documenteert de volledige zaak.

Ik hoor vaker dat auteursrechtclaims frauduleus zouden zijn, en dit soort zaken helpen natuurlijk niet om het beeld van rechthebbenden te veranderen. Maar dit is wel een hele hoge uitzondering, ik ken in Europa eigenlijk geen zaken waarin advocaten werkelijk zo brutaal en frauduleus te werk gaan. Ik vind het dan ook altijd wat twijfelachtig om nadrukkelijk een punt te maken van “bewijs maar dat je de rechthebbende vertegenwoordigt”. Ik heb nog nooit meegemaakt dat dat niet bewezen kon worden, en je staat sterk achter als dat je voornaamste argument was.

Arnoud

Hoe blog je over Stratego zonder Stratego-auteursrechten te schenden?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 9 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik speel recreatief Stratego en wil graag een blog beginnen over strategieën, geschiedenis en andere aspecten van het spel. Mag ik dat doen, en zo ja mag ik dan de plaatjes op de speelstukken gebruiken om bijvoorbeeld een strategie te illustreren? Uitgever Jumbo schijnt nogal streng te zijn op hun auteursrechten op het spel.

Bloggen over een spel is natuurlijk in principe geen probleem, maar je moet inderdaad wel rekening houden met de rechten van de uitgever van zo’n spel. Dat is niet alleen auteursrecht maar ook het merkenrecht.

Ik zou me over merken het meeste zorgen over maken bij een blog. Je moet echt expliciet en duidelijk zijn dat je blog niet officieel is. Verzin dus een eigen naam (“Hans over Stratego”) en gebruik niet het officiële logo groot in de banner bovenaan. Mijn vuistregel is dat je eigen logo groter moet zijn dan de merklogo’s of -namen die je toont. Enkel een disclaimer opnemen is niet genoeg als je voor de rest niet duidelijk bent.

Auteursrechten kunnen ook in de weg zitten. De speelstukken van Stratego hebben plaatjes, die volgens mij uniek genoeg zijn om als individuele beschermde werken te gelden. Iedereen herkent meteen die plaatjes, dus ik vind ze echt wel creatief. Daarmee kun je ze niet zomaar gebruiken in een eigen artikel.

Gelukkig is er voor situaties als deze het citaatrecht: je toont een klein deel van het werk dat nodig is voor je eigen werk, in dit geval een spelanalyse of strategische tips. Dan moet je wel laten zien hoe het bord er dan uitziet, en waar de mineur staat ten opzichte van de vlag et cetera. Dat is dan een rechtsgeldige grond voor een citaat. Natuurlijk moet de bron erbij staan, maar dat zal gezien de context wel duidelijk zijn.

Het lijkt me dus niet nodig om eigen plaatjes te gaan verzinnen, dat zou ook heel raar zijn want niemand zal die herkennen als Stratego-plaatjes.

Arnoud

Welk onderhoud mag je op andermans software plegen?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 6 reacties

Mag je als derde andermans software onderhouden? Die vraag lijkt juridisch triviaal – nee – want voor onderhoud moet je de software wijzigen, en dat mag niet zonder toestemming (licentie) van de rechthebbende. Maar er is een wettelijke uitzondering voor een rechtmatig gebruiker, en in een recente rechtszaak kwam eindelijk de vraag eens langs hoe ver die uitzondering reikt. En helemaal bijzonder: het auteursrecht was ondertussen bij een derde terechtgekomen.

De leverancier van een niet nader genoemd softwarepakket ging op zeker moment failliet, waarna de auteursrechten op die software door het bedrijf Rainbow werden gekocht uit de boedel (activatransactie). De software verzorgt de afwikkeling van het totale logistieke proces van een transportonderneming. Met de software kunnen bedrijven onder andere transportopdrachten innemen, orders opmaken, factureren en ritten plannen.

Twee andere bedrijven boden al een tijdje onderhoudscontracten op die software, en werden door Rainbow aangesproken dat ze daarmee op moesten houden omdat dit in strijd zou zijn met het verkregen auteursrecht. Maar daar staat tegenover dat de wet (art. 45j Auteurswet) zegt:

Tenzij anders is overeengekomen, wordt niet als inbreuk op het auteursrecht op een werk als bedoeld in artikel 10, eerste lid, onder 12°, beschouwd de verveelvoudiging, vervaardigd door de rechtmatige verkrijger van een exemplaar van eerder genoemd werk, die noodzakelijk is voor het met dat werk beoogde gebruik. De verveelvoudiging, als bedoeld in de eerste zin, die geschiedt in het kader van het laden, het in beeld brengen of het verbeteren van fouten, kan niet bij overeenkomst worden verboden.

Wie ooit rechtmatig de licentie kocht bij het inmiddels failliete bedrijf, is een “rechtmatige verkrijger” in de zin van dit artikel. En die mag dan ook het onderhoud uitbesteden. Daarmee zou het handelen van de gedaagden dus legaal zijn.

Complicatie is dus echter dat de werkzaamheden “noodzakelijk” moeten zijn en wel “voor het beoogde gebruik”. En dat is bij deze software lastig, omdat nergens op papier vastgelegd was wat nu precies het beoogde gebruik was. Dit moet nu in een nieuwe zitting apart worden behandeld. En dat kan nog een kluif worden, omdat eigenlijk niemand weet wat deze bepaling nu eigenlijk bedoelde te zeggen. Software gebruik je meestal voor een heleboel doeleinden, vaak niet voorzien bij het aankopen. Dus hoe moet je dat dan interpreteren?

Arnoud

VSCO klaagt concurrent PicsArt aan voor nagemaakte fotofilters

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 10 reacties

De fotobewerkingsapp VSCO heeft een rechtszaak aangespannen tegen concurrent PicsArt, las ik bij Nu.nl. De dienst PicsArt zou negentien filters van VSCO hebben gekopieerd na te hebben ingelogd bij de concurrent, om zo te leren hoe die filters werken. Vervolgens werden de filters aangeprezen als uniek en speciaal voor Picsart ontwikkeld. Dat roept natuurlijk de vraag op “mag dat”, en dan meer in het bijzonder omdat je je kunt afvragen of er überhaupt wel auteursrecht op een fotofilter rust. Maar VSCO heeft twee andere argumenten in stelling: schending van de gebruiksvoorwaarden, en vooral intrigerend: oneerlijke concurrentie.

De term ‘filter’ is in de online fotografie een zeer brede term, maar zo te lezen gaat het om automatische filters om je foto’s op een bepaalde manier mooier te maken. Bijvoorbeeld een combinatie van kleurbijstellingen, ander contrast of toegevoegde ruis. Een goed filter kan een foto zeer aantrekkelijk maken, reden dus om dat als je “intellectueel eigendom” te zien zoals veel bedrijven dat zeggen. Maar juridisch bestaat dat niet – je moet laten zien dat je een auteursrecht hebt, en dat vergt een intellectuele prestatie in het verzinnen van die instellingen. Ik vraag me af of je dat argument rond krijgt met een filter.

VSCO heeft een slim argument gevonden met die gebruiksvoorwaarden. Als werknemers van PicsArt een account bij ze hebben gemaakt om rond te kijken hoe die filters werken (op welke waarde staat het contrast, en kun je ook met de verzadiging spelen) dan zijn ze daarbij namens de werkgever – PicsArt dus – akkoord gegaan met de gebruiksvoorwaarden. En daarin staat natuurlijk dat je

agree not to sell, license, rent, modify, distribute, copy, reproduce, transmit, publicly display, publicly perform, publish, adapt, edit or create derivative works from any VSCO Content.

Waarbij die term ‘content’ dan zo breed is dat ook de filters eronder vallen. En ja dat kan, contractueel toezeggen iets niet te doen dat zonder contract compleet legaal is. (Behalve op Koningsdag.) Dus dat kan nog interessant worden.

Nog slimmer vond ik het argument van de oneerlijke concurrentie: die nagemaakte filters werden aangeprezen als “exclusive” en “only for [PicsArt] Gold users.” Die termen gaan natuurlijk niet op als de filters exact hetzelfde bij de concurrent aanwezig zijn. Wij zouden dat een oneerlijke handelsprestatie noemen, met een onjuiste mededeling jezelf mooier maken ten koste van je concurrent. Dat zouden meer bedrijven eens moeten doen.

Arnoud

Mag mijn werkgever eisen dat ik mijn Excel model aan ze geef?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 16 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik heb ooit als zelfstandig ondernemer een Excel model gemaakt om op heel efficiënte manier investeringsanalyses te doen. Dit model gebruik ik sindsdien al jaren bij diverse werkgevers tot volle tevredenheid. Mijn huidige werkgever eist nu echter dat ik dit model aan hen beschikbaar stel, en dit dreigt een arbeidsconflict te worden. Waar sta ik nu juridisch, is dit model ineens hun eigendom geworden omdat ik het aanwend voor het werk daar?

Een tool wordt geen eigendom wanneer je dit voor werk inzet. Heel misschien kan daar discussie over komen wanneer in het arbeidscontract is bepaald dat ook bestaande auteursrechten overgaan bij indiensttreding, maar dat zou ik een zeer onredelijke algemene voorwaarde vinden. Ik heb het in ieder geval nog nooit zo specifiek gezien.

Toch denk ik wel dat de werkgever kan eisen dat hij een kopie krijgt van de tool. Niet perse in eigendom, eerder in licentie dus. Dit omdat de tool wordt ingezet voor het werk, en daarmee een afhankelijkheid ontstaat tussen werkgever en werknemer over de manier waarop het werk wordt uitgevoerd.

Dat lijkt me niet de bedoeling, stel dat er ooit een arbeidsconflict ontstaat of de werknemer krijgt een ongeluk, hoe moet het werk dan verder? Of nog praktischer, hoe kan de werkgever nu onderbouwen welke beslissingen worden gemaakt als hij de tool niet kent?

Een kopie van de tool afgeven zal voor de werknemer nogal onprettig voelen, zeker als het zulk liefdewerk is waar al meer dan tien jaar aan gewerkt is. Maar als de situatie eenmaal ontstaan is dat het huidige werk er van afhankelijk is, dan zal dat opgelost moeten worden. En dan ontkom je denk ik niet aan het beschikbaar stellen van de tool.

Tenzij je zegt, deze mevrouw is in dienst om financiële analyses te doen, dan moet de werkgever maar zorgen dat er een tool komt om die analyses mee te ondersteunen. Collega’s van haar zullen toch ook iets hebben om het werk mee te vergemakkelijken? In dat geval moet deze zelfgebrouwen tool gewoon terug naar huis, en moet ze vanaf nu gewoon werken zoals haar collega’s. Dat er dan suboptimale (of minder efficiënt gemaakte) analyses uitkomen, is jammer maar het risico van de werkgever.

Algemeen zou mijn advies zijn om nooit eigen tools naar het werk mee te nemen zonder vooraf expliciet te hebben afgesproken wie wat daarmee mag. Achteraf dit rechttrekken is nooit goed voor de arbeidsrelatie.

Arnoud

Mag Flickr mijn foto’s gijzelen om een betaald abonnement af te dwingen?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 15 reacties

Een lezer vroeg me:

Al jaren maak ik met veel plezier gebruik van Flickr als fotodienst. Gratis, en natuurlijk willen ze me graag van alles verkopen maar nu maken ze het wel heel bont: als ik niet op 1 februari een betaald account heb genomen, dan gaan ze mijn oude foto’s wissen! Kan dat zomaar, ik heb toch ook rechten als fotograaf en beheerder van dat account?

Ja dat kan zomaar en nee je hebt geen rechten. Welkom in de diensteneconomie.

Flickr heeft onlangs aangekondigd haar voorwaarden aan te passen. Vanaf 8 januari mogen gratis accounts nog maar 1000 foto’s bevatten, wie er meer wil publiceren met de fotodienst moet een Pro account nemen. En mensen die vanuit het verleden al meer dan 1000 foto’s hebben op een gratis account, gaan langzaam maar zeker vanaf 4 februari deze kwijtraken:

February 4, 2019: Any items over the 1,000-upload limit will be at risk of deletion, starting with the oldest of the items. Photos licensed through Creative Commons before November 1, 2018 will not be deleted, even for accounts over the 1,000 limit.

Dat voelt nogal een dwangmiddel om je een betaald account aan te smeren. En dat is het natuurlijk ook, Flickr wil geen gratis gebruikers meer met duizenden foto’s. Bepaald onvriendelijk, en ik weet van mensen die om die reden ook aan het weggaan zijn (al is het downloaden van je duizenden foto’s wel even werk).

Maar het is legaal, wat Flickr doet. Onvriendelijk, agressief misschien – maar legaal. Flickr is immers juridisch gezien een dienstverlener, iemand die de hele dag met je foto-albums rondloopt. Als die iemand geen zin meer heeft om dat gratis te doen, dan heb je pech en is ‘ie weg. Dat is wat hier gebeurt. Dienstovereenkomsten voor lange termijn mogen worden herzien of opgezegd, tenzij de voorwaarden héél duidelijk zeggen van niet. Flickr herziet dus de maxima voor haar gratis accounts, en staat daarbij in haar recht.

Als fotograaf met een gratis account heb je dus een probleem. Snel die foto’s downloaden, voor ze weg zijn. En nee, ook met een beroep op je auteursrecht kom je hier niet uit. Met dat recht kun je anderen verbieden je foto’s te publiceren of kopiëren, maar niet afdwingen dat iemand je foto’s online houdt.

Arnoud