Compliance en risicomanagement bij Artificiële Intelligentie leren? #legaltechtuesday

| AE 12263 | Iusmentis | 3 reacties

Steeds meer organisaties zetten Artificial Intelligence (AI) in. Dit versnelt beslissingsprocessen en schept nieuwe inzichten omtrent risico’s, klanteigenschappen en commerciële kansen. Deze techniek is zeer nieuw en haar inzet roept dan ook vele vragen op over de juridische en ethische randvoorwaarden. Mag dat wel, een computer laten beslissen? Welke kaders hanteer je om een verantwoorde inzet van AI te realiseren? Wordt het tijd voor een AI Compliance Officer?

De inzet van AI biedt nieuwe mogelijkheden. Bestaande processen kunnen fors worden versneld door menselijke tussenkomst te vervangen door een AI. Zo zou een AI-bewaker bagage van bezoekers kunnen screenen op ongewenste voorwerpen, en deze doet dat dan veel sneller dan een mens (en is bovendien om vijf uur niet moe en afgeleid). Een verzekeraar zou een AI in kunnen zetten om claims te kunnen analyseren.

Dergelijke analyses hebben echter ook diverse risico’s. Zo staan AI’s er om bekend dat zij bestaande vooringenomenheid (bias) uit de onderliggende data sterk uitvergroten, wat kan leiden tot ongewenst gedrag zoals discriminatie. Ook is het vaak lastig duidelijke uitleg te krijgen over hoe een AI tot zijn conclusie komt: dergelijke data-analyse is volkomen onvergelijkbaar met een menselijk gedachteproces.

Deze risico’s maken organisaties nog steeds huiverig over de inzet van AI. Ook de wetgever heeft niet stilgezeten: in de Europese privacywet GDPR is een expliciet verbod opgenomen om mensen aan besluiten te onderwerpen die door een AI zijn genomen. Hoe dan ook grip te krijgen op AI, en te zorgen voor een nette, ethisch verantwoorde inzet, is een lastige vraag voor veel organisaties.

In 2019 publiceerde de Europese Commissie de Ethics Guidelines for trustworthy AI. Onder “ethisch” verstaat men niet alleen het voldoen aan wettelijke regels, maar ook aan meer algemene ethische principes. Ethische AI bestaat uit drie componenten, waaraan gedurende de volledige levenscyclus van het systeem moet worden voldaan: de AI moet

  1. wettig zijn, door te voldoen aan alle toepasselijke wet- en regelgeving,
  2. ethisch zijn, door naleving van ethische beginselen en waarden te waarborgen, en
  3. robuust zijn uit zowel technisch als sociaal oogpunt, aangezien KI-systemen ongewild schade kunnen aanrichten, zelfs al zijn de bedoelingen goed.
Uitgaande van deze drie componenten komen de richtsnoeren tot zeven vereisten voor AI-systemen:
  1. Menselijke controle en toezicht
  2. Diversiteit, non-discriminatie en rechtvaardigheid
  3. Technische robuustheid en veiligheid
  4. Transparantie en verklaarbaarheid
  5. Privacy en datagovernance
  6. Maatschappelijk en milieuwelzijn
  7. Verantwoording en controleerbaarheid
Het toetsen aan deze vereisten komt in de praktijk neer op het welbekende proces van compliance: formuleer criteria waarmee naleving kan worden gemeten, zorg dat mensen doordrongen zijn van het belang van naleving en toets op de criteria. Dat dan ook nog eens op een positieve manier; nee zeggen is altijd makkelijk, maar technologie op een compliant en werkbare manier de markt op krijgen is een stuk lastiger.

Omdat het hier ook nog eens gaat om geavanceerde technologie en vaak vele partijen betrokken zijn, is AI compliance een uitdagende kwestie. Een AI compliance officer moet dan ook behoorlijk thuis zijn in wetgeving, techniek en de toepassingspraktijk.

Ik vond dit zo’n leuke dat ik de afgelopen weken eigenlijk alleen heb gewerkt aan mijn nieuwe leergang AI in de praktijk: compliance & governance. Deze online leergang is speciaal ontwikkeld voor informatieprofessionals, juristen en compliance officers die aan de slag moeten of willen met AI en de toetsing daarvan. Geen blokkades opwerpen, maar zorgen dat bedrijven en instanties aan de slag kunnen. Weten wat er wel kan en hoe dat wordt bereikt.

De stof wordt volledig online aangeboden. Met geavanceerde vormen van elearning kan de cursist eenvoudig werken en effectief de stof tot zich nemen. De docent is online beschikbaar voor 1-op-1 overleg, en via een discussieforum kunnen cursisten met elkaar overleggen en brainstormen.

Met dat forum is trouwens iets bijzonders: het wordt aangeboden door een fictief Nederlands dorp. De leergang kent namelijk een serious game element, waarbij deelnemers optreden voor bedrijfsleven en overheid in dat dorp om te zorgen dat AI-initiatieven volledig compliant én bruikbaar worden. Hoe beter men het spel speelt, hoe hoger het dorp scoort in de wereldwijde competitie van de Most AI-focused city in the world, bijgehouden door het fictieve United Nations Office for Global AI (UNOGAI). Bij pittige onderwerpen als deze is serious gaming een bewezen techniek om leren effectiever te maken.

Durf jij de uitdaging aan? Op 1 februari gaat de eerste ronde van start. Meer informatie en de inschrijfmogelijkheid vindt u bij ICTRecht.

Arnoud