Tandartspraktijk krijgt patiëntendatabase niet terug van leverancier, mag dat in Nederland?

| AE 10990 | Ondernemingsvrijheid | 13 reacties

Een Amerikaanse tandartspraktijk heeft patiënten gewaarschuwd voor een mogelijk datalek omdat de softwareleverancier die de patiëntendatabase beheerde die niet wil teruggeven nu het contract is beëindigd, las ik bij Security.nl. Daarmee kan de tandarts de praktijk niet goed voortzetten, en dat is voor de patiënten natuurlijk heel vervelend. Het riep gelijk bij mij de vraag op, zou dat in Nederland / Europa net zo werken, met name gezien de AVG? Die Amerikaanse tandarts moet nu met de licentievoorwaarden betogen dat hij ergens recht op heeft, wat zonder de tekst te kennen geen sterk verhaal is. En oh ja, tentamenvraag, is dat een datalek, je database niet terugkrijgen?

Om maar met die tentamenvraag te beginnen, die is te makkelijk: ja, dat is een datalek – als je geen backup hebt. Onder een datalek of eigenlijk “inbreuk op de beveiliging” rekent de AVG ieder incident dat leidt tot ongeoorloofd gebruik maar ook verlies van persoonsgegevens. Het achterliggende idee is dat je als betrokkene – hier dus patiënt – je rechten jegens de verantwoordelijke niet goed kunt uitoefenen door zulk verlies. In dit geval, je kunt je patiëntgegevens niet inzien, je kunt niet (of veel moeilijker) bewijzen dat je hebt betaald of juist dat afgesproken is dat je niet hoefde te betalen voor iets. Als je er last van hebt, dan is het een datalek.

Stel nu even dat dit allebei Europese partijen waren geweest. Ook dan had dit de uitkomst van de zaak kunnen zijn, puur afgaande op de contractuele afspraken. Bij een business-to-business contract is het immers goed mogelijk om te zeggen, als de dienst eindigt dan gooit de dienstverlener de data weg. Dat dat onhandig is voor de klant, is iets dat die maar vooraf had moeten bedenken en een artikel over had moeten opnemen.

De AVG maakt dit niet anders. Die zegt alleen dat je inderdáád zo’n artikel had moeten opnemen in de verwerkersovereenkomst (art. 28 lid 3 punt g AVG). Maar heb je dat artikel niet, dan staat er in de AVG geen zelfstandige plicht waar je op terug kunt vallen als tandarts. Je hebt dan dus een héél serieus probleem, want je bent niet AVG compliant op meerdere punten (je data is niet gezekerd, je hebt een datalek, je verwerkersovereenkomst rammelt, je artikel 5-compliance is mislukt). Afspraken maken dus, en tot die tijd geen data bij die provider stallen.

Zelfs als je die afspraak wel hebt, is het erg nuttig om alsnog te borgen dat je daadwerkelijk een kopie van de data ergens hebt. Want alle mooie contractuele frases ten spijt, dingen kunnen kwijt raken of ontoegankelijk worden (denk faillissement, mega-grote brand, dikke vinger, ruzie over betalingen) en dan heb je precies hetzelfde probleem.

Toegang tot data regel je praktisch, niet alleen juridisch.

Arnoud

Is misbruik van de GDPR een probleem van de GDPR?

| AE 10971 | Privacy, Uitingsvrijheid | 7 reacties

Boos bericht bij Techdirt: in Roemenië wordt misbruik van de AVG (GDPR) gemaakt om een journalistencollectief de mond te snoeren, en dat is een probleem van de AVG want zonder AVG had dit niet gekund. Of zoiets. Het leest als een stuk flamebait, maar ik kan de boosheid van de journalist wel begrijpen want de AVG kent specifieke uitzonderingen voor journalistiek en dan komen ze juist bij de journalisten uit met een (gedreigde) boete van 20 miljoen euro. Dat hoort niet te kunnen. Maar ik zie het als een probleem met de rechtsgang, en niet met de AVG specifiek.

Het achterliggende verhaal is wat moeilijk bij elkaar te puzzelen, maar in de kern komt het hierop neer. In Roemenië is journalistencollectief OCCRP bezig een corruptieschandaal aan te tonen. Men kreeg genoeg bewijs bij elkaar om de European Anti-Fraud Office er naar te laten kijken en een strafrechtelijk onderzoek in het land zelf op te laten starten. Dat suggereert een behoorlijk stevig en betrouwbaar onderzoek.

Na publicatie van resultaten kreeg de partner van OCCRP het Rise Project een sommatie van de Roemeense privacytoezichthouder: een betrokkene heeft een inzageverzoek bij u gedaan en u moet daar gehoor aan geven, op straffe van een boete van 20 miljoen Euro. Het inzageverzoek moet ook de documenten betreffen waar de journalisten bronbescherming op claimen. Niet verrassend: de betrokkene is een van de hoofdrolspelers in het corruptieschandaal. Wel verrassend: de voorzitter van de Roemeense toezichthouder komt uit de partij van diezelfde hoofdrolspeler en zou ook lijntjes naar het corruptieschandaal hebben.

Het theoretische antwoord is natuurlijk simpel. De journalisten hoeven hier geen gehoor aan te geven, omdat bij publicaties voor journalistieke doeleinden veel rechten uit de AVG niet gelden. Dat staat letterlijk zo in de AVG, en komt terug in de Roemeense Uitvoeringswet AVG als een tekstueel duidelijke uitzondering (artikel 7): inzage en verwijdering geldt niet bij journalistieke doeleinden. De iets breder onderlegde journalist zal wijzen op jurisprudentie over bronbescherming als fundamenteel recht, en eenvoudig betogen dat het inzagerecht zich daar niet tot zal uitstrekken (bijvoorbeeld via artikel 15 lid 4, rechten van anderen).

Praktisch gezien zit het Project met een enorm probleem: een dreigende boete van 20 miljoen wanneer ze niet gewoon die gegevens verstrekken. Want op papier klinkt dit allemaal leuk maar als de toezichthouder het anders ziet, dan heb je een héél duur traject om tot je gelijk te komen. Zelfs als iedereen vanaf de zijlijn roept dat je dit gewoon gaat winnen.

Is dit nu een probleem met de AVG, zoals Techdirt-auteur Masnick betoogt? Want de AVG is zo een heel bot instrument om onwelgevallige journalistiek de mond te snoeren. Ook al heb je op papier gelijk, de boete is zo hoog dat iedereen toch wel inbindt. Chilling effect, noemen de Amerikanen dat. Onrecht dat blijft bestaan ondanks dat het wettelijk niet hoort te bestaan.

Mij lijkt van niet. Zeker is het een probleem, maar het probleem zit hem in de praktische gang naar de rechter. Als een organisatie niet de mogelijkheid heeft zich effectief te verweren tegen een dreigende boete van 20 miljoen op grond van argumenten die gezien de wet evident overtuigend zijn, dan heb je geen effectieve rechtsstaat. Dat die boete van 20 miljoen uit de AVG komt, is dan niet meer dan bijzaak. Voor hetzelfde geld kan de eiser anders een smaadclaim construeren, zijn auteursrecht geschonden zien of interferentie met parlementaire privileges of welk bogus argument dan ook aandragen.

Dat maakt de zaak niet minder ergerlijk of fout natuurlijk.

Arnoud

Hoe ver gaat mijn zorgplicht als dienstverlener onder de AVG dan eigenlijk?

| AE 10937 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | Er zijn nog geen reacties

Een lezer vroeg me:

Recent blogde je over de zorgplicht als ICT-dienstverlener om te beoordelen of een verzoek van je klant AVG-compliant is. Maar hoe ver moet je daar nu precies in gaan? Ik kan toch moeilijk het privacyreglement van mijn klanten gaan evalueren voordat ik ze toegang geef tot een mailbox. Maar enkel “geen zorgen dit is legaal” van de klant is ook weer te weinig, lees ik.

De AVG legt dienstverleners inderdaad een zorgplicht op. Wie als verwerker persoonsgegevens voor zijn klanten beheert, moet daarbij aan de bel trekken als hij een evident niet-toegelaten instructie krijgt van een klant. Dit is in aanvulling op je gewone zorgplicht als dienstverlener om als een “goed dienstverlener” om te gaan met klantgegevens en uitvoering van de opdracht.

Dit gaat niet zo ver dat je iedere theoretische overtreding moet weigeren totdat een volledige privacy impact assessment is uitgevoerd door een onafhankelijke audit-team, maar je zult wel echt meer moeten doen dan uitsluitend afgaan op “onze afdeling Legal zegt dat het mag” in een mailtje van de klant.

Mijn advies is om bij de veel voorkomende situaties een werkproces te definiëren en dat deel van je Service Level Agreement te maken. Al is het maar “Klant dient een reglement omtrent toegang tot personeelsmailboxen te hebben en toegangsverzoeken te motiveren onder verwijzing naar de toepasselijke paragraaf”. Dan krijg je dus twee regels “overnemen mailbox wegens ziekte, artikel 13.5, informeren wn onmogelijk om medische redenen” en dat staat inderdaad in artikel 13.5 als grondslag. En dan is er geen sprake van evidente schending van de AVG.

Natuurlijk kan het zijn dat de werkelijke reden is dat er wordt gesnuffeld in de mailbox om iemand weg te pesten, of dat de werknemer helemaal niet medisch gezien onbereikbaar is. Of dat dit reglement nooit is getoond aan deze werknemer. Maar dergelijke opties zijn te ver weg voor jou als dienstverlener om te testen. Dus met zo’n duidelijke motivatie is het genoeg voor de dienstverlener.

Maak je je desondanks zorgen over misbruik, dan kun je ook gaan nadenken over concreet iets inbouwen in je systeem. Denk aan een alert dat de werknemer bij inlog een melding geeft wie er toegang heeft gehad. Voor de werknemer zou dit geen verrassing moeten zijn, want de werkgever moet hem vertellen dat hij in zijn mailbox is geweest. Is het wel een verrassing, dan kunnen ze dat nu samen op gaan lossen. Ik zou dit wel als feature documenteren zodat het de werkgever niet verrast en hij wanprestatie gaat claimen.

Arnoud

Moet je van het AVG-vergeetrecht je backups opschonen van oude persoonsgegevens?

| AE 10935 | Privacy, Security | 15 reacties

Interessante discussie in de berichtgeving over de Bits of Freedom informatieopvraagtool, waarmee je makkelijk brieven genereert om je rechten naar bedrijven over je persoonsgegevens uit te oefenen. En dan (natuurlijk) het vergeetrecht, hoe ver gaat dat als je vraagt om vergeten te worden. Tweaker ‘RedSandro’ signaleert een specifiek probleem: Af en toe komt het –… Lees verder

Mag je als bedrijf vingerafdrukken voor je prikklok gebruiken?

| AE 10911 | Privacy | 12 reacties

Bedrijven trotseren de nieuwe privacywet door gewoon te blijven werken met prikklokken met vingerafdrukken. Dat meldde het FD afgelopen vrijdag. Uitzendbureau Tempo Team is gestopt, maar supermarkt Dirk ziet er vooralsnog geen probleem in. De AVG verklaart vingerafdrukken tot biometrische en daarmee bijzondere persoonsgegevens, die in principe niet mogen worden gebruikt. De zorg is nu… Lees verder

Kan ik onder de AVG mijn Nintendo-landkeuze aanpassen?

| AE 10819 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 19 reacties

Een lezer vroeg me: Recent ben ik verhuisd van Denemarken naar Noorwegen. Na het uitpakken van mijn Nintendo Wii U bleek deze echter niet te werken, omdat het Nintendo Network ID in Denemarken was geregistreerd en volgens de EULA niet overgezet kan worden naar een ander land. Mijn beroep op het correctierecht uit de AVG… Lees verder

Mag ik vanaf de openbare weg mensen op een buurtfeest fotograferen?

| AE 10804 | Informatiemaatschappij, Privacy | 49 reacties

Een lezer vroeg me: Recent liep ik door de buurt en zag ik een buurtfeest met mooie sfeer. Weliswaar achter een afzetting maar op een straat met plein, dus openbare weg volgens mij. Ik maakte vanaf de straat aan de overkant foto’s, en werd toen aangesproken door twee deelnemers dat dat niet mocht, mede omdat… Lees verder

Nog meer dingen die van de AVG ineens niet zouden mogen

| AE 10713 | Privacy | 62 reacties

Oh jee, de AVG. Dat begint een beetje een vervelend mantra te worden sinds 25 mei. Omdat de nieuwe privacyverordening zo veel nieuwe regels met zich meebrengt, komt vrijwel iedereen erachter dat dingen anders moeten. En vernieuwing is vervelend, zeker als het op grond van zoiets raars als privacy moet gebeuren. Een greep dus uit… Lees verder

“Mijn werkgever wil me een contract met boete over de AVG laten tekenen, is dat normaal?”

| AE 10680 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 6 reacties

Diverse lezers tipten me (dank) over deze vraag op Reddit: Mijn werkgever wilt mij een contract laten tekenen ivb met de nieuwe privacywet (avg). Is dit normaal? Wie het contract in kwestie leest, ziet dat het een addendum is op een arbeidscontract waarbij de werknemer geheimhouding opgelegd krijgt, en belooft netjes met persoonsgegevens om te… Lees verder