Via Reddit:
Ik had bij een bekende restaurantketen een bestelling gedaan met daarbij 3 euro fooi voor de bezorger. Na ruim anderhalf uur te hebben gewacht nam ik contact op met het restaurant [waarna bleek dat deze nooit doorgekomen was, en werd geannuleerd]. Ik kreeg toen netjes een mail van Thuisbezorgd dat ik mijn geld terug zou krijgen, maar tot mijn verbazing de 3 euro fooi niet.Het annuleren van een online voedselbestelling is algemeen geen recht, want vers voedsel valt onder “zaken die snel bederven” en is daarom uitgezonderd van de gewone veertiendagenregel (art. 6:230p sub f onder 2 BW).
Specifiek hier ligt dat anders: het restaurant kan of wil niet meer leveren, en op grond van de voorwaarden is annuleren dan mogelijk. Uiteraard krijg je dan je geld terug. Maar hoe zit het met de fooi?
De voorwaarden definiëren de fooi als een “vrijwillig door een Klant betaald bedrag dat bestemd is voor de koerier die de Bestelling aflevert”. Een fooi wordt hiermee buiten de bestelling zelf geplaatst: “De Fooi is bedoeld voor de koeriers en kan niet worden beschouwd als betaling voor diensten van Takeaway.com.”
Dat is op zich allemaal prima, maar wat nu als een bestelling wordt geannuleerd? De voorwaarden voorzien daar niet expliciet in, maar vermelden wel stellig:
Nadat de Klant een bevestiging van het betalen van de Fooi heeft ontvangen, kan de Fooi niet meer worden terugbetaald of geretourneerd.De scherpe lezer ziet hier dat dit niet-terugbetalen gekoppeld wordt aan het betaalmoment, niet aan het moment van ontvangst bij de bezorger. Normaal zal dat snel samenvallen, direct na de betaling zoekt men immers de bezorger en die krijgt dan ook de fooi.
Hier ging het dus even mis met die bezorger – die is er nooit geweest, dus die kan de fooi ook niet gekregen hebben. Maar naar de letter van die voorwaarde hoeft de fooi niet terugbetaald te worden. Ook niet als de eigenlijke bestelling wordt geannuleerd, want de fooi staat immers los van de bestelling. Juridisch zouden we het een schenkingsovereenkomst aan de koerier noemen.
In de jurisprudentie geldt al sinds jaar en dag dat overeenkomsten zozeer met elkaar verbonden zijn, dat ontbinding van de ene overeenkomst ook betekent dat de andere ontbonden moet worden. Het standaardvoorbeeld is huurkoop en financiering. Enkel dat ze samen gesloten zijn is niet genoeg, ze moeten feitelijk economisch met elkaar samenhangen. Voor mij is dat bij een bestelling en een fooi evident zo.
Praktisch blijft het natuurlijk lastig om voor 3 euro je recht te halen. Maar het gaat om het principe, en het principe zegt dat die fooi terug moet.
Arnoud
En ook al zou je met een creditcard betaald hebben, zou je dan daar een bezwaar starten? Als het mee zit, dan krijg je je 3 euro terug. Maar als het tegen zit, dan wordt je account geblokkeerd en komt je adres op een zwarte lijst.
Ik ben voldoende een principiële lul om dat voor 3 euro nog wel te doen. Helemaal omdat ik weet dat de betalingsprovider aan hun kant daar ook weer kosten voor rekent (vaak meer dan 3 euro). Dan kom ik maar op een zwarte lijst, en dan maak ik een nieuwe virtuele creditcard aan…. 😉
De bescherming vanuit de creditcardmaatschappij begint bij aankopen van € 50.
Je vraagt je ook wel af wie die 3 euro nu heeft ontvangen? Takeaway.com? Het restaurant? Of een die avond dienst doende bezorger (is dat er maar eentje? welke dan?) Ik snap nog wel dat een fooi niet teruggegeven kan worden als die al aan de bezorger is doorgesluisd en je restitutie krijgt omdat het bezorgde eten niet in orde was, maar hier is er geen “koerier die de Bestelling aflevert”.
Is een fooi niet een gift in plaats van een betaling voor een geleverde dienst?
Een fooi is een gift aan de bezorger. In dit geval is er geen bezorger. Takeaway.com is in deze een tussenpersoon die voor jou de gift aan de bezorger afhandelt. Maar in dit geval doen ze dat niet, maar houden ze het bedrag zelf.
Of ze het zelf houden weet je niet. Misschien gaan alle fooien direct naar een potje voor de bezorgers ongeacht of er bezorgd is of niet.
Als die algemene oplossing wordt toegepast (fooi verdeeld over alle bezorgers) zou dat vooraf bekend moeten zijn. Thuisbezorgd is dan de werkgever en niet het restaurant. Betalen van een fooi wordt dan onderdeel van de overeenkomst voor de bestelling. Niet leveren is dan volledig terugbetalen.
Het is gebruikelijk dat de fooi bedoeld is in relatie tot de bezorging / bezorger. In dat geval is de schenking pas afgerond na de bezorging en is de bezorger (aan de deur) de begunstigde. Ook dan moet de werkgever de fooi verlonen voor de belastingaangifte.
In het laatste geval zou Thuisbezorgd m.i. niet zelfstandig kunnen bepalen dat de schenking is afgerond. Ook dan is volledige terugbetaling aan de orde.
Een fooi is inderdaad een gift, maar schenken is in Nederland ook een overeenkomst. De regels van ontbinding gelden dus net zo goed bij schenking.
Een schenking is een tweezijdige rechtshandeling (om te voorkomen dat ik morgen een lading bedorven aardappelen aan je schenk en op je oprit dump). Volgens mij is de koerier de wederpartij omdat de voorwaarden spreken van “het geven van een Fooi aan een koerier”. Zonder koerier dus geen aanvaarding van de schenking, en moet je het geld als onverschuldigd betaald kunnen terugvorderen.
De volgende voorwaarde:
kan om verschillende redenen niet worden ingeroepen door thuisbezorgd. Ten eerste is hij onredelijk bezwarend (art. 6:237 sub b BW: het wezenlijk beperken van de verplichting van Thuisbezorgd om een onverschuldigde betaling terug te betalen zonder dat de klant dat mocht verwachten). Ten tweede is hij ambigu: bevestiging van betalen aan wie? Aan thuisbezorgd of aan de bezorger? De gunstigste uitleg geldt (art. 6:238 BW), de fooi is nog niet aan de bezorger uitbetaald, dus vindt de voorwaarde geen toepassing.Dit vind ik niet zo’n sterk argument. Het gaat immers niet om het ontbinden van de schenking, maar de vraag of na ontbinding een onverschuldigd betaald bedrag kan worden teruggevorderd.
Waarom is het toch algemeen acceptabel dat een bijvoorbeeld telecombedrijf, voor 3 euro wel een incassobedrijf inschakelen, en honderden euros verder naar de rechter stappen. Maar dat je dat als consument niet kan zonder door de rechter scheef aangekeken te worden.
Dat is niet acceptabel en rechters straffen dat met regelmaat af.
Waarom zou je de fooi op deze manier betalen? Geef het aan de bezorger als tie de bestelling brengt.
Het flauwe maar veel voorkomende antwoord: ik heb geen contant geld in huis.
Zo doe ik het standaard, maar ik ben blijkbaar nogal een bijzonder persoon met mijn ‘waarmogelijk betaal ik altijd contant’.
De bezorger verschijnt bij mij aan de deur, als ik hem een fooi wil geven, krijgt die die fooi contant als hij de waren aflevert. Dan zit er geen tussenpersoon bij die misschien zijn deel wil pakken, en heb je ook niets te maken met dit soort geneuzel.
Volgens mij is er hier gewoon recht op teruggave. Beide overeenkomsten delen (min of meer) hetzelfde lot. Een fooi is volgens de voorwaarden een bedrag dat bestemd is voor de koerier die de bestelling aflevert. Die bestelling is afgeleverd zodat de reden waarom de fooi is gegeven niet is uitgevoerd. De fooi is wel om niet gegeven, maar deze is niet onvoorwaardelijk gegeven.
Goed, en langs welke route vernietig jij dan de algemene voorwaarde dat de fooi niet terugbetaald wordt na bevestiging? Onredelijk bezwarend? Openbare orde?
Is dat niet onredelijk bezwarend – het recht ontnemen om nakoming van de toegezegde prestatie (het doorgeven van de fooi) op te eisen?
Een keer in de zoveel tijd ga ik naar een geldautomaat en pin dan zo’n 200 euro in kleingeld. En dat kan ik dan aan fooien uitgeven aan bezorgers. (Meestal 10% van de bestelling.) Dat werkt ook best goed en de bezorgers zijn er best blij mee. 🙂
Maar goed, doordat we tegenwoordig steeds meer pinnen hebben weinig mensen nog echt contantgeld. En muntgeld is daarbij ook steeds zeldzamer. Ik pin altijd, dus de enige manier om aan muntgeld te komen is door dit te pinnen bij de GeldMaat apparaten. En daar is een minimum bedrag aan verbonden. (En een onkostenvergoeding.)
Maar ik bestel soms ook via Thuisbezorgd en dan gaat de fooi mee met de prijs. Vroeger was dat een aparte transactie maar nu wordt die fooi gewoon meeberekend en is het een gecombineerde transactie. En dat is waarschijnlijk omdat ThuisBezorgd vroeger twee transacties moest terugbetalen en nu dus nog maar eentje. Ik vraag mij daarbij af of men een koppeling had tussen die twee transacties. Maar ik vraag mij ook af hoe die fooien uiteindelijk werden verdeeld onder de bezorgers. Zeker als bezorgers voor meerdere restaurants werken.
Maar goed, ik zorg er gewoon voor dat ik contant geld in huis heb. Enkele rolletjes van een euro, enkele rolletjes van twee euro en een zooi rolletjes van 20 cent, want GeldMaat wil dat je minimaal tien rolletjes afneemt. Ieder met 25 munten of zo.
Ik pin begin van de maand genoeg dat ik de hele maand mijn normale uitgaven contant kan doen.
Eind van de maand heb ik altijd wel wat muntgeld over dat gaat in een pot. ZO heb ik altijd wel wat muntgeld voor het een of ander.
Contant betalen heeft meerdere voordelen 1. Privacy – het gaat de bank niets aan wat ik met mijn geld koop, het gaat de overheid niets aan wat ik met mijn geld koop. 2. Al meerdere keren gehad dat ik bij pinstoringen de enige was die normaal zijn boodschappen kon afrekenen. 3. Ik kan de kinderen van de familie als ze op bezoek zijn gewoon wat geld geven om een ijsje of een smoothie te halen in het winkelcentrum, zondat dat ik mijn pin pas met code moet meegeven of een overboeking moet doen…