Je geld terugkrijgen bij een online casino omdat ze zonder vergunning opereren, is juridisch (toch) niet mogelijk. Dat bepaalde de Hoge Raad onlangs. Dit was een open vraag, omdat lagere rechtspraak nog wel eens de gokker zijn geld teruggaf met dit argument.
De Hoge Raad deed uitspraak op prejudiciële vragen van de rechtbank Amsterdam. Met die route kun je hoger beroep bij het Gerechtshof overslaan, om zo sneller een antwoord van onze hoogste rechter te krijgen. En dat was nodig, want als meerdere rechters verschillend antwoorden op dezelfde vraag dan moet de Hoge Raad daar een lijn in trekken.
Kern van het argument van de vele consumenten was dat de gokovereenkomst nietig is, op grond van artikel 3:40 BW om precies te zijn:
Een rechtshandeling die door inhoud of strekking in strijd is met de goede zeden of de openbare orde, is nietig.Een overeenkomst sluiten terwijl dat in het geheel niet mag (want geen vergunning) is prima onder dit verbod te rekenen. En als de overeenkomst dan nietig is, dan heb je betaald zonder rechtsgrond en dan moet dat geld terug. Eventuele schulden (verliezen) hoef je niet te betalen. (Ook niet via ongerechtvaardigde verrijking of iets dergelijks.)
Probleem: lid 3 van dit artikel heeft een uitzondering voor “wetsbepalingen die niet de strekking hebben de geldigheid van daarmede strijdige rechtshandelingen aan te tasten”. Oftewel, heeft de Wok de strekking het zonder vergunning aanbieden van online kansspelen aan te tasten?
In die andere zaken wezen rechters daarbij op de grote gevolgen voor de maatschappij, waarbij ook meewoog dat strafrechtelijk en bestuursrechtelijk optreden een “hachelijke zaak” zou zijn. Dan is “de consument kan gewoon zijn geld terugkrijgen” een effectief afschrikwekkend instrument.
De Hoge Raad ziet het echter anders:
Er is geen grond om aan te nemen dat overeenkomsten met een aanbieder van online kansspelen die in strijd handelt met dat verbod, reeds daardoor door inhoud of strekking in strijd zouden zijn met de openbare orde of de goede zeden. Daarbij is van belang dat het voor de inhoud van een door een speler aangegane overeenkomst geen verschil behoeft te maken of de aanbieder beschikt over een vergunning als bedoeld in art. 1 lid 1, aanhef en onder a, Wok. Ook is van belang dat de Nederlandse kansspelregulering niet wordt gekenmerkt door een categorisch verbod op kansspelen (zie hiervoor in 3.1.3) en dat kansspelovereenkomsten niet op zichzelf ontoelaatbaar worden geacht.Omdat we een vergunningsstelsel hebben, kun je niet zeggen dat kansspelen als zodanig dús tegen de openbare orde of goede zeden zijn. De aard van de overeenkomst is hetzelfd, met of zonder vergunning bij de aanbieder.
Dit is vrij ontnuchterend, en slaat categorisch alle mogelijkheden dood om als consument je geld terug te krijgen. Gezien de geciteerde redenen vind ik dat wel een tikje frustrerend.
Arnoud
Mag ik mijn geld terug als blijkt dat mijn slijter niet in het bezit is van een actuele slijterijvergunning?
gegiechel
Dus waarom zou je dan bij een online casino wel je geld terug mogen vragen?
Juridisch gezien valt hier weinig te giechelen. Ik denk dat ook alcoholverkoop bij een slijterij zonder vergunning tegen art. 3:40 BW aan gaat lopen. De vraag is dan, net als hier, of de vergunningseis “de strekking heeft de geldigheid van daarmede strijdige rechtshandelingen aan te tasten.” Oftewel is het punt van de vergunning te verhinderen dat illegale slijterijen drank verkopen?
Punt is wel dat die fles ongeopend retour moet, want als de overeenkomst vernietigd wordt onder 3:40 BW dan heb jij die fles niet legaal verkregen.
Ik voorzie tal van problemen wanneer overeenkomsten tussen winkels en klanten vanwege “bestuursrechtelijke perikelen” en masse vernietigd worden. Je hoeft geen alcoholist te zijn om een fles te openen voor een slaapmutsje (of de cocktailsaus). Wat zou de correcte juridische oplossing zijn voor alle aangebroken flessen waar al voor betaald is?
Eens met Henk hieronder dat vergunningsloze casino’s nog steeds aangesproken kunnen worden op hun zorgplicht. Maar ik zou daar graag de volledige juridische redenering achter willen horen. Zorgplicht in een vergunning regelen is mij juridisch duidelijk. Maar waarom zou die zorgplicht zich uitstrekken tot entiteiten zonder vergunning?
Daarom denk ik dat we via lid 2 ontkomen aan deze conclusie: de slijterijvergunning heeft niet als strekking “alle drankverkopen zijn ongeldig indien zonder vergunning gedaan”. Bij een kansspel zag ik dat wel, we willen gewoon écht niet hebben dat er wordt gegokt bij illegale casino’s.
Willen we dat niet? Online gokken is legaal en normaal. Het is makkelijk te zien, en te merken, welke partijen een vergunning hebben en welke niet. Ga je bij een site zonder vergunning gokken dan is dat een keuze, niet een ongelukje. Zou je ‘geld terug bij geen vergunning’ toestaan dan wordt het een loterij zonder nieten, letterlijk. Terwijl het vaak gaat om elders in Europa legaal opererende bedrijven.
Online gokken is legaal binnen het vergunningsstelsel. Dat is vooral omdat er dan toezicht is, zoals de zwarte lijst (waar je ook op eigen verzoek op kan). De praktijk is dat de nodige niet-vergunninghouders adverteren met “gokken zonder cruks” en zo gokverslaafden binnenhalen die geweerd moeten worden. Ik weet niet of je dan nog van vrije keuze kunt spreken, en dan vind ik “dan wordt het gokken zonder nieten” best een aardige consequentie. Wat andere landen doen, moeten ze zelf weten, gokwetgeving is niet Europees geharmoniseerd dus geen argument.
Als het punt van een vergunning niet is om te verhinderen dat illegale partijen drank verkopen, wat is dan wel het punt of nut van een vergunning?
Het idee van een vergunning is toch dat de overheid zo kan afdwingen (op straffe van intrekken van de vergunning) dat partijen die bepaalde “risicovolle” producten of diensten leveren (wapens, alcohol, gokken) zich aan bepaalde regels houden (identiteitscontrole, leeftijdscontrole, tegengaan van verslaving)?
En als er dan een vergunningsstelsel is, dan moet de overheid daar ook op handhaven. Als een partij zich in Nederland bezig houdt met aanbieden van gokken op Internet dan vind ik dat ik er van uit mag gaan dat die partij een vergunning heeft. Ik hoef bij de slijter ook niet bij elk bezoek te controleren of de vergunning nog geldig is, dat lijkt me onredelijk bezwarend.
Als je nu als Nederlander de keuze maakt om te gaan gokken online bij honest-casino-trust-me-bro.ky gevestigd op de Kaaimaneilanden, nou ja dan is het een heel ander verhaal en gewoon je eigen schuld.
Het punt van een vergunning is dat je de partijen die de activiteit zónder doen, kunt vervolgen of bestuursrechtelijk aanpakken. Maar of dat ook betekent dat hun klanten of wederpartijen consequenties moeten merken, is een heel andere vraag.
Bij wapenhandel is het denk ik prima dat we kunnen zeggen “dat wapen is niet gekocht bij een winkel met vergunning, dat ding moet nú terug”. Maar bij een taxi die zonder vergunning rijdt, vind ik het raar om tegen de klant te zeggen “je krijgt je geld terug want die taxi had geen vergunning”.
De vraag is dan: wat moet er bij een illegaal casino gebeuren. Zeg je “het casino krijgt een boete en wordt gesloten” of “de klanten moeten ook hun geld terugkrijgen, dit had niet mogen gebeuren”.
“Als een partij zich in Nederland bezig houdt met aanbieden van gokken op Internet dan vind ik dat ik er van uit mag gaan dat die partij een vergunning heeft.” Dat is niet het probleem, jij als gokker ondervindt geen nadeel vanuit de overheid bij gokken bij een vergunningloze partij. De vraag is echt alleen: heb jij recht op geld terug van het casino als die geen vergunning heeft.
Het voorbeeld van de taxi is duidelijk inderdaad, dat zou raar zijn.
Maar bij een illegaal casino kan ik wel nadeel ondervinden. Het casino wordt blijkbaar niet gecontroleerd, dus misschien spelen ze wel vals en was er nooit een kans om te winnen. Misschien ben ik verslavingsgevoelig, en als ze zich aan de regels omtrent tegengaan daarvan hadden gehouden had ik minder geld vergokt. Als ik had geweten dat ze geen vergunning hadden, zou ik naar een andere site zijn gegaan die dat wel heeft. Nu doe ik persoonlijk niet aan online gokken, maar als ik dat zou doen zou ik in elk geval kiezen voor een partij waarbij de kans op rood ook daadwerkelijk net zo groot is als de kans op zwart.
Precies. Daarom verdienen zulke casino’s de consequentie dat ze iedereen de inleg moeten teruggeven en eventuele openstaande schulden niet mogen gaan incasseren bij de gokkers.
Ook dat honest-casino-trust-me-bro.ky bedrijf zal op een of andere manier een betaling uit Nederland moeten kunnen ontvangen; maak ook de betaalleveranciers verantwoordelijk voor eventuele terugbetaling van zulke vage clubs, dan los je dat ook op.
Tja, als dan die Nederlander besluit af te reizen naar de Kaaimaneilanden, dan is hij zelf de pineut als hij te grazen wordt genomen door de krokodillen.
Wok = Wet op de kansspelen
Volgens mij slaat dit niet categorisch alle mogelijkheden om je geld terug te krijgen dood. Er zijn nog een hoop (massa) claims rondom het niet nakomen van de zorgplicht door kansspelaanbieders die wel doorlopen. De snelweg is dicht, maar er zijn nog wel lokale wegen.
Misschien dat de wetgever hier een keertje naar kan kijken, en die verplichting om terug te betalen voor illegale gokbedrijven gewoon letterlijk in de wet op te nemen (en bij uitbreiding ook laten gelden voor de betaaldienst waarmee betaald is, als het illegale gokbedrijf niet meer bestaat of niet gedwongen kan worden tot betalen.)
De oorspronkelijke uitkomst was immers best wel goed, en als die niet klopt met de wet, dan moet de wet maar aangepast worden om dat wel kloppend te maken.