Is een lijst van bekende roodharigen in strijd met de AVG?

| AE 12519 | Privacy | 37 reacties

Deze discussie kan ook alleen op Wikipedia: mag je een lijst van bekende mensen met rood haar publiceren in je online encyclopedie, of is dat in strijd met de AVG? (Dit speelde in januari, maar ik kom er pas net achter dankzij een tipgever.) Je kunt je natuurlijk afvragen hoe encyclopedisch zo’n lijst is, maar als je in de pers rondkijkt dan zie je ook regelmatig lijstjes met de tien langste mensen, tien beroemdheden met een tic en wat al niet meer. Dus waarom zou dit dan ineens een AVG probleem zijn?

Het eerste argument voor verwijdering is volgens mij ook het meest relevant: dit is eigen onderzoek (dus geen bronnen gebruikt) en het is alleen een opsomming, dat is niet encyclopedisch. Dat laatste is de kern van Wikipedia; het moet relevant voor het publiek zijn, waarom is dit nieuwswaardig, naslagwaardig of hoe je dat maar wil zeggen bij Wikipedia.

Het argument daartegen is dat er al vele lijsten rondzwerven van “famous redheads”, dus dat het kennelijk relevant voor het publiek is. Er zijn dan weer geen lijsten van “mannen met blauwe ogen” of “personen met behaarde voeten”, dus het is kennelijk een maatschappelijk relevant criterium, dat rood haar hebben.

En toen kwam de AVG in het spel:

De Autoriteit Persoonsgegevens is hier duidelijk over, mag niet tenzij je aan een van de uitzonderingen voldoet. Een lijst op Wikipedia voldoet niet aan de uitzonderingen. Is rood haar herleidbaar tot iemands ras/etniciteit? Ja, de connectie rood haar en ras/etniciteit is redelijk beschreven in de wetenschappelijke literatuur. Als je dat ook nog eens combineert met iemands land van herkomst en de geboortedatum, ja dan zegt dat zeker wat over ras en etniciteit. Dat maakt dat er toch wel gerede twijfel is of de lijst daarmee in lijn is met de AVG.
In iets juridischer taal is het argument dat “hebben van rood haar” een persoonsgegeven over etnische afkomst is, namelijk mensen wier oorsprong in Groot-Brittannië en Ierland ligt (de Kelten, met name). En dergelijke persoonsgegevens mag je eigenlijk niet verwerken, net zo min als medische gegevens, zonder – kort gezegd – uitdrukkelijke toestemming of een wettelijke regeling die zegt dat het mag. Aan allebei voldoet Wikipedia niet met die lijst.

Nou heb ik zelf de nodige twijfels of dít nu een “etnische afkomst” kenmerk is. Want allereerst is de koppeling tussen dat oorspronggebied en rood haar ondertussen wel behoorlijk vervaagd, als het al zo was dat rood haar primair uit die regio kwam. Want elders lees ik dat rood haar eigenlijk overal ter wereld wel gevonden wordt. En ten tweede heb ik niet het idee dat hiermee een groep wordt afgebakend, zoals de bedoeling is van dat kenmerk.

Maar belangrijker: Wikipedia heeft als encyclopedie iets meer ruimte onder de AVG. Haar publicaties zijn namelijk equivalent aan journalistiek: zij publiceert feiten, meningen en ideeën die van belang zijn voor het publiek. Weliswaar niet actueel, maar als naslag. En daarmee kwalificeert de vrije encyclopedie voor de uitzondering voor journalistieke doeleinden onder de AVG, wat als gevolg heeft dat ze wél bijzondere persoonsgegevens mag gebruiken in haar publicaties als dat relevant is.

Bij een lemma van zeg Geri Halliwell of James Joyce hun rode haar noemen lijkt me op zich wel relevant, gezien beiden daarmee opvielen binnen hun kringen van bekendheid. (Of Vladimir Lenin, ik las het en ik was verrast, dus kennelijk heeft het feit nieuwswaarde.) Dus zelfs als dat een etnisch kenmerk is, dan mag dat.

Een letterlijke lijst, zonder verder enig journalistiek oogmerk anders dan “dit zijn ze allemaal”, is dan weer een stuk twijfelachtiger. Daar is de uitzondering niet op van toepassing, en dan moet je dus wel de discussie gaan voeren of dit gewone dan wel bijzondere persoonsgegevens zijn.

Maar voor mij zou belangrijker zijn: is dit wel encyclopedisch relevant? Ik zie hem niet. Er zit niet eens een poging in om er wat van te maken, in tegenstelling tot de bekende roddelbladen en clickbaitsites met hun “Ook deze mensen waren redheads, van nummer zeven val je van je stoel” artikelen.

Arnoud

 

 

Deel dit artikel

  1. Het is natuurlijk logisch/technisch/wetenschappelijk/sociologisch gesproken belachelijk dat je wel bij de individuele personen mag vermelden dat ze rood haar hebben, maar dat je dat niet mag samenvatten tot een lijstje.

    Met dit soort rare gevolgen begrijp ik wel waarom de AVG moeilijk geaccepteerd wordt door mensen.

  2. Voor jongeren die onzeker zijn over bepaalde uiterlijke kenmerken kan zo’n lijst misschien iets van steun bieden. Je kan je bij alles afvragen hoe relevant het is. Dat lijkt me goed, maar ik zou de lat niet heel hoog leggen. En Wikipedia is bij uitstek het platform waar zo’n lijst, relevant of niet, up to date en enigszins in de buurt volledig kan worden gemaakt.

    • Dat is een factor, maar zijn ze beroemd vanwege hun roodharigheid (zoals standupper Scott Thompson/Carrot Top) of zijn ze beroemd en hebben ze ook rood haar (zoals prins Harry, hertog van Sussex)?

      Ik zie het ergens wel hoor. Voor mij blijft het twijfelachtig, net zoals iets als “dit is de nieuwe vriend van Gordon en hij werkt als XYZ” of “dit is de sportschool van Eva Jinek”. Ja, het gaat over een bekend persoon maar het is tevens zó marginaal voor die persoon zelf.

      Daarnaast blijf ik zitten dat lijsten met roodharigen mij het gevoel geven dat het óf gaat om kunnen pesten (ik zag al de ginger-‘grap’ voorbij komen) óf om je te kunnen verlekkeren op het stereotiep dat roodharigen beter zijn in bed. Ik zie gewoon écht niet wat het toevoegt te weten dat Vladimir Lenin rood haar had.

  3. Valt dit niet ook gewoon onder de uitzondering van het verbod op het verwerken van gegevens over ras of etniciteit (art. 9 lid 2 sub e) omdat het gegevens betreft die door deze personen evident vrijwillig zijn gepubliceerd? Het lijkt me dat een objectieve en feitelijke constatering van wat direct zichtbaar is op hun zelf gepubliceerde Facetwitgram foto’s wel onder dat criterium zou vallen, of niet?

    • Nee. Een kenmerk dat je bij je draagt, is niet “kennelijk openbaar gemaakt” enkel doordat jij naar buiten gaat. Het gaat erom dat jij vrijwillig de keuze maakte dat iedereen het zag of wist. Dit gaat eerder over dat je op televisie een interview doet als voorzitter van de vakbond, of als mannelijke minister benoemt dat je op mannen valt. Maar in een rolstoel op straat rijden betekent niet dat je “kennelijk openbaar” maakt dat je een verlamming hebt.

      • Iets op Facebook posten is niet hetzelfde als op straat gaan. Daar ga je immers niet per definitie met de intentie om gezien te worden, wat bij Facebook wel anders is. Wat je daar post is wel degelijk met de kennelijke intentie om het openbaar te maken. Als ik dan uit die foto objectief kan vaststellen dat je in een rolstoel zit dan is het een volgens mij volstrekt legitiem om je toe te voegen aan een lijst met ‘mensen die in een rolstoel zijn gespot’. De implicatie dat je dan kennelijk gehandicapt bent is dan aan de lezer om uit te zoeken, maar betreft althans niets dat je niet zelf openbaar hebt gemaakt.

        Wat mij betreft is dit overigens een op een toepasbaar op rood haar en ras. Het een betekent immers niet gegarandeerd het ander, het haar kan geverfd zijn. Maar de kleur an sich is ondubbelzinnig vrijwillig openbaar gemaakt.

        • Iets op Facebook posten is niet hetzelfde als iets openbaar willen maken. Het is echt zwaarder dan “mensen kunnen het zien” of “je hebt het niet verstopt”. De toets is of jij bewust er voor koos(!) dat dit openbaar werd. Als ik een foto van mezelf op Facebook zet, dan kies ik er niet voor dat mensen zien dat ik rolstoelverplaatsend ben. Ik sta niet op de rode loper bij Cannes, ik deel een update van mezelf. Anders krijg je de bizarre en mensonterende situatie dat informatie over een lichamelijke beperking vogelvrij is zodra er een sociaal medium in de communicatie zit. Ik wil niet over able-isme beginnen maar dit voelt écht onacceptabel.

          • Volgens mij praten we een beetje langs elkaar heen, maar iets op een publieke Facebook pagina posten is wat mij betreft de definitie van doelbewust openbaar maken. Je hebt letterlijk de volledige inhoud van het bericht zelf gekozen en dit op internet gezet met als doel dat mensen het zouden zien. Dat inpakken als een ‘update’ maakt dat niet anders.

            We zijn het eens dat je niet meer mag verwerken dan diegene zelf heeft geopenbaard. Dat is dus de feitelijke constatering ‘persoon X zit op foto Y in een rolstoel’. Wat je daar zelf aan toevoegt ‘persoon X is kennelijk gehandicapt’ en iemand aan een bijbehorende lijst toevoegen kan dan weer niet, want zoals je zelf aangeeft mag niet worden verondersteld dat diegene dat feit heeft willen delen. Het is bovendien helemaal niet gegeven dat het ook zo is, diegene kan simpelweg erin poseren of voor de lol door het ziekenhuis worden geduwd.

            Waar ik je dan weer echt niet in volg is je gelijktrekking op welke niveau dan ook van publieke sociale media met de openbare weg en eigenlijk vindt ik het vrij onbegrijpelijk voor iemand die met zulke ferve de toepasselijkheid van de AVG in contrast met offline situaties heeft betoogd. Als mensen zichzelf onteren op sociale media vindt ik dat bovendien een ander probleem, maar mijn uitleg van art. 9 lid 2 sub e AVG hoeft daar tenminste niet aan bij te dragen.

            • Voor mij is op Facebook een bericht plaatsen over X hooguit openbaar maken van X. Dat je dan op mijn foto kunt zien dat ik in een rolstoel zit, is dan niet een kéuze van mij. Net zo min als dat het is wanneer ik door de Kalverstraat ga rollen. Ja, ook dat ziet iedereen en ik had binnen kunnen blijven. Maar ik kan en mag gewoon aan de maatschappij deelnemen zonder dat iedereen meteen over dat bijzondere kenmerk van mij mag beschikken. In ieder geval erkent de AVG dat het moet gaan om kennelijk openbaar maken, wat niet hetzelfde is als openbaar maken. Kennelijk impliceert een extra stap, een extra keuze. Zeg maar zoals in het park lopen als homostel versus in het park lopen met een roze shirt “Ik ben gay”. Die laatste is kennelijk openbaarmaking, die eerste niet.

              Ik snap echt het verschil niet tussen “X zit in een rolstoel” en “X heeft een handicap”. Die twee lopen zodanig samen dat ik het als synoniemen zie. Kun je een reële situatie schetsen waarin het feit “X zit in een rolstoel” niét kan worden uitgelegd als “X heeft een handicap”?

  4. Geri Halliwell is tegenwoordig Geri Horner . Ze is getrouwd en heeft daarbij haar naam officieel gewijzigd. Net zoals Ella Page tegenwoordig Elliot Page heet…

    En dan vraag ik mij opeens af of je binnen de AVG beroemde mensen nog met hun oude naam mag noemen of dat je in nieuwe artikelen hun nieuwe naam moet gebruiken.

    En of ze echt roodharig is? De kleur is eigenlijk Loreal Hair 74 Mango. Uit een flesje, dus. Op foto’s van Geri van voor haar Spice Girl carrière was ze eigenlijk meer donkerbruin dan rood. (Bevestigd door het “grasmatje”…) Ze is ook een tijdje blond geweest. En ze is nu 48 met twee kinderen dus ze zal ook wel enigszins grijs zijn. Maar zoals ze zelf ooit aangaf is ze “Mousy Brown” van kleur. Dat is niet echt rood, he? En dan is de vraag of die lijst van roodharige personen wel correct is. Als de pagina dus zou vermelden dat Geri Horner muisbruin is, dan zou dat beter zijn. Maar geen mens die haar dan herkent.

    En ondertussen is de pagina verwijderd. En de moderator die het heeft verwijderd ligt nu onder vuur. Maar er is een andere reden waarom deze lijst niet op Wikipedia hoort en dat is omdat het een heel arbitrair onderwerp is. Want hoort Geri Horner nu wel op niet op de lijst? Als Ginger Spice eigenlijk wel, maar ze is niet van nature rood, dus niet. Krijg je dus discussies maar nog erger: mensen die gaan uitzoeken of iemand echt rood is of niet! Want je zou dan bronnen moeten aanroepen die bewijzen dat b.v. Arnoud e. ook daadwerkelijk roodharig is. Of juist niet. Voor journalistieke redenen? Meer omdat mensen van mening zijn dat een persoon er wel/niet op thuis hoort. Dus nee, deze lijst hoort niet op Wikipedia…

    • “En dan vraag ik mij opeens af of je binnen de AVG beroemde mensen nog met hun oude naam mag noemen of dat je in nieuwe artikelen hun nieuwe naam moet gebruiken.”

      Dat hangt er denk ik ook vanaf, in dit geval dan, welke artiestennaam ze gebruiken. Als Geri Horner ook na het trouwen in bijv. films speelt als ‘Geri Halliwell’ of zich op haar Instagram-pagina zo blijft noemen, dan lijkt het me logischer om díe naam te blijven gebruiken omdat ze dat zelf kennelijk ook doet.

      • Het is niet hun nieuwe naam (tenzij ze die juridisch veranderd hebben), maar een aangenomen aanvullende naam.

        Uit BELEEFDHEID kunnen we ERVOOR KIEZEN om mee te gaan in hun voorkeursnaam, maar ze zijn nog steeds wie zie zijn, ze heten nog steeds zoals ze heetten, of minimaal heetten ze vroeger zo en weet iedereen wel wie je bedoelt.

        Ik doe over het algemeen dus niet mee aan die nieuwe namen-manie en zie ook geen grond, AVG of anders, om dat te doen.

        Zelfs nog sterker…. als je de oude naam gebruikt geeft je zelfs nog impliciet aan dat je je bewust bent van hun historie en je dus in zekere mate in hen verdiept hebt. Alleen maar positief, lijkt me.

          • Ik ben het op zich met je eens, het is een fatsoensnorm, en ik zal het over het algemeen ook wel doen.

            Maar het is dan ook fatsoenlijk om mensen die zich vergissen niet meteen af te branden.

            Maar fatsoensnormen zijn (over het algemeen) geen juridische regels. Als ik het wil doen, lekker om te provoceren, dan mag dat gewoon.

            Je ziet vooral in verband met transgenders en anderen met niet-conventionele sexualiteit dat mensen boos worden en beledigd zijn als je je een keer vergist. Dan krijg ik zin om me per ongeluk te vergissten.

            En sowieso: in het geval van mevrouw Halliwell/Horner: Het (in veel landen toegestane) gebruik van de achternaam van de partner is cultureel bepaald, en deze naam wordt gebruik IN AANVULLING, niet ter vervanging, van de meisjesnaam.

            Dit wordt lang niet door alle vrouwen gedaan/gewaardeerd, en om nu iedereeen te gaan vragen en daarvan een register bij te houden gaat ook wel wat ver. Ik ken haar onder de naam Halliwell, en that’s it. Misschien eens aan Max Verstappen vragen hoe hij haar aanspreekt….

            • Volgens mij zijn we het eens. Ik dacht dat jij bedoelde, uit principe spreek je mensen met hun echte naam aan, omdat je zei “Ik doe over het algemeen dus niet mee aan die nieuwe namen-manie”. Dat klonk alsof je ook Gordon of Halliwell nooit zo zou aanspreken zoals ze zelf aangeven. Natuurlijk, foutjes kunnen altijd, maar ik zie ook veel mensen die uit een soort van rebelsheid (“kijk mij eens anti-woke zijn”) opzettelijk foutjes maken. Zoals mensen die transgenders bij hun oude geslacht en naam blijven aanspreken. Vind ik echt niet kunnen.

              • Ik noem ze zoals ik ze heb leren kennen. Daarom noem ik Halliwell en Gordon zo.

                In principe wil ik mensen die ik respecteer best wel aanspreken op de manier die hun voorkeur heeft, maar ik ga niet actief op zoek om uit te vinden of ze anders genoemd willen worden dan ik ze voorheen kende.

                En ik ben ook woke-kritisch genoeg om niet zomaar overal in mee te gaan, vooral niet in woorden/namen veranderen omdat een minderheid dat zo wil.

                Mensen die hun naam veranderen (om een goede of slechte reden) moeten zich ook realiseren dat ze daarmee anderen in verwarring brengen, en dat het dus eigenlijk een gunst is dat die anderen meegaan in hun veranderingen.

                Ik beschouw transgenderheid en de manier waarop mensen daarmee omgaan als een priveaangelegenheid. Ik weet niet of iemand worstelt met zijn sexuele identiteit, het is ook vreselijk onbeschoft om daarnaar te vragen, en of die persoon als gevolg daarvan misschien anders zou willen aangesproken worden. Dus de default is dat ik ze blijf noemen zoals ik ze altijd noemde, totdat ik zeker weet dat dat ongewenst is.

                Sowieso, ik begrijp eigenlijk niet waarom dit een issue is. De voorkeursmanier waarop iemand aangesproken wenst te worden staat los van iemands sexuele identiteit. Of iemand transgender is of niet is dan ook geen factor in de bepaling of ik wel of niet inga op iemands wens om op een bepaalde manier aangesproken te worden.

                Iedereen, transgender of niet, verdient het respect om zo aangesproken als zhij zelf wil, maar kan dat niet afdwingen.

                Als ik Gerri Halliwell consequent ‘die rosse uit K3’ wil noemen dan is dat ook mijn goed recht, net zoals het haar goed recht is om te vragen Mevrouw Horner genoemd te worden.

              • Hey, Arnoud… Het is Gordon en Horner, niet Gordon en Halliwell… 🙂

                Betreffende transgenders is mevrouw Ellen Page natuurlijk ook een interessante kwestie aan het worden omdat hij nu meneer Elliot Page genoemd wil worden. Wat weer best lastig is omdat hij veelal vrouwelijke rollen heeft gespeeld en daarbij ook toonde dat hij vrouwelijke kenmerken heeft. (Ofwel, hij ging topless en dat waren geen muggenbulten…)

                Maar goed, uit fatsoen volg je de namen die ze nu hebben maar het blijft vreemd om in de aftiteling van de film “X-Men: The Last Stand” en “X-Men: Days of Future Past” te zien dat Kitty Pride werd gespeeld door een vent. Wat ze toen weer niet was, maar toch…

                Nog even opgezocht maar in de publiciteit en op Facebook noemt Geri zich nog steeds Halliwell maar privé en op Twitter is ze mevrouw Horner.

Laat een reactie achter

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren en <em> en <strong> voor italics en vet.

(verplicht)

Volg de reacties per RSS