Een Noord-Hollands horecabedrijf moet twee voormalige werknemers elk 2000 euro betalen, omdat de leiding van het bedrijf door hun privé-appberichten had zitten te neuzen. Dat meldde RTL onlangs. Privé-apps op de werklaptop, wel te verstaan. Dus een mooi precedent tegen alle “de werkgever mag alles op de werkapparatuur”-roepers.
De achtergrond is weinig verrassend een zakelijke ruzie:
De zaak betreft twee jonge koks, die sinds eind 2024 werkten voor een Haarlems café-restaurant, dat onder het Amsterdamse horecabedrijf De Jaren valt. De mannen, die goede vrienden van elkaar zijn, waren door het bedrijf aangetrokken om een nieuw concept voor de keuken te ontwikkelen. Maar de invoer daarvan werd enkele malen uitgesteld, tot frustratie van de koks.De twee bespraken dit via een Whatsapp-chat, en eentje gebruikte daarbij de zakelijke laptop. En dat ging mis, zo las ik in het vonnis:
[leidinggevende] had de laptop van [bedrijf] nodig om iets te checken voor een partij. Toen ze de laptop opende stond er een chat open tussen [kok 1] en [kok 2]. (Zie bijlage).Ik denk dat de meeste werkgevers wel beseffen dat je niet gaat zoeken en spitten in privéchatapplicaties. Maar ik zie ook wel dat het onvermijdelijk is als je een laptop opent voor een legitiem doel en je dan een privéconversatie ziet, dat je die dan leest.
Uiteraard is die “als” in de vorige zin cruciaal: als de werkgever gaat snuffelen in WhatsApp-conversaties, wordt het een heel ander verhaal. En dat is natuurlijk een welles-nietes discussie. Maar, zoals de rechter aangeeft, het gaat er vooral om wat je vervolgens doet:
Het is voor de kantonrechter feitelijk onduidelijk gebleven of [die leidinggevende] bewuste handelingen heeft verricht om toegang te verkrijgen tot het WhatsApp-gesprek tussen [verzoeker 1] en [verzoeker 2]. Wel staat zonder meer vast dat zij, nadat zij toegang had, gedurende geruime tijd door de berichten heeft gescrold en actief het gesprek heeft doorzocht. Vervolgens heeft zij zonder toestemming of overleg met [verzoeker 1] en [verzoeker 2] foto’s gemaakt van onderdelen van het gesprek en deze beelden gedeeld met [betrokkene 1], [betrokkene 2] en [betrokkene X].Zelfs als het scherm dus open stond en je de berichten niet kón missen, dan had je als leidinggevende zo snel mogelijk je ogen moeten sluiten. Als je dat niet doet, is dat ernstig verwijtbaar. En dat werkt door in wat je vervolgens doet:
[bedrijf] heeft zelf bevestigd dat de ontstane vertrouwensbreuk — die uitsluitend het gevolg was van kennisname van de privé-berichten — bepalend was bij de keuze om de arbeidsovereenkomsten niet te verlengen. Daarmee staat vast dat zonder de ongerechtvaardigde inbreuk op de privacy van [kok 1] en [kok 2] deze vertrouwensbreuk niet zou zijn ontstaan. Het causale verband tussen de privacy-schending en het niet-verlengen van de arbeidsovereenkomsten is daarmee direct en evident.Bijgevolg krijgen ze ieder een billijke vergoeding van € 2.000,- bruto. Omdat ze vrijwel direct een andere baan hadden gevonden, is er geen inkomensschade.
Ik moet zeggen, het klopt helemaal maar als werkgever zou ik het héél moeilijk vinden zo’n stevige negatieve tekst over mij of mijn bedrijf van me af te zetten. Hoe zouden jullie dat doen?
Arnoud
Ongeacht het verhaal, blijf ik het toch merkwaardig vinden dat mensen zo vaak privé zaken op de werklaptop doen. Dit is niet de eerste keer dat hier een case langskomt op dit gebied. Soms relatief onschuldig (De systeembeheerder vraagt hoe de Marathon ging). En soms zoals deze.
Vergeet niet dat de twee koks collega’s waren die samen aan een project werken. Zij kenden elkaar van het werk en gebruikten de chat waarschijnlijk ook voor pure werkzaken. Ik begrijp ook dat er bij beide koks een frustratie was met hoe het management met “hun” project omging en dat je deze frustraties in een een-op-een gesprek of chat deelt is begrijpelijk. Ik zie de chat als werk-gerelateerd, maar wel met een verwachting van privacy, omdat het een een-op-een gesprek is.
Helaas is de privacy van de koks geschonden door “nieuwsgierig Aagje met de lange tenen” [leidinggevende] die het ook nog nodig vond om wat zij gevonden had door te blaten naar het hogere management. Als het management correct had gehandeld en Aagje een tik op de vingers had gegeven voor het schenden van de privacy van de koks had deze rechtszaak nooit plaats hoeven vinden.
Het lijkt me ook dat het management en Aagje de berichten die ze vonden hadden kunnen beschouwen als eerlijke, ongefilterde, feedback, en daar de waarde van inzien.
Als die twee koks een nieuw concept moesten ontwikkelen, waren ze blijkbaar relatief belangrijk, en als zulke belangrijke medewerkers ontevreden zijn, dan heb je op zijn minst niet goed gecommuniceerd als management. Dat is nuttig om te weten.
Arnoud schrijft ‘zou ik het héél moeilijk vinden zo’n stevige negatieve tekst over mij of mijn bedrijf van me af te zetten’, en dat doet mij denken dat Arnoud de inhoud van de tekst kent.
Ik krijg toch de indruk dat de negatieve tekst op zijn minst deels terecht was, en dan kun je natuurlijk Trumpiaans om je heen gaan slaan als management, maar of dat nuttig is….
Dat is toch de omgedraaide wereld? Ik blijf het bijzonder vinden hoe op een werkvloer iedereen maar denkt alles te kunnen lezen (en soms ook delen!).
Het is, althans in mijn ervaring, heel erg normaal om ook privé zaken te bespreken via Teams-chats, zakelijke mails, etc. Dat er op het intranet een afslag is voor prive-dingetjes. Ik zou zelfs stellen dat het cruciaal is voor de team-spirit om dat te doen in deze thuiswerkdagen. Niet alleen zakelijk communiceren, ook (beperkt) op persoonlijk niveau een band krijgen en houden.
En ook dat je de web.whatsapp.com versie gebruikt, typt veel makkelijker, je even via http://www.gmail.com een prive-afspraak maakt met de huisarts, je Hotmail op je zakelijke telefoon instelt, etc etc.
En daar mag de werkgever dan netjes mee om gaan, net zoals ik een mapje ‘prive’ kan hebben in mijn zakelijke mailbox (voor die incidentele mail aan de huisarts).
In elk geval niet door het duidelijk te maken dat ik heb gelezen wat ze aan elkaar hebben geschreven. Als dat echt onacceptabel was dan zou ik een andere methode proberen te vinden om uit elkaar te gaan.
Die vergoeding tja… het zou niet mee moeten wegen of ze reeds een andere baan hebben. Zo komt die werkgever er veel te goed vanaf!
De billijke vergoeding is in principe een schadevergoeding voor de werknemers. Het is geen boete voor de privacyinbreuk door de werkgever.
En ja, als ik kijk naar de hoogte van de toegekende vergoedingen in verschillende rechtszaken vind ik deze 2000 euro aan de lage kant. Dat de (jonge) koks geen volledige jaarsalarissen krijgen zoals sommige ouderen is begrijpelijk, maar een maandsalaris of twee zou ik passend vinden.
De precieze teksten ken ik niet.
Hardop geuit in de kantoortuin: kwalijk. Bij N=1 een stevig gesprek waard. 1op1 in een prive-chat: menselijk stoom afblazen. Negeren. Hooguit de onderliggende boodschap meenemen: blijkbaar leeft dit op de werkvloer. Daar moet je wat mee. Wat kunnen we daar in de toekomst aan verbeteren?