Een lezer vroeg me:
Ik heb geheugenmodules (RAM) gekocht waarop nog garantie zit, maar één daarvan is defect geraakt. De verkoper verkoopt dit exacte type inmiddels niet meer. Zij gaan het opsturen naar de fabrikant om te laten repareren. Lukt dat niet, dan krijg ik mijn geld terug. Alleen, in de tussentijd is de prijs van vergelijkbaar geheugen echter sterk gestegen, waardoor ik voor dat bedrag geen gelijkwaardig product meer kan kopen. Heb ik geen recht op vervanging voor een gelijkwaardig product?
De term ‘garantie’ en de verwijzing naar de fabrikant maken het even spannend wat hier nu gebeurt. Want deze consument heeft twee routes om de RAM-modules hersteld of vervangen te krijgen:
- Inroepen van de fabrieksgarantie, met inachtneming van de spelregels daarvan;
- Een beroep op de conformiteitseis (“wettelijke garantie”), waarbij de winkel het dan moet oplossen en de wettelijke regels gelden.
Voordeel van route 1 is dat deze meestal sneller is, en als je binnen de kaders valt je eigenlijk ook wel krijgt wat je nodig hebt. Ook biedt het soms oplossingen voor dingen die wettelijk niet gedekt zijn, zoals slijtage of vlekschade. Maar het is vrijwillig, en als je dan halverwege toch niet blijkt te voldoen dan heb je pech.
Route 2 biedt expliciete rechten en bovendien hoef je geen contact te hebben met ver weg gevestigde fabrieken en hun procedures. Want de verkoper is je enige aanspreekpunt. Maar deze route kan wel hard werken zijn, zeker wanneer de verkoper ook maar doorschuift wat de fabrikant hem aanreikt.
Ik ga er maar even van uit dat de consument route 2 heeft ingezet, en dat de winkel vanuit technisch oogpunt de fabrikant er bij gehaald heeft. Vrij logisch bij zo’n specialistisch product. Maar het betekent niet ineens dat je overgeleverd bent aan de eisen van de fabrieksgarantie.
De wet zegt dat bij een nonconform product je recht hebt op herstel of vervanging. Jouw keuze, tenzij die onmogelijk is of “niet gevergd” kan worden gezien de situatie. Herstel van een bij transport gebroken theekopje is bijvoorbeeld onzin, dus daar heb je automatisch recht op een nieuwe.
In dit geval is herstel wellicht mogelijk, dus de consument moet even afwachten. Maar als de uitkomst is dat het product onherstelbaar defect is, dan heeft hij dus recht op vervanging. Probleem is echter dat dit product niet meer wordt gemaakt, dus een nieuwe als alternatief is onmogelijk.
Echter, als een product niet meer leverbaar is, moet de winkel eenvoudigweg een gelijkwaardig alternatief leveren. En daarbij gaat het niet om de prijs of de prijs/prestatieverhouding: het product moet op inhoudelijke, functionele criteria voldoen. Ik vond dit wat ouder vonnis waarbij voor een auto de kleur meewoog.
Bij RAM (altijd lichtpaars) zijn de technische specificaties normaal makkelijk te achterhalen, zodat een gelijkwaardig setje goed te vinden moet zijn. Dat het duurder is, is daarbij niet relevant. Pas als het zó veel duurder is dat we uitkomen bij “niet gevergd”, zou de winkel vervanging mogen weigeren.
Arnoud
Het verbaasd me dat het mogelijk is om RAM te repareren. Zo leer je steeds bij.
Het schijnt inderdaad wel te kunnen: https://www.youtube.com/watch?v=sULcTBQURIo
Zeker met de huidige prijzen is repareren een stuk interessanter geworden.
Het is vaak ook maar een enkele chip die defect is. Dus als je twee deels defecte moduleshebt en een tester waarmee je kan bepalen welke chips defect zijn heb je mogelijk genoeg chips voor een werkende module.
Dit wordt meestal niet gedaan buiten lage lonen landen, omdat het heel arbeidsintensief is. Het zal goedkoper zijn om de vraagsteller een equivalente nieuwe module te geven, omgeacht de de gestegen prijzen.
Ik heb wel nog een vraag voor Arnoud: Wat ik bij computer defecten altijd zie gebeuren is dat mensen terug gaan naar de winkel met een defect. De winkel zegt daarop: Dit valt onder fabrieks garantie, vraag een RMA aan bij de fabrikant.
Als je dan als consument direct de fabrikant aanschrijft (of te wel route 1 op gaat terwijl je eerst begon met route 2). Verspeel je dan je rechten om alsnog route 2. te volgen als de fabrikant de garantie af zou wijzen?
Zo ja, dan zou dat zou wel heel slinks zijn van de verkopers, want die zeggen dat er dan niet bij.
Nee, je verspeelt je rechten niet. Alleen moet je natuurlijk wachten tot de fabrikant klaar is, want de verkoper kan niets totdat deze het product heeft. En als de fabrikant zegt “niet te repareren, helaas” dan is de conclusie vrij snel dat de winkel moet vervangen (of geld terug naar keuze consument). Het is dus geen slechte keuze. Het introduceert wel extra risico’s, zoals het opsturen naar de fabrikant waar de winkel nu niet voor verantwoordelijk is. Om die reden is “vraag jij lekker die RMA aan, ik doe met jou zaken” ook een verdedigbaar standpunt.
Oke, stel nu het volgende:
Ik koop apparaat, apparaat gaat stuk en ik ga terug naar de winkel. Winkelier zegt: Stuur maar op naar fabrikant. Ik stuur het op naar farikant, apparaat raakt zoek (ongeacht waar).
Wat nu als ik de winkelier aansprakelijk stel: Ik handelde in zijn opdracht.
In theorie is dat rechttoe rechtaan. Je handelde in opdracht, dus verantwoordelijk winkel. Praktisch is dit riskant want de winkel zal zeggen, ik bedoelde dat jij zelf de fabrieksgarantie zou inroepen. En mails zijn altijd ambigue over dit soort dingen.
Wanneer is dat dan? Ik heb in juni RAM gekocht voor 181 euro. Een set met exact dezelfde specificaties kost nu 1150 euro. Is dat nog te vergen?
Hier is geen jurisprudentie over. Gevoelsmatig vind ik een vertienvoudiging wel in de buurt komen. Tegelijkertijd dupeert dat de consument enorm want die moet dan uit eigen zak dat tienvoudige ophoesten, terwijl als de winkel correct had geleverd dat niet nodig was. Dus vanuit consumentenbescherming zeg ik “nee, vertienvoudiging is jouw risico als winkelier”.
Het rare van die situatie is dat de kostprijs van RAM chips nauwelijks is gestegen.
Het is voor de winkel vertienvoudigd in sommige gevallen (hoge capaciteit DDR5 is het meest gestegen), voor de fabrikanten van de geheugen modules is de prijs ook gestegen. Maar dit puur omdat door idiote acties van o.a. OpenAI (Miljarden lenen om vervolgens producten te kopen bij degenen die je het geld hebben geleend, waardoor de aandelen van beide omhoog schieten, terwijl er feitelijk geen cent bij is gekomen in het systeem) er schaarste is en de fabrikanten van de chips dit gebruiken om hun winsten op te pompen.
De reden van de prijsstijging is dus greed en niet dat het product echt duurder om te maken is.
Goed, maar de achterliggende oorzaak maakt voor de winkel en de consument weinig uit. Of die prijsstijging nu komt door bubble-achtige financiele constructies, mislukte oogsten, burgeroorlog of een geblokkeerd kanaal in het Midden-Oosten maakt verder niet uit voor de vraag waar je recht op hebt bij garantie.
Vraag en aanbod bepalen een prijs. De onderliggende kostprijzen zijn een overweging aan de kant van de aanbieder, maar verder niet zo relevant voor de prijsvorming. Iedere ondernemer gun ik het recht zijn product te verkopen aan diegene die het meeste voor een product wil betalen.
Valt dit alles dan nog onder het regresrecht? 7:25BW
Die winkelier moet iets vervangends leveren. We zien de bui natuurlijk al hangen dat de fabrikant het niet wil vervangen ivm gestegen prijzen. Of wellicht kan die bepaalde leverancier wel helemaal niets leveren ivm tekorten. De winkelier schuift dit probleem dan door naar de consument. Kan de winkelier dan een ander setje uit het rek pakken en de 300 euro verschil op zijn leverancier verhalen?
Vervanging voor iets soortgelijks is immers altijd wel mogelijk. Daarnaast, zou de consument ook over kunnen gaan tot een dekkingskoop?
Zelf heb ik de laatste tijd last van dat de software die nodig is om de rgb LEDs van mijn RAM aan te sturen, foutmeldingen geeft en verbinding verliest met mijn RAM.
Ik heb hier nog niet over geklaagd, maar zou dit bij de winkel kunnen waar ik de RAM gekocht heb?
De software is gratis van de website van de fabrikant gedownload. Maar het is onbekend of dit een software of hardware probleem is.
Ik zit er aan te denken om eerst een bericht naar de fabrikant te sturen dat ik een issue heb met hun software. Mochten ze dat afwimpelen door te zeggen dat min hardware het probleem is, dan sta ik sterk bij de winkel