Via Reddit:
Hobbymatig vind ik het leuk om gebouwen te ontwerpen en uit technisch uit te werken. Nu had ik het idee om deze te gaan delen via een website waar mensen de ontwerpen, technische tekeningen e.d. kunnen downloaden. … De stukken zullen achter een acceptatie van een disclaimer komen waarbij ik aangeef dat ten alle tijden de stukken door een professional gecontroleerd moet worden en dat zaken zoals een constructieberekening moet worden gemaakt. [M]maar ik weet niet of dat dan voldoende is.Als het gaat om eigen tekeningen, dus niet van elders vandaan gehaald, dan zie ik niet direct hier een probleem mee. Het is niet verboden om gebouwontwerpen vrij te delen.
Praktisch haal je je veel gedoe op de hals. Mensen zullen je tekening aanzien voor een doordacht ontwerp, doorgerekend en conform bouwkundig advies. Oftewel: we kunnen hierop bouwen, en als het instort is dat jouw fout.
Mensen denken dan gelijk aan disclaimers, zoals ook hier:
alle downloads op deze websites zijn met uiterste zorg vervaardigd echter dienen deze door professionals gecontroleerd te worden op juistheid alvorens dat deze worden gebruikt. …Dat klinkt goed, en als je dit inbouwt in een downloadproces als verplicht vinkje dan zou je een heel eind moeten komen.Met deze tekeningen kan niet zoals ze nu zijn worden gebouwd
De vaste lezer van deze blog weet dat ik skeptisch ben over disclaimers. De voornaamste reden is dat ze meestal worden gecombineerd met grote beloften, en mijn mantra is nu eenmaal dat de kleine lettertjes niet kunnen afnemen wat de grote letters hebben toegezegd.
Een disclaimer is dus niet een oplossing op zich. Het is het sluitstuk van een website die overal ademt dat het vrijblijvende tekeningen-ter-inspiratie zijn, waar je zelf best mee kunt beginnen maar die je moet laten controleren. En dat vereist dus meer dan “Gratis bouwtekeningen downloaden punt ennel” en wat generieke teksten.
Arnoud
Een beetje vergelijkbaar met mijn beroep. Ik leg online wel eens gratis uit hoe zkaen werken als mensen met een probleem op mijn vakgebied zitten.
Soms krijg ik dan achteraf de opmerking ‘leuk nu weet ik hoe het werkt, maar wat kan ik nu het beste doen?’. Dan is mijn antwoord standaard ‘dat kan ik je niet zeggen, want dan wordt het advies en wordt ik verantwoordelijk. Als je advies wil zoek dan een adviseur met vergunning en verzekering’.
Alleen is het wat makkelijker om geen advies te geven. Al zie ik anderen wel eens disclaimers gebruiken met de tekst ‘dit is geen advies’. Ik kan een grijns dan niet onderdrukken als er in de tekst een overduidelijk advies staat. Volgens mij heb je dan niets aan die disclaimer en had je beter op moeten letten wat je schrijft. Of in ieder geval hoe je het schrijft.
Bij een tekening kan ik mij voorstellen dat een disclaimer wel nuttig is. Uit een tekening kan je niet afleiden wat de status is. Al zou ik de disclaimer dat het ontwerp niet af/bouwklaar is en dat de verantwoordelijkheid daarvoor bij de gebruiker ligt niet alleen op de website voor download zetten, maar ook ergens duidelijk leesbaar in de tekening.
Misschien helpt het ook meteen al om niet het woord “bouwtekening” te gebruiken. Dat woord heeft misschien een reguliere technische betekenis.
Verzin een ander woord. Om te beginnen.
Bouwtekeningen worden doorgaans vervaardigd door specialisten. Aan bouwtekeningen worden hoge eisen gesteld. Onjuistheden kunnen immers leiden tot ernstige risico’s. Een persoon die de rol van specialist (deels) op zich neemt door het publiceren van bouwtekeningen online kan mijns inziens niet aan de maatschappelijke realiteit voorbijgaan dat derden geneigd zijn groot belang te hechten aan opgestelde bouwtekeningen die schijnbaar zijn opgesteld door een specialist.
Met andere woorden het risico is reëel dat iemand die schade heeft geleden als gevolg van het gebruik van een gepubliceerde bouwtekening zal stellen dat er een zorgplicht rust op de publicerende persoon. Op basis waarvan die in beginsel aansprakelijk is maar mogelijk (alleen) niet indien hij adequate maatregelen heeft getroffen om te voorkomen dat een derde aan die bouwtekeningen ten onrechte of onjuiste betekenis toekent. Gezien de aard en inhoud van (algemene) bouwtekeningen lijkt mij dat lastig.
Zie ook ECLI:NL:HR:2021:149: Buitencontractuele aansprakelijkheid accountant. Niet-wettelijke taak. Zorgplicht. Causaal verband schending zorgplicht en schade. Zorgplicht jegens anderen?
Ik ben het met je eens dat een tekening zoals die in een bouwproject gebruikt wordt doorgerekend hoort te zijn door een specialist in bouwconstructies. Maar voordat dat gebeurt maakt een architect eerst een serie schetsen om met de opdrachtgever te bespreken. Daarna wordt een gekozen concept verder uitgewerkt, waarbij de opdrachtgever ook weer de kans krijgt om te reageren.
De bouwtechnische berekeningen worden gedaan wanneer het plan grotendeels vast ligt. (Tenzij de architect en opdrachtgever zien dat er constructieve uitdagingen in het plan zitten, zoals grote overspanningen. Het concept wordt dan aan de technische mogelijkheden aangepast.) Wanneer je wat je aanlevert “schetsen” noemt weet een insider wat zhij kan verwachten.
Een van de dingen die je kan helpen is de gebouwen niet op materiaalniveau uit te werken (of jouw materiaaluitwerking niet te publiceren). Iedereen in de bouw weet dat verschillende materialen verschillende (sterkte-)eigenschappen hebben en dat keuzes door specialisten gecontroleerd moeten worden.
De zorgplicht in de uitspraak van de Hoge Raad heeft betrekking op verbintenissenrecht; of de zorgplicht van de accountant verder reikt dan de opdrachtgever.
In deze casus deelt gebruiker pietjepuk123, identiteit/beroep/kwalificaties onbekend, online bouwtekeningen aan, gratis en zonder opdracht…
Noem mij sceptisch (nogal eens terecht) maar ik zou de tekeningen zelf voorzien van disclaimer!
Dus een tekst embedded in de JPG, PNG, PDF, of wat het ook aan bestand is.
Ik zou me beperken tot “Concept” of “versie 0.9” in plaats van een disclaimer.
Wat als je alle maten door 10 deelt en het een speelgoedhuis noemt?
Dan kom je op de giecheltoets.
https://blog.iusmentis.com/2010/07/06/de-giecheltoets-als-uitleg-van-recht/
Ha, ha, ha Wim, je hebt gelijk; een typische schaal voor poppenhuizen is 1:12.
Maar als je alle bouwkundige elementen van materiaal voor speelgoed maakt (triplex wandjes, etc.) kom je daarmee weg.
Ik zou niet te hard inzetten op dat de intentie blijkt uit de constructiematerialen. ’t Probleem dat je met zo’n voorgestelde disclaimer ondervangt is eerst en vooral dat mensen die géén expert zijn, die níet weten wat ze aan ’t doen zijn, en dus ook níet weten hoe ’t wél moet, die disclaimer lezen en daardoor op de hoogte (hadden moeten) zijn van het feit dat ze iets niet weten.
Zonder disclaimer weten die mensen nog steeds niet dat ze iets niet weten, en als je dan dingen van triplex gaat intekenen dan krijg je geheid mensen die draagmuren van triplex gaan bouwen, a la Groverhaus met z’n draagmuur van gipsplaat (“load-bearing dry wall” is een beladen spreuk in DIY-constructie-kringen). En ik zou er dus niet zomaar van uit gaan dat jou dat niet wordt aangerekend, want dan gaat iemand een (vrij arbitraire) grens trekken tussen “bij deze constructiematerialen is het de onwetende niet aan te rekenen dat ze erop vertrouwen dat het al doorgerekend is” en “bij deze constructiematerialen mag je verwachten dat de onwetende het óók wel door heeft”. Je wil waarschijnlijk dus nog steeds overduidelijk maken dat het een speelgoedhuis betreft, en dan heb je eigenlijk gewoon dezelfde soort disclaimer op een andere manier er alsnog ingefietst.
Dit is een hele goede observatie die raakt aan het kernprobleem van disclaimers. Ze zijn bedoeld om een indruk weg te nemen, maar slagen daar zelden in. En dat komt omdat mensen die indruk zwaarder in zich opnemen. “Ah, dit is gratis”, “Dit werkt met mijn Nokia 3310”, “je kunt met gipsplaat een draagmuur maken”. Die indruk is ontstaan door vele overtuigende elementen, meestal in een salescontext. En dan zou één zin van de jurist dat alles ongedaan kunnen maken?
Voordat je bij disclaimers uitkomt, is het eerst de vraag of de technisch tekenaar uberhaupt aansprakelijk is. Het meest voor de hand liggend is de onrechtmatige daad, en dan zou het ter beschikking stellen van de tekeningen in strijd moeten zijn met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. Dat lijkt mij vergezocht.
Daarnaast is het maar de vraag of het gebruik van een onjuiste bouwtekening moet worden toegerekend aan de gebruiker of aan de tekenaar. Hierbij moet ik denken aan het Vliegtuigvleugel-arrest. Fokker had voor 17,50/uur iemand met een kraan ingehuurd om een vliegtuigvleugel te verplaatsen. Kraantje ging onverwacht stuk, liet de vleugel vallen, 120.000 schade. Hoewel we het over onrechtmatige daad hebben, en niet over schade door een werktuig, is deze overweging van de Hoge Raad mijns inziens wel van toepassing op de toerekenbaarheid:
Ik denk daarom dat je ook zonder disclaimer wel veilig zit.Ligt de oplossing niet in een pro-claimer; een statement dat aangeeft welk gebruik (wel) bedoeld / beoogd is ? De inspanning om de ontkenningen in een disclaimer rond te krijgen lijken mij vrij inefficient.
Een pro-claimer is niet een oplossing op zich. Het is het sluitstuk van een website die overal ademt dat het vrijblijvende tekeningen-ter-inspiratie zijn, waar je zelf best mee kunt beginnen maar die je moet laten controleren.
vrij naar AE