U staat op een zwarte lijst, mag dat?

| AE 9772 | Privacy | 37 reacties

Incassokantoren hebben stilletjes grote zwarte lijsten aangelegd van bijna iedereen die in Nederland wel eens een rekening vergat te betalen. Dat meldde De Groene) vorige week (dank, vele tipgevers!). Talloze energiebedrijven, webwinkels en telefoonmaatschappijen checken de betaalmoraal van hun klanten – geheel in strijd met de wet. Wat dus al die tipgevers mij deed mailen: hoe kan het dat men daarmee wegkomt, en wat kun je doen als individu als je terecht of onterecht op zo’n lijst staat?

Iedereen kent het BKR uit Tiel, maar er blijken dus veel meer bedrijven te zijn die gegevens verzamelen over ons betaalgedrag:

Databedrijf EDR bijvoorbeeld heeft gegevens van 7,5 miljoen mensen. Het bedrijf Lindorff beschikt over de vuile was van 10,3 miljoen consumenten en Focum is kampioen met 10,5 miljoen Nederlanders, oftewel bijna iedere volwassene met een eigen portemonnee. Bedrijven analyseren de herkomst van je achternaam en hoeveel je verdient. Ze registreren openstaande rekeningen die je een keer over het hoofd hebt gezien. En ze knopen daar subjectieve conclusies aan vast die zeer nadelig kunnen zijn.

Juridisch kan ik daar weinig over zeggen dat niet al door Jan Kabel en Arnold Roosendaal is gezegd: dit mag gewoon niet, punt. Je moet worden geïnformeerd (actief) over waar je persoonsgegevens heen gaan, en wat die ander daarmee gaat doen. Daarnaast heb je recht op inzage in je dossier, en onder de AVG straks ook recht op een kopie daarvan plus een uitleg over de algoritmes die bepalen waarom men je een wanbetaler noemt.

Frustrerend dat het niet gebeurt, en dat hier geen handhaving op plaatsvindt. Dit is toch een grootschalige misstand waar mensen écht last van hebben. Het is een wat flauw argument om dan te zeggen, vanaf de nieuwe wet zal er opnieuw naar gedragscodes en naleving worden gekeken. Hoewel ik het wel begrijp, het schiet weinig op om een uitspraak onder de Wbp te krijgen terwijl we over minder dan 9 maanden een nieuwe wet krijgen met geheel nieuwe kaders.

Praktisch gezien weet ik niet hoe hier dan beweging in te krijgen, als de Autoriteit Persoonsgegevens het niet oppakt. Het enige dat ik kan bedenken, is massaal gebruik maken van je recht op inzage, en vanaf 25 mei ook staan op uitleg over een en ander.

Helaas staat er nog steeds geen standaardbedrag aan schadevergoeding op het niet naleven van zulke rechten. Ik blijf peinzen op een manier om een uitspraak daarover te forceren. Het blijft raar dat bij inbreuk op ‘gewone’ rechten (zoals auteursrecht) de rechter eigenlijk altijd aanneemt dat er schade is, en dat we bij privacy-inbreuk eigenlijk standaard zeggen dat er geen waardeerbare schade is. Een massaclaim dan maar, iedereen claimt een symbolische euro schade bij een stichting en dan namens tienduizend mensen naar de kantonrechter?

Arnoud

Currence gaat misbruik via iDEAL aan banden leggen

| AE 7405 | Webwinkels | 11 reacties

machtiging-incasso-idealToezichthouder Currence gaat misbruik met het betalingssysteem iDeal onmogelijk maken door een nieuwe bepaling in de voorwaarden van het gebruik van het systeem op te nemen.
las ik bij Nu.nl. De nieuwe bepaling verbiedt het gebruik van gegevens van een eenmalige betaling om een automatische incasso op te zetten. U weet wel, van al die vage “gratis proefpakket”-sites die vervolgens in de algemene voorwaarden ineens spreken van “als de proef u bevalt, hoeft u niets te doen en zit u een jaar vast aan een abonnement”.

Vorige week besteedde TROS Radar aandacht aan deze iDeal-grapjes. Mensen worden verlokt een “gratis proefpakket” af te nemen, waarbij dan alleen verzendkosten van een paar euro hoeven te worden betaald. Vervolgens voert de verkoper vrolijk een automatische incasso in op basis van het rekeningnummer et cetera dat uit de iDealbetaling is verkregen.

Het doet een tikje merkwaardig aan dat dit nodig is: zonder inktkrabbel op een plakje dode boom is een incasso niet rechtsgeldig, punt. Maar zoals Radar zegt, het zorgt voor een hoop gedoe als je zelf onrechtmatig afgeschreven bedragen weer terug wil halen. Want het bedrijf gaat dan meteen dreigen met incassomaatregelen omdat je “de voorwaarden hebt geaccepteerd” en dus vast zit aan een betalingsverplichting.

Oké, dat kunnen ze ook onder de nieuwe regels doen, want het feit dat je geen machtiging voor incasso hebt afgegeven, betekent zeer zeker niet dat je niet hoeft te betalen. Het betekent alleen maar dat de winkel niet via incasso de betaling mag incasseren maar met acceptgiro’s en dergelijke moet gaan smijten. Het probleem van de “gratis proef=jaarabonnement” grapjes blijft bestaan.

Is dat rechtsgeldig, een proefpakket dat automatisch een betaald maandelijks abonnement op pakketjes wordt? Er is geen direct relevante regel die dit verbiedt. De Wet Van Dam verbiedt weliswaar het stilzwijgend omzetten van proefabonnementen, maar die wettelijke regel over toezendingen “ter kennismaking” geldt alleen voor kranten en tijdschriften. Niet voor pakketten of productzendingen. Nee, ik weet ook niet waarom.

Je kunt wellicht betogen dat hier sprake is van een oneerlijke handelspraktijk. De wet eist immers dat een handelaar

de prijs, inclusief belastingen, of, als het om een product gaat waarvan de prijs redelijkerwijs niet vooraf kan worden berekend, de manier waarop de prijs wordt berekend …

vermeldt bij het aanbod. Ook alle essentiële productkenmerken en de wijze van betaling en levering moeten duidelijk worden gemeld. De prijs van een abonnement en meer algemeen dát het een abonnement is, lijken me vrij essentieel.

Of, laat ik eens gek doen: het is misleidend om te spreken van een proef-abonnement waar langlopende verplichtingen bij horen. Als ik bij de slager een plakje worst proef, hoef ik ook geen pondje te kopen tenzij ik “jakkes wat vies” zeg, toch? Dus hoezo is het rédelijk dat ik bij een proef van een product wel moet zeggen “stop, dit wil ik niet”? Welk algemeen nut is er gediend met die juridische constructie? Waarom zeggen we niet gewoon dat het omzetten van proefzendingen naar abonnementen voor álles verboden wordt?

Arnoud