Kun je een CISO persoonlijk aansprakelijk stellen voor prutserniveau beveiliging?

| AE 12861 | Ondernemingsvrijheid | 14 reacties

Courtany / Pixabay

Bij het bedrijf Solarwinds, waardoor vorig jaar een enorme cyberaanval mogelijk bleek, is nu de CEO en CISO persoonlijk aangeklaagd door aandeelhouders. Dat las ik bij Secureworld, dankzij Henri Koppen’s Linkedin-discussie. Een CISO persoonlijk aansprakelijk stellen maakt het beroep nu niet bepaald aantrekkelijker, zegt deze terecht. Tegelijkertijd, als het wáár is wat ik lees (wachtwoord: solarwinds123, geen UAC, geen securityteam onder de CISO, geen documentatie) dan snap ik wel dat je die CISO meer wilt verwijten dan “wat jammer dat je gehackt bent”.

Het gaat hier om een rechtszaak door aandeelhouders. Die zagen de koers van hun aandelen omlaag duikelen na de hack, en zij menen dat dat onterecht is omdat zij mochten rekenen op een sterk securitybeleid uitgevoerd door een daadkrachtige CISO. Dat noemen we dan aandelenfraude: mensen misleiden over de kwaliteit van je bedrijf zodat ze je aandelen kopen (of niet verkopen). Everything is securities fraud, elk probleem met je bedrijf is ergens wel te herleiden tot “en daardoor gingen de aandelen ten onrechte omlaag en dat is misleiding”.

Hoe je het bedrijf daarvoor aansprakelijk stelt, dat zie ik wel. Prutswerk in je core business én daarover niet eerlijk zijn, dat is ergens wel misleidend of frauduleus te noemen. Prima. Maar om een bestuurslid persoonlijk aansprakelijk te stellen voor wanprestatie van het bedrijf, daar is wel meer voor nodig zou je zeggen.

En dat is ook zo, zowel in Nederland als in de VS. Bij ons is het criterium kort gezegd dat

in het algemeen, alleen dan kan worden aangenomen dat de bestuurder jegens de schuldeiser van de vennootschap onrechtmatig heeft gehandeld wanneer hem persoonlijk, mede gelet op zijn verplichting tot een behoorlijke taakuitoefening als bedoeld in artikel 2:9 BW, een voldoende ernstig verwijt kan worden gemaakt.
In de praktijk gaat het dan meestal om bestuurders die verplichtingen aangaan waarvan ze weten dat het bedrijf die niet kan dragen, bijvoorbeeld door vlak voor een faillissement nog even dingen te kopen of schuldeisers onder druk zetten om te betalen (wetende dat er dan niet meer geleverd gaat worden vanwege dat faillissement). Dit heet de Beklamel-norm. Daarnaast zijn er meer mogelijkheden, zoals IE-inbreuk of het opzettelijk en willens en wetens aansturen op het schenden van contractuele afspraken:
Van een persoonlijk ernstig verwijt kan ook sprake zijn indien de bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar wettelijke of contractuele verplichtingen niet nakomt (zie Hoge Raad 8 december 2006, HR:2006:AZ0758 (Ontvanger/Roelofsen) en Hoge Raad 18 februari 2000, NJ 2000/295 New Holland-arrest).
Hier gaat het echter niet om contractuele tekortkomingen of schendingen van specifieke rechten, maar om het verstrekken van misleidende informatie aan aandeelhouders. Dat ligt een stuk moeilijker:
… aansprakelijkheid van een bestuurder op grond van onbehoorlijk bestuur is een interne aansprakelijkheid jegens de vennootschap en niet tevens een aansprakelijkheid jegens de individuele aandeelhouder. Dit laat echter onverlet dat een aandeelhouder een falende bestuurder zou kunnen aanspreken op grond van onrechtmatige daad.
De eis bij dat laatste is echter dat de bestuurder van plan was die aandeelhouders te benadelen. En dat is nogal lastig te bewijzen als je gewoon in het algemeen zegt “onze security is top” terwijl die bestond uit een wachtwoord “solarwinds123”, nul personeel op security en een Documentatie.pdf van nul bytes.

In de VS is er wellicht meer mogelijk, maar vaak zie je dat zulke claims worden gemaakt puur om het bedrijf meer onder druk te zetten. Als de CISO (en de CEO natuurlijk) hun eigen vermogen onder druk zien staan, dan zal men wellicht sneller aansturen op een schikking vanuit het bedrijf.

Arnoud