Mag je onderzoeken naar een datalek bij een politieke partij?

| AE 13727 | Privacy | 37 reacties

De gegevens van 92.901 leden en oud-leden van de Nederlandse politieke partij Forum voor Democratie zijn gelekt. Dat meldde Tweakers donderdag. De administratieserver had een fout waardoor je zonder controle lidmaatschapsgegevens kon opvragen (namen, e-mailadressen, telefoonnummers en rekeningnummers van leden en oud-leden). Auw. De journalisten van RTL Nieuws kregen 92.901 records te pakken. Wat de vraag opriep: mag dat eigenlijk wel, zo’n lijst downloaden, gaat dat niet te ver?

Het lek is ondertussen gedicht, en afgezien van een melding bij de AP en een dreiging met aangifte tegen iedereen die de gegevens misbruikt lijkt er niets meer van te komen. Maar het punt blijft: had je als journalist zo ver mogen gaan?

Hoofdregel is natuurlijk dat ook journalisten zich aan de wet moeten houden. Maar er is een uitzondering: als het absoluut noodzakelijk is voor het aan de kaak stellen van een ernstige misstand, dan mag je verder gaan. Inclusief dus inbreken in een computersysteem, wanneeer dat dus de enige manier is om vast te stellen dat daar inderdaad een lek zit.

De omvang van het lek vaststellen mag ook, want dat is dan deel van het nieuws. Maar dan krijg je het dilemma: is het nodig om 92.901 records te downloaden om te controleren of je werkelijk álle ledengegevens te pakken kunt krijgen? Kun je niet volstaan met enkele records te zoeken (op je eigen naam, of op de naam van bekende leden, zodat je geen nodeloze schade aanricht) om zo de omvang van het probleem vast te stellen?

In de al wat oudere Nieuwe Revu-zaak werd het hacken van de mailbox van de toenmalige Staatssecretaris van Defensie legaal geacht, maar het vervolgens snuffelen in de mails dan weer niet. Voor het nieuwsfeit “is die mailbox zwak beveiligd” was op zich aanleiding, maar “hij doet mogelijk staatszaken in de privémailbox” was te theoretisch. En Henk Krol kreeg in 2013 ook een boete voor het grasduinen in EPD dossiers na bewezen te hebben dat een arts een zwak wachtwoord had, zij het dat meewoog dat hij dat voor de televisiecamera deed.

Mijn eerste gevoel bij deze zaak is dat omdat het hier gaat om zeer gevoelige gegevens, je in je recht staat om vast te stellen hoe ernstig de zaak precies is. Dan is downloaden van de gehele dataset wel nodig, al is het maar om te kunnen reageren op de onvermijdelijke downplaying die menig organisatie zou doen bij een dergelijk nieuwsbericht. Natuurlijk moet je die dataset vervolgens ergens in een kluis stoppen en verder niet aankomen.

Weet er iemand een andere manier om dit lek te valideren op zo’n manier dat de scope vast komt te staan maar zónder dat je alle records downloadt?

Arnoud