Avast verkoopt data van gebruikers gratis antivirussoftware onder pseudoniem

| AE 11747 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 7 reacties

Beveiligingsbedrijf Avast verkoopt op grote schaal gepseudonimiseerde data van gebruikers van de gratis versie aan adverteerders. Dat meldde Tweakers vorige maand. Het gaat onder andere om de browsegeschiedenis, die onder andere aan grote bedrijven zoals Google, Microsoft, Pepsi en McKinsey wordt verkocht. Na enige herrie stopt men daarmee, want “Mensen beschermen is onze topprioriteit en al het tegenovergestelde dat we doen is onacceptabel” aldus de CEO die na zeven jaar datahandel direct ingrijpt. Oh ja, en hij zegt dat het bedrijf altijd binnen de juridische kaders is gebleven en dat het zich altijd aan wetten als de AVG heeft gehouden. Moehahaha.

Het is natuurlijk een welbewust “misverstand” dat pseudonieme data (dus je naam eraf) verkocht mag worden onder de AVG. Die vermeldt juist expliciet dat een pseudoniem gewoon wél onder de AVG valt – iedere identifier aan gegevens maakt dat het persoonsgegevens zijn. Cookie, hash, random ID, MAC, “die meneer daar achterin” en je bent er al.

Alleen écht anonieme data valt buiten de AVG. Maar daar heb je commercieel weer geen bal aan.

Pseudonimisering is op zich een nuttige manier om data minder kwetsbaar te maken. Als je dat doet, dan zijn de mogelijkheden groter om die data vervolgens in te zetten voor allerlei doeleinden. Je beroept je dan op je eigen legitiem belang (marketing, bijvoorbeeld) en de privacyafweging die daarbij hoort is dan makkelijk omdat het slechts pseudonieme data is waar je eigenlijk alleen matching met een advertentie mee kunt doen.

Wel blijf je zitten met doelbinding, de marketing-inzet moet wel binnen de verwachtingen blijven van het oorspronkelijke gebruik. Dat mijn virusscanner data doorgeeft aan een marketinginitiatief is volslagen van de pot gerukt, pardon niet verenigbaar met het oorspronkelijke doel. Dus alleen al daarop gaat het mis.

Soms denk ik wel eens, moet je als journalist wel zo’n statement van een CEO overnemen als het zo evident onwaar is? Een bijzin als “echter zonder enige onderbouwing” lijkt mij objectief waar. Ik snap dat je een weerwoord wilt opnemen in het kader van gebalanceerde nieuwsvoorziening, maar iemand feitenvrij zijn marketingreutel laten geven doet juist afbreuk aan de balans in het nieuws.

Arnoud

Huh, afpersen is niet verboden als je dreigt met openbaarmaking?

| AE 11711 | Privacy, Regulering | 16 reacties

Af en toe kom je gekke zaken tegen als je op ‘internet’ zoekt op Rechtspraak.nl. Zo ook deze zaak over een relatief simpele afpersing zo lijkt het: een man breekt in bij een bedrijf, kopieert persoonsgegevens en eist bitcoins anders zal hij deze openbaar maken. Je zou zeggen dat dat strafbaar is, en omdat hij nog gepakt werd ook zouden we dat gaan zien. Maar wat zegt de rechtbank: niet strafbaar, want nergens in de wet staat dat zulk openbaar maken verboden is. Eh, wat?

De man wist binnen te dringen in de webserver van een verhuurmakelaar middels een PHP-zwakheid. Hij kon daardoor bij de database en wist gegevens van 18.500 klanten te downloaden (waaronder emailadressen, bankrekeningnummers, werkgeversverklaringen en kopieën van identiteitsbewijzen van personen die zich hadden ingeschreven). Vervolgens nam hij contact op met het bedrijf en eiste 10.000 euro in bitcoin onder het dreigement dat hij de gegevens anders op internet zou zetten.

Omdat dat contact onder meer per telefoon ging, wist de politie de man te achterhalen. Hij werd vervolgens vervolgd voor afpersing (art. 317 Sr). Dat is normaal dreigen met geweld om zo iets te krijgen dat niet van jou is maar er is ook een digitale variant in lid 2:

Met dezelfde straf wordt gestraft hij die de dwang, bedoeld in het eerste lid, uitoefent door de bedreiging dat gegevens die door middel van een geautomatiseerd werk zijn opgeslagen, onbruikbaar of ontoegankelijk zullen worden gemaakt of zullen worden gewist.

Al die exploitanten van ransomware zijn dus strafbaar onder dit artikel. Maar deze man had een iets andere insteek: niet wissen, maar openbaar maken oftewel reputatieschade (en mogelijk een AVG boete) als je niet betaalt. En daarvan zegt de rechtbank terecht, dat stáát er niet, in lid 2. Zo werkt strafrecht, dit wetboek lezen we heel letterlijk om te voorkomen dat mensen worden veroordeeld voor iets dat niet expliciet verboden was verklaard.

Ik blijf dan wel even bladeren om te zien hoe meneer wél voor dit feit veroordeeld had kunnen worden. Een mogelijkheid is artikel 318:

Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen, door bedreiging met smaad, smaadschrift of openbaring van een geheim iemand dwingt hetzij tot de afgifte van enig goed dat geheel of ten dele aan deze of aan een derde toebehoort, hetzij tot het aangaan van een schuld of het teniet doen van een inschuld, hetzij tot het ter beschikking stellen van gegevens, wordt als schuldig aan afdreiging, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vijfde categorie.

Je zou dan zeggen dat deze klantendatabase een “geheim” (bedrijfsgeheim) is, en er wordt dan gedreigd met openbaarmaking daarvan. Dan kom je dus bij afdreiging en dat is strafbaar. Maar ik kan geen jurisprudentie vinden die dat punt maakt.

Arnoud

Hongarije geeft Facebook miljoenenboete voor pretenderen gratis te zijn

| AE 11654 | Ondernemingsvrijheid | 7 reacties

De Hongaarse concurrentiewaakhond Hungarian Competition Authority heeft een boete uitgedeeld aan Facebook voor het pretenderen een gratis dienst te zijn. Dat las ik bij Nu.nl. De boete bedraagt ruim 3,5 miljoen euro en is gebaseerd op het idee dat je betaalt met je persoonsgegevens, als ik de bron Bloomberg goed begrijp (mijn Hongaars is wat minder). Gebruikers zouden door de term ‘gratis’ misleid zijn; ze gaven immers gegevens van enige financiële waarde aan het bedrijf – ook gaat het om hooguit 50 cent per gebruiker. Maar ik vind dit een vervelend precedent.

Menig scriptie over social media en persoonsgegevens opent met de bekende quote dat als je niet betaalt, je niet de klant bent maar het product (de werkelijke quote). Want ja, het geld moet toch ergens vandaan komen. Dat is een wat defaitistische blik; op Facebook ben je niets, behalve een soort halffabrikaat dat als een dikke worst aan adverteerders wordt voorgeschoteld.

Het idee dat je betaalt met je persoonsgegevens klinkt dan iets positiever. Je maakt een keuze met welke tegenprestatie jij de dienstverlener compenseert voor het harde werk. En dat mag, juridisch gezien. Er zijn meer overeenkomsten mogelijk dan enkel de koop, en binnen de koop is betaling in natura (niet lachen daar achterin) zeker een optie.

Het enige is, dan heb je dus wel de aanname gedaan dat persoonsgegevens objecten zijn die een geldswaarde vertegenwoordigen. Vermogensrechten, zeg je dan. En dat haakt in op de recente discussie over persoonsgegevens als object van eigendom. Ik heb er dus moeite mee om dezelfde redenen:

Verder is eigendom natuurlijk iets dat je kunt verhandelen. Vanuit dat perspectief wordt je positie zelfs zwakker dan nu: de AVG geeft je sterke zeggenschap over je persoonsgegevens, en die blijven altijd bestaan. Zou je de eigendomsrechten op je persoonsgegevens verhandelen (artikel 23.7 in de Facebook TOS) dan kun je daarna dus helemaal niets meer vinden over wat dat bedrijf ermee doet.

In deze context: als je zegt dat je betaalt met persoonsgegevens, dan moet je daarna niet meer zeuren dat men dingen doet met die gegevens. Die heb je immers zelf afgestaan, als wederprestatie voor een afgenomen dienst. En dat is precies dezelfde puur economische visie, die niet past bij de omgang met persoonsgegevens. Het gaat bij dat recht om zelfbeschikking en expressie, jezelf kunnen zijn. Als je dat tot een prijs verklaart, dan devalueer (haha) je dat hele principe. Dan is privacy en dingen geheim kunnen houden gewoon een stukje handelswaar, in plaats van onderdeel van je menselijke waardigheid.

Dus nee, ik ben het er niet mee eens. Facebook is gratis. Ze besnuffelen en bespioneren je, en dat tolereren we tot op zekere hoogte omdat ze als onderneming nou eenmaal ook grondrechten hebben. Maar inbreuken op iemands grondrechten tolereren is niet hetzelfde als betalen.

Arnoud

Eh, de fysieke inhoud van een gevonden portemonnee hoef je dus niet te vernietigen van de AVG

| AE 11544 | Privacy | 25 reacties

Ik raakte mijn portemonnee kwijt in de supermarkt en toen ik terugkwam, bleek het ding te zijn vernietigd want de AVG he meneertje. Nee, niet mijzelf overkomen maar ik las het op Reddit (dank tipgever). Oké, in Engeland waar ze wel meer rare dingen doen maar het voelt zomaar als een beleidsregel die ook bij… Lees verder

De Spaanse Liga mag dus niet je microfoon inzetten om illegale voetbaluitzendingen te detecteren

| AE 11332 | Intellectuele rechten, Privacy | 3 reacties

De Spaanse voetbalbond heeft een boete van 250.000 euro gekregen van de toezichthouder vanwege overtreding van de AVG, meldde Tweakers vorige week. De app luistert met de microfoon mee om illegale voetbalstreams op te sporen aan de hand van voor mensen onhoorbare tonen in de sportuitzendingen. Hoewel de app daarmee niet direct mensen afluistert (althans… Lees verder

Kandidaat zijn zonder dat je het weet, mag dat?

| AE 11253 | Informatiemaatschappij | 18 reacties

Voor het radiospel ‘De Uitverkorene’ stuurt Qmusic een privédetective af op onbekende Nederlanders. Dat meldde RTL maandag. Het concept: een Nederlander wordt door een privédetective gevolgd. Wie de gelukkige denkt te zijn en dat raadt, wint 10.000 euro. De kandidaat-zonder-wil wordt gekozen op basis van een “goede daad” die hij eerder verricht heeft, maar wel… Lees verder

Wat kun je doen om na de Brexit Engelse bedrijven data te laten verwerken?

| AE 11082 | Privacy | 15 reacties

Ook het laatste voorstel vanuit het Verenigd Koninkrijk om tot een ordelijke Brexit te komen lijkt te zijn mislukt, las ik in diverse media. Daarmee wordt de kans reëel dat men op 29 maart geen overeenstemming heeft bereikt met de Europese Unie over het vertrek van het land. Dat riep bij diverse lezers de zenuwachtige… Lees verder

Autoriteit Persoonsgegevens beboet Uber voor te late melding datalek

| AE 10995 | Privacy | 7 reacties

Taxibedrijf Uber heeft een boete van 600.000 euro gekregen van de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat meldde Tweakers eerder deze week. Uber was te laat met het melden van een datalek, dat de gegevens van 174.000 Nederlandse klanten en chauffeurs betrof. De boete is lager dan je onder de AVG zou verwachten, maar dat komt omdat het… Lees verder

Windows 10 Enterprise en Office zijn risico voor privacy ambtenaren

| AE 10964 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 29 reacties

Via Windows 10 Enterprise en Microsoft Office verzamelt Microsoft gebruikersgegevens die het bedrijf in de VS opslaat. Dat meldde Tweakers op basis van onderzoek bij het ministerie. Deze opslag geeft een inbreuk op de privacy van de ambtenaren, plus een ieder wiens gegevens door die ambtenaren worden verwerkt. Het onderzoek werd uitgevoerd als een DPIA… Lees verder

Groningse telecomprovider weigert klantenbestand preventief aan politie te geven

| AE 10909 | Regulering | 10 reacties

Telecomproviders zijn verplicht om preventief de persoonlijke gegevens van alle klanten te overhandigen aan de politie, maar het Groningse Voys weigert dat. Dat las ik bij de NOS. Dit is ingegeven door eerder nieuws dat het zogeheten Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT) niet altijd zorgvuldig omgaat met deze gegevens. Er is veel onduidelijkheid over de… Lees verder