Mag ik een databank met jukeboxen opbouwen?

| AE 7568 | Intellectuele rechten | 19 reacties

jukebox-auteursrechtEen lezer vroeg me:

Ik ben bezig met het opbouwen van een databank met foto’s en informatie van jukeboxen. Ik wil dit commercieel gaan aanbieden via een app voor jukebox-verzamelaars. Hoe moet ik omgaan met copyrights? Complicerende factor is dat de meeste bedrijven die deze jukeboxen maakten, al lang failliet zijn.

Het ontwerp van een jukebox zal in veel gevallen auteursrechtelijk zijn beschermd. Auteursrecht kan ook gelden voor het uiterlijk van een apparaat; de eis is immers alleen dat er iets creatiefs in het werk zit, het stempel van de maker zoals dat vroeger heette.

(Naast auteursrecht is er ook het modellenrecht, waarbij het uiterlijk van een gebruiksvoorwerp kan worden vastgelegd tegen namaak. De eis van het modellenrecht is nog lager dan die van het auteursrecht, namelijk alleen dat er iets nieuws zit in de vormgeving. Maar die rechten verlopen normaliter na tien jaar, dus daar zou ik me bij deze oude apparaten niet druk om maken.)

Een foto van een auteursrechtelijk beschermd werk is een kopie (verveelvoudiging) daarvan, en die mag alleen als daar toestemming voor is of een uitzondering uit de auteurswet opgaat. De meest voor de hand liggende uitzondering lijkt me het citaatrecht: je wilt in een databank over het product kunnen laten zien hoe dit type eruit ziet, en dat kan redelijkerwijs alleen goed met een foto daarvan.

Natuurlijk mag de foto niet te groot zijn, hij moet een beeld geven van de soort jukebox maar meer ook niet. De app mag in geen geval een verkapte fotodatabase zijn waarbij in feite alleen maar de foto’s worden verkocht en er een paar regels tekst voor de vorm onder staan. Ook moet je de naam van de fabrikant noemen, citaatrecht eist immers een bronvermelding.

Het punt van faillissement zou niet moeten spelen bij citaatrecht. Zolang het auteursrecht bestaat, mag je citeren. Maar als je buiten het citaatrecht gaat, dan is het wel lastig: er is dan niemand meer om toestemming te vragen. Wat moet je dan?

Voor niet-commerciële erfgoedinstellingen is er sinds kort een uitzondering bij over verweesde werken (art. 16o Auteurswet). Maar deze app lijkt me commercieel gericht, daar gaat deze uitzondering dus niet op.

En dan houdt het op: je moet dan beslissen of je het risico wilt nemen dat die fabriek toch iets minder failliet was dan je dacht én een claim in gaat dienen wegens schending van zijn rechten.

Arnoud

Scrapen mag in de gebruiksvoorwaarden worden verboden, argh

| AE 7368 | Ondernemingsvrijheid | 48 reacties

De Nederlandse vergelijkingssite PR Aviation mag geen gegevens scrapen van de website van Ryanair, zodat prijzen automatisch in de vergelijker terechtkomen. Dat meldde Nu.nl gisteren. Het Hof van Justitie bepaalde namelijk dat hoewel de data van Ryanair niet beschermd is, het bedrijf met hun gebruiksvoorwaarden mag verbieden dat mensen deze gegevens gebruiken in prijsoverzichten. Wát een vervelende uitspraak.

Ryanair en PR Aviation hebben al jaren een slepend conflict over of de laatste de prijzen van Ryanair mag opvragen en in haar vergelijker mag opnemen.

Ryanair beriep zich daarbij altijd op haar auteursrecht en databankrecht, maar dat werd eerder door onze Hoge Raad afgewezen: er zit geen auteursrecht of databankrecht op een prijslijst, kom nou. Voor auteursrecht moet je iets creatiefs doen in de tekst, en daar is geen sprake van. En voor een databankrecht moet je investeringen hebben gedaan die specifiek zagen op het maken van de prijslijst, en die zijn er niet. Dat je investeert in je dienstregeling, is irrelevant: dat gaat niet over de lijst zelf.

Als laatste redmiddel had Ryanair ook nog in haar gebruiksvoorwaarden opgenomen dat je niet mocht scrapen. En het Hof van Justitie zegt nu dat dát rechtsgeldig is (in principe), ook al blokkeer je daarmee de rechten die mensen hebben om auteursrechtelijke of databankrechtelijke informatie te gebruiken. Die rechten zijn namelijk niet aan de orde omdat er geen auteursrecht of databankrecht rust op deze data.

Dus, eh, als er auteursrecht op zit dan mag ik citeren en als het een databankrecht is dan mag ik kleine stukjes overnemen voor legitieme doelen, maar als er géén bescherming is dan mag ik niets? Dat lijkt me een beetje raar, dan ga je toch als site met prijzen altijd zeggen, ik heb geen databankrecht, blijf van mijn data?

Welnee joh, zegt het Hof:

Een dergelijk betoog gaat immers voorbij aan het juridische en economische belang dat voor de persoon die heeft geïnvesteerd in het aanleggen van een databank, besloten ligt in de in de lidstaten geharmoniseerde automatische bescherming die verbonden is aan het uit het auteursrecht voortvloeiende uitsluitend recht om de verschillende in artikel 5 van richtlijn 96/9 genoemde handelingen aan zichzelf voor te behouden, en aan het recht om op grond van het recht sui generis de in de artikelen 7, leden 1 en 5, en 8, lid 2, van de richtlijn genoemde handelingen te verbieden.

Oftewel: omdat een databankrecht zo leuk is, gaan bedrijven als Ryanair écht liever investeren in alsnog een databankrecht (met verplicht toelaten dat je gescrapet wordt) dan dat ze nu op hun data blijven zitten en “Blijf met je rotpoten van onze rotprijzen af” in juridische taal roepen. Eh, juist.

Inderdaad, ik vind dit storend. Zoekmachines en prijsvergelijkers hebben een legitieme functie in de maatschappij en behoren prijsinformatie en dergelijke transparant te kunnen maken. Daar moet auteursrecht of databankrecht niet aan in de weg staan, daar zijn die rechten niet voor bedoeld. En oké het Hof laat doorschemeren dat dat niet gaat lukken, maar was het nou écht nodig om te zeggen dat je bij afwezigheid van die rechten een pseudo-recht kunt claimen met een contractuele afspraak? Want je wéét dat iedereen de komende jaren gaat roepen “wij hebben ergens een disclaimer met magniet erin, dus je bent in Ernstige Mate Maatschappelijk Onzorgvuldig en wanprestatie en juridische foei”.

Het enige lichtpuntje is dat er natuurlijk wel een contract moet zijn tussen de site en de scrapende bezoeker. En daarvoor is (zou ik zeggen) wel meer nodig dan dat je ergens een bestandje “gebruiksvoorwaarden” neerzet, zeker als je ongebruikelijke bepalingen opneemt zoals “je mag geen prijzen overnemen”. Dus ik hoop dat de Nederlandse rechter die straks het eindarrest moet wijzen, een duidelijke uitspraak doet wanneer je nu met website-gebruiksvoorwaarden een contract tot stand brengt met je bezoeker.

Arnoud

Moet je klantgegevens per se in Nederland opslaan?

| AE 6948 | Informatiemaatschappij | 12 reacties

disc-data-weg-bewaren-kruis.jpgEen lezer vroeg me:

Wij hebben als bedrijf behoorlijk veel data en overwegen dit nu in de cloud op te slaan. Maar mag dat wettelijk gezien of moeten we per se dit zelf in Nederland beheren?

Er is geen algemene wet of regel die bepaalt dat een Nederlands bedrijf bedrijfsgegevens in Nederland moet opslaan, of zelfs maar in Europa. Je bent daar als bedrijf dus vrij in.

De enige hierbij relevante wet die ik kan bedenken, is de Wet bescherming persoonsgegevens. Wanneer die bedrijfsgegevens iets zeggen over personen (bijvoorbeeld klantdata of personeelsadministratie) dan moeten die worden behandeld volgens deze wet.

De Wbp bepaalt grofweg dat je persoonsgegevens alleen mag opslaan binnen de Europese Unie (art. 76 Wbp) behalve in enkele specifieke gevallen. Zo mag het met aparte toestemming van de betrokken personen of wanneer het nodig is voor afwikkeling van een contract met die persoon. Bemiddel je bij aankoop bij een Amerikaans bedrijf, dan mag je dat bedrijf de klantgegevens geven want anders kan die koop niet worden afgehandeld.

Verder neem je een risico als je gegevens in een ver buitenland opslaat. Wat als het bedrijf ermee ophoudt, of iets simpeler gewoon weigert je toegang tot de bedrijfsgegevens te geven? Je kunt dan moeilijker naar de rechter dan in Nederland. En dat is een risico want stel de Belastingdienst wil inzage in je administratie en die staat net in de Braziliaanse cloud die even down is (huh, een wolk die beneden is?), wat dan?

Technische oplossingen zijn hier misschien beter dan juridische trouwens: ook de hardste SLA en de beste relaties met je leverancier beschermen je niet tegen faillissementen of andere calaimiteiten. Een extra backup ergens anders is dus altijd aan te bevelen.

Arnoud

De implicaties van het Gaspedaal-arrest voor metazoekmachines

| AE 6639 | Ondernemingsvrijheid | 15 reacties

Een bekende zoeksite voor potentiële autokopers, Gaspedaal.nl, maakt inbreuk op de database van concurrent Autotrack.nl, zo las ik in de Volkskrant. De rechterlijke uitspraak kan verregaande gevolgen hebben voor de uitgevers van auto- maar bijvoorbeeld ook vacaturesites, die leven van het verzamelen van gegevens uit de databanken van andere sites, roept de krant vervolgens. Met… Lees verder

Kabinet zwakt wetsvoorstel meldplicht datalekken af

| AE 6574 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 21 reacties

Het kabinet gaat de voorgestelde meldplicht voor datalekken beperken, las ik bij Tweakers. Bedrijven en organisaties zijn volgens de nieuwe voorstellen alleen verplicht melding te maken van datalekken als deze als ‘ernstig’ zijn te kwalificeren in plaats van zodra er een “aanmerkelijke kans” is dat er verlies of misbruik kan ontstaan, zo staat in de… Lees verder

Mag je andermans stamboom overnemen onder auteursrecht of databankrecht?

| AE 6462 | Intellectuele rechten | 43 reacties

Het maken en publiceren van stambomen blijft een onderwerp met lastige juridische vragen. Met name waar het gaat om gebruik van gegeven die anderen hebben verzameld. Het verzamelen van brongegevens voor een stamboom is een tijdrovend werk. Hergebruik van andermans gegevens is daarentegen buitengewoon eenvoudig, zeker als alles gewoon op internet staat. Niet zo gek… Lees verder

Dedicated metazoekmachines mogen niet zomaar beschermde databanken doorzoeken

| AE 6222 | Ondernemingsvrijheid | 16 reacties

Met je eigen zoekmachine op de achtergrond andermans beschermde databanken doorzoeken en dan de resultaten als je eigen presenteren is inbreuk op het databankrecht. Dat is het oordeel van het Hof van Justitie in de Gaspedaal/Autotrack-saga die al sinds 2007 of daaromtrent loopt. Gaspedaal bood een metazoekmachine voor auto-advertenties: wie bij haar zocht op bepaalde… Lees verder

Mag Wikipedia beschermde bronnen overtypen?

| AE 6088 | Intellectuele rechten | 18 reacties

Een lezer vroeg me: Ik zat laatst te bedenken hoe er heel veel informatie op wikipedia wordt samengesteld uit andere bronnen en deze vervolgens op wikipedia worden gepubliceerd onder een “Creative Commons Attribution-ShareAlike License”. Een voorbeeld is de landencodelijst ISO 3166 die zomaar op Wikipedia staat. Mag dat zomaar, integraal zo’n lijst overnemen als je… Lees verder

Mag ik een API reverse engineeren voor mijn eigen app?

| AE 5041 | Intellectuele rechten | 43 reacties

Een lezer vroeg me: Steeds meer sites en platforms komen tegenwoordig met een eigen mobiele app, maar lang niet altijd zo handig als wel zou kunnen. Nu werken deze apps met op de achtergrond een API (application programming interface) die ik met mijn eigen app ook zou kunnen aanroepen. Maar mag ik hun app reverse… Lees verder

Prijsopvraagbotjes zijn geen inbreuk op databankrechten of geschriftenbescherming

| AE 2946 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 24 reacties

Ryanair kan niet verbieden dat handige jongens met botjes geautomatiseerd prijsopgaven komen opvragen. Dat bepaalde het Hof Amsterdam vorige week. Ryanair ligt al langer in de clinch met handige jongens met botjes. Het bedrijf Wegolo had een botje lopen dat bij een prijsverzoek op haar site gauw op de achtergrond bij Ryanair opvroeg wat dat… Lees verder