Fotograferen verboden, ja echt
In Remy Chavannes’ onvolprezen Nu.nl-column van afgelopen zaterdag stond een opvallende conclusie:
Fotografen in heel Europa zullen voortaan eerst toestemming moeten vragen voordat zij een medemens fotograferen – al is het alleen maar om afspraken te maken over het verdere gebruik van de foto. De rechters hebben erover nagedacht, maar misschien toch niet lang genoeg: het lijkt me een rechtsregel die in de praktijk massaal geschonden gaat worden.
Het gaat om het Reklos vs Griekenland-arrest van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. De tekst is alleen beschikbaar in het Frans, en mijn Frans is wat minder goed dan dat van Remy, vandaar dat ik er nu pas op terugkom.
In deze zaak stond het grondrecht op privacy van artikel 8 EVRM centraal. Dit grondrecht werkt ook door in het portretrecht: het publiceren van een portretfoto kan een inbreuk op iemands privacy zijn. Maar nu gaat het Hof verder: het enkele nemen van de foto levert al een inbreuk op de privacy op.
Uit de verrassend goede Google-vertaling van het arrest:
The image of an individual is one of the main attributes of his personality because it derives its originality and allows it to differentiate itself from its peers. The human right to protect its image is an essential component of his personality and assumes primary control of it by the individual.
Oftewel: iemands portret is een wezenlijk onderdeel van die iemand, en daarom dient die persoon zo veel mogelijk zeggenschap te hebben over zijn portret. Daarom mag hij niet alleen publicatie maar ook het vervaardigen van portretfoto’s verbieden. “Otherwise, an essential attribute of personality could be held captive by others without any control on its possible future use.”
Chavannes concludeert hieruit dat ook de foto’s van het Unox-meisje op het strand niet gemaakt hadden mogen worden, maar ik betwijfel of je zo ver kunt gaan. Er speelde mee dat de foto in een duidelijke privéomgeving (een ziekenhuis) werd gemaakt. Op de openbare weg heb je ook wel privacy, maar minder dan in een ziekenhuis. Bovendien lijkt het me volstrekt onwerkbaar voor fotografen en filmers om ook op de openbare weg aan iedereen toestemming te vragen die voor de camera komt.
Arnoud
Tags:
Walter van Holst | 16 april 2009 @ 9:06
Arnoud, is hier niet meer aan de hand? Mijn Frans is evenmin goed genoeg, maar toch maak ik er uit op dat een belangrijke overweging was dat er geen enkele andere rechtvaardigingsgrond bestond voor het nemen van de foto’s van de pasgeborene uit de casus zonder voorafgaande toestemming van de ouders. Ook kan ik geen argumenten met betrekking tot de persvrijheid ontdekken.
BSpecht | 16 april 2009 @ 10:33
Ik ben het met Walter eens, dat hier meer aan de hand was.
In een Duitse samenvatting wordt bijvoorbeeld nog aandacht geschonken aan de weigering van de fotograaf de negatieven af te staan.
(Nicht zu vernachlässigen sei zudem die unberechtigte Weigerung des Fotografen, den Eltern die Negative herauszugeben)
Martijn | 16 april 2009 @ 10:44
15/01/2009 Arrest EHRM ivm recht op afbeelding van boreling
Foto nemen van pasgeborene in materniteit van ziekenhuis, zonder toestemming van ouders, is inbreuk op art. 8 EVRM (EHRM 15 januari 2009, Reklos en Davourlis t. Griekenland)
Ik begrijp uit de column dat de foto werd gemaakt uit beroepsoverwegingen, maar is het bekend welke dat waren? Ben benieuwd of het arrest snel in een andere taal beschikbaar komt…
Arnoud Engelfriet | 16 april 2009 @ 10:50
Onder het kopje “De feiten” zie ik staan dat de kliniek een dienst had waarbij foto’s werden genomen van pasgeborenen. Bedoeld als service neem ik aan. Het probleem hier was mede dat dit kindje in een steriele omgeving lag en de fotografen daar met hun spreekwoordelijke vuile voeten doorheen banjerden.
De omstandigheden zullen dus zeker meegespeeld hebben, maar dat komt niet echt terug in de rechtsregel die men formuleert. En daar gaat het uiteindelijk om.
Martijn | 16 april 2009 @ 10:53
Absoluut, maar wie weet wordt in het arrest wel gesproken over ‘in dit specifieke geval’ en haalt niemand dat uit het Frans
Ik begrijp inmiddels uit het arrest dat het ook om een prive-kliniek ging, maar ik ga nog even verder lezen
Martijn | 16 april 2009 @ 11:01
Ik vind dit een behoorlijke afbakening overigens:
Mrten | 16 april 2009 @ 21:13
Mesdames et Messieurs, voici la traduction du français grâce à Google:
http://translate.google.com/translate?prev=hp&hl=en&js=n&u=http%3A%2F%2Fcmiskp.echr.coe.int%2Ftkp197%2Fview.asp%3Faction%3Dhtml%26documentId%3D845460%26portal%3Dhbkm%26source%3Dexternalbydocnumber%26table%3DF69A27FD8FB86142BF01C1166DEA398649%250D%250A&sl=fr&tl=nl
Internetrecht door Arnoud Engelfriet | 7 juli 2010 @ 8:12
Wanneer mag je nou op straat filmen (en dat op Youtube zetten)?…
Naar aanleiding van GeenStijl’s berichtje van gisteren kreeg ik een hoop vragen over wat er nou wel en niet mag met filmen van mensen op de openbare weg. Ik geef dan ook maar even een samenvatting.
Hoofdregel is dat filmen en fotograferen op de …