Tweede Kamer wil agent niet meer herkenbaar in beeld, eh nee vergeet het maar

| AE 9118 | Meningsuiting | 24 reacties

politie-bordje-logo-aangifte-bureau.jpgDe Tweede Kamer vindt dat politieagenten voortaan niet meer herkenbaar in beeld mogen worden gebracht, las ik bij het AD. Men spreekt zelfs van het tegengaan van ‘treitervloggers’ die kennelijk agenten hinderlijk volgen. Maar de motie, die oproept tot een wetsvoorstel, gaat verder dan dat: agentenportretten mogen dan niet meer worden uitgezonden waar dan ook zonder blur. Ik zie niet hoe dat juridisch moet gaan werken.

De zorg van agenten snap ik, en ik zie zeker ook dat het echt irritant is om achterna gezeten te worden door een hijgerig typ met een GoPro op zijn hoofd die hoopt op een Dumpert-scoop. Maar een regel schrijven die dát verbiedt maar gewone journalistiek (“informatiegaring”) toestaat, lijkt me nog een hele kluif.

Eerlijk gezegd zie ik als jurist ook het probleem niet helemaal. Agenten hebben gewoon portretrecht, en al sinds 2005 weten we dat dat in principe betekent dat agenten moeten worden geblurd bij uitzending van beelden van hun werk. De persoon onder die pet doet voor het nieuws zelden ter zake, is daarbij de gedachte. Dat de politie iets raars zou doen, moet kunnen worden getoond, maar zonder identificatie van de specifieke persoon.

Natuurlijk, voor portretrecht moet die agent zelf naar de rechter. Dat is een civiele claim, dus dat kan duur en tijdrovend zijn. Maar je zou als werkgever – de politie – kunnen zeggen, wij betalen en regelen dat. Stukje goed werkgeverschap, en ik weet dat het ook al wel gebeurt. In theorie zou je zelfs als Openbaar Ministerie kunnen zeggen, we stoffen artikel 35 Auteurswet af: dat stelt strafbaar het zonder recht openbaar maken van iemands portret. Dan kan het OM dat gedoe op zich nemen en is de individuele agent verlost van het gedoe.

Het belangrijkste is echter dat al die regels een belangenafweging ingebouwd hebben. En dat mis ik in dit kabinetsvoorstel. Als er gewoon goede redenen zijn om een agent herkenbaar in beeld te brengen, dan moet dat mogen. Dan wint de uitingsvrijheid het van de privacy. Dat geldt voor burgers, dus waarom niet voor de politie. Dus nee, hier zie ik totaal geen heil of noodzaak in.

(Natuurlijk, het wetsvoorstel kan gewoon ook die belangenafweging hebben maar dan staat er hetzelfde als nu bij het portretrecht geldt: het mag niet tenzij een ander belang zwaarder weegt. Dat lijkt me weinig nuttig.)

Arnoud

Bouwvakkers filmen vrouw die naakt door huis loopt, mag dat?

| AE 9108 | Privacy | 37 reacties

camera-foto-filmen-straat-openbare-weg.pngEen 28-jarige inwoonster uit De Lier is door bouwvakkers gefilmd terwijl ze naakt in haar keuken liep. Dat meldde het AD vorige week. Uiteraard gaat dat dan de socialemedias rond. Een betrokkene is door zijn werkgever geschorst, maar ik kreeg er vragen over: de vrouw stond achter een raam zonder rolgordijn en het filmpje was vanaf de openbare weg. Mag dat dan niet?

Ik weet dat ik altijd zeg dat de hoofdregel is dat je vanaf de openbare weg mag filmen wat en wie je wilt. Dat is ook zo, maar zoals altijd in het recht zijn er uitzonderingen op dergelijke regels. Wat iemand doet in zijn eigen huis, is er zo eentje. Daar kom je echt in een grijs gebied terecht, omdat dan de privacy toch best zwaar tegengewicht biedt.

Word je gefilmd, ongeacht locatie, dan kun je je bij publicatie daarvan beroepen op je portretrecht. De rechter moet dan afwegen wat zwaarder weegt, de vrijheid van meningsuiting bij het publiceren van het filmpje of de privacy van de persoon in beeld.

In dit concrete geval kan ik eigenlijk geen enkele reden bedenken waarom de vrijheid van meningsuiting zou moeten winnen. Dat het vanaf de openbare weg zichtbaar was, vind ik te weinig. Mensen kunnen altijd vergeten een gordijn dicht te doen, en dat iemand dat dan ziet is tot daar aan toe, maar je hebt rekening met elkaar te houden. Zeker als je daar aan het werk bent.

Onder het AD-artikel suggereren diverse mensen dat deze mevrouw het erom deed, en graag naakt gezien wilde worden. Dat lijkt me sterk gezien haar reactie in het artikel, maar stel nu eens dat dat waar is. Dat zou dan haar privacybelang een heel eind onderuit halen, want wie ervoor kiest uit de schaduw te stappen, moet niet klagen gezien te worden. Ook als de gevolgen tegenvallen.

Alleen ligt de bewijslast hiervan bij de publicerende partij, en ik zou niet weten hoe je dat rond krijgt zonder zeg maar een getekende verklaring “ja dit wilde ik”. Enkel dat het raar is dat er één gordijn open was, is echt niet genoeg. Ook niet dat ze de camera had kunnen zien of had kunnen vermoeden dat er werd gefilmd omdat die bouwvakkers allemaal naar een klein schermpje stonden te kijken. Het is goed mogelijk dat je dat niet door hebt, zeker niet als je net uit de douche komt of je bril niet op hebt, en misschien heb je het wel door maar ben je te verbouwereerd om er wat aan te doen. Dus nee, dat zie ik niet.

Lastig is natuurlijk om er wat aan te doen tegen al die partijen die je filmpje verspreiden. Je beroepen op je privacy kan, maar niet iedereen geeft daar gehoor aan. Bovendien zijn de meeste sociale media niet geneigd filmpjes weg te halen op basis van een privacyclaim. Sterker is dan ook een auteursrechtclaim: laat de bouwvakker via een akte de rechten op de film overdragen, en dien dan een notice/takedownverzoek in bij Twitter en collega’s op grond van je auteursrecht.

Arnoud

Dochter klaagt ouders aan wegens babyfoto’s op Facebook

| AE 8933 | Privacy | 15 reacties

facebook-duitsland-likeEen achttienjarig meisje uit Oostenrijk heeft haar ouders aangeklaagd omdat die zonder haar toestemming babyfoto’s op hun Facebook-account hadden gepost. Dat meldde Het Nieuwsblad onlangs (dank, Koen). De ouders van de vrouw (sinds wanneer zijn volwassenen ‘meisjes’?) publiceerden dagelijks babyfoto’s van hun dochter, al vanaf dat zij elf was. Dit ondanks aandringen van de dochter. Kan dat?

Ja, op zich kun je je ouders aanklagen. Als je meerderjarig bent, staat niets daar juridisch aan in de weg. Bij minderjarigen is dat wat ingewikkelder, maar het kan ook. De vraag is alleen, hebben de ouders hier iets verkeerd gedaan?

Ook kinderen hebben recht op privacy (en portretrecht valt daaronder). En meer algemeen bepaalt de wet (artikel 1:247 lid 1 en 2 BW) en het VN-Kinderrechtenverdrag dat ouders een zorgplicht hebben om hun kind op te voeden (zie ook deze gastblog van Noortje Mulder ).

Maar zoals altijd met dit soort algemene normen, zijn er geen harde regels over hoe daaraan te voldoen. Het komt dus neer op een belangenafweging: in hoeverre draagt dit bij aan een goede zorg voor het kind, welk privacybelang heeft het kind en welk gerechtvaardigd belang mogen de ouders daar tegenover stellen?

Van publicatie van babyfoto’s van jezelf zullen weinig elfjarigen en ouder erg blij worden. Maar is gêne voelen over wat je ouders doen genoeg voor een schadeclaim? Dat gaat me ook weer wat ver. Misschien moet je het dan zoeken in de reden van publicatie. Een foto of wat tonen aan geïnteresseerden, dat is nog ergens informatief en blijft tussen de ouders en hun vrienden. Maar op Facebook meer dan 500 foto’s zetten waar de hele wereld het kan zien – en dus ook vrienden/vriendinnen van het kind – maakt het een ander verhaal. Ergens daartussen ligt denk ik een grens, maar een formule daarvoor is niet te geven.

Wat vinden jullie? Gaan deze ouders te ver, of moet deze dochter gewoon maar tolereren dat haar ouders foto’s plaatsen?

Arnoud

Mag de Volkskrant een portretfoto tendentieus koppen?

| AE 8867 | Meningsuiting, Privacy | 24 reacties

De Volkskrant kreeg boze reacties op de voorpaginafoto van dinsdag, las ik gisteren. In dat artikel kondigde men een groot verhaal aan over beveiliging van Schiphol door het leger (en dus niet meer alleen politie en marechaussee), met een foto van een controle van een man met een “moslim-achtig uiterlijk” (zie plaatje hiernaast, foto Guus… Lees verder

Moet Johan Cruijff in de Auteurswet worden opgenomen?

| AE 8538 | Internetrecht | 22 reacties

Het is passend om Cruijff te eren en zijn werk blijvend te steunen door een aanpassing van de Auteurswet, las ik bij IE-forum.nl. De auteur, auteursrechtenprof en -advocaat Dirk Visser wil een wetsartikel in de Auteurswet opnemen dat als volgt luidt: “Voor iedere openbaarmaking met winstoogmerk van het portret of de naam van Johan Cruijff… Lees verder

Wat is het verschil tussen portretrecht en de Wet bescherming persoonsgegevens?

| AE 8410 | Privacy | 14 reacties

Een lezer vroeg me: Afgelopen maandag blogde je over de regels over cameratoezicht. Het viel me op dat het daar nergens ging over je portretrecht wanneer je met een camera wordt gefilmd. Maar het gaat toch allebei over hetzelfde, dat je zeggenschap hebt over je portret? De regels over cameratoezicht die de Autoriteit Persoonsgegevens recent… Lees verder

Vanaf nu te koop: mokken met foto’s van andermans kinderen (en misschien wel die van jou)

| AE 7377 | Privacy | 20 reacties

Ouders zetten vaak achteloos de meest intieme foto’s van hun kinderen online, zonder te beseffen dat bedrijven daar van alles mee mogen doen. Dat las ik bij De Correspondent, in het kader van een creatief experiment waarbij je mokken kunt bestellen met zo’n foto erop. Het juridisch argument: dat mag, want mensen zetten dit zelf… Lees verder