Mag je WhatsApp-screenshots met anderen delen?

| AE 12238 | Privacy, Uitingsvrijheid | 26 reacties

Interessante vraag op Reddit:

Een kennis stuurt vaak screenshots heen en weer van privé WhatsApp gesprekken naar andere vrienden van die kennis, waarbij niet om toestemming gevraagd wordt. Kan deze persoon hiervoor legale consequenties voor ondervinden worden jegens schending van privacy?
Legaal gezien, pardon juridisch gezien maakt het niet heel veel uit met welk technisch middel zo’n gesprek doorgezet wordt. Of je nu een screenshot maakt, het voorleest of met de hand overtypt, waar het om gaat is dat je de inhoud van een conversatie deelt met derden.

Het opnemen of loggen van gesprekken waar je zelf deelnemer aan bent, is in Nederland toegestaan – ook zonder toestemming van je wederpartij. In andere landen (zoals Duitsland) kan dat anders liggen, maar hier is het juridisch prima om dat te doen. Een gesprek opnemen waar je géén deelnemer aan bent, is strafbaar (art. 139c Strafrecht).

De reden dat dat legaal is, is omdat wij vinden dat je bewijs moet kunnen bewaren van wat jij in een conversatie hebt gezegd, of wat je wederpartij tegen jou zei. Daaruit volgt natuurlijk meteen dat je die gesprekslogs (of screenshots dus) niet zomaar met derden mag delen, want dat gaat het doel te buiten. Doe je dat toch, dan kom je ook in het strafrecht terecht want het in strijd met de wet delen van gespreksopnames is strafbaar (art. 139e Strafrecht).

Je kunt het natuurlijk ook via de AVG spelen, want zo’n gesprekslogscreenshot is een persoonsgegeven en mag dus niet zonder toestemming of andere grondslag worden verspreid. Ik zou niet weten hoe je dat rechtbreidt.

De eigenlijk enige situatie waarin delen wél gerechtvaardigd is, is als je iets juridisch of nieuwswaardigs wil doen met dat gesprek. Een screenshot maken en delen met de politie bij een aangifte is natuurlijk wel toegestaan, net zoals het aan je werkgever geven omdat een collega je lastigvalt. Een journalist zou heel misschien een privégesprek kunnen screenshotten en gebruiken in het nieuws, al heb ik moeite met een concreet voorbeeld bedenken. Maar dit zijn echt uitzonderingen en zeker niet hetzelfde als “stuurt vaak screenshots naar andere vrienden”.

Arnoud

Waarom zou je een videoconferentie of elearning mogen opnemen van de AVG?

| AE 12141 | Privacy | 6 reacties

Een lezer vroeg me:

Sinds de coronacrisis zitten we met z’n allen massaal in videovergaderingen, maar ook werkoverleg en online trainingen (elearning). Het valt me op dat de organisatoren dat vaak opnemen, en ik vroeg me af of dat wel in de haak is? Dat gebeurde bij ‘ouderwetse’ vergaderingen of trainingen ook lang niet altijd, dus echt nodig lijkt het niet. En toestemming wordt zelden gevraagd. Kun je hier je juridisch licht eens over laten schijnen?
Het gebruik van videotools voor overleg, kennisoverdracht en vergaderen is natuurlijk alomtegenwoordig, maar roept ook veel vragen op. Ik denk dat je in het algemeen wel kunt zeggen dat je daaraan moet meedoen, als het onderwerp van het overleg of de meeting sowieso al een verplicht nummer voor je was.

Het is al discutabel of je verplicht kunt worden je camera aan te zetten. Jezelf in beeld brengen is heel wat anders dan alleen maar meeluisteren. Ik zie daar niet meteen het nut van in, tenzij het bijvoorbeeld (in de context van een training) gaat om een oefening of presentatie. Dan wil je vaak ook zien hoe iemand het brengt of het doet, en dan is video dus essentieel.

Het opnemen van een overleg of training kan handig zijn, zeker bij elearning waarbij niet iedereen op hetzelfde tijdstip aanwezig kan of wil zijn. Dan kun je de opname achteraf terugkijken. Ik denk dat dát prima te rechtvaardigen is als een eigen belang (dat van de organisator en/of de deelnemers), mits je maar zorgt dat de opname dan ook echt alleen voor terugkijken wordt ingezet. Niet delen dus met derden, en wissen nadat de cursus is afgelopen.

Bij een vergadering vind ik dit iets minder logisch, is er werkelijk iemand die een vergadering wil terugkijken? Je zou zeggen dat notulen (of liever nog een actielijst) genoeg zijn om de essentie van de vergadering te achterhalen.

Dan heb je nog grapjassen die denken dat je onder de grondslag toestemming werkt, omdat je videoconferencingtool bovenin de uitzending zegt “Door deel te nemen geeft u toestemming voor opname”. (Ja ik kijk naar jou, Microsoft Teams.) Dat heeft natuurlijk nul betekenis die tekst, want dat is niet hoe toestemming onder de AVG werkt. Maar zelfs als er wél rechtsgeldig toestemming is: die kan de deelnemer op ieder moment intrekken, zonder gevolgen en zonder beperkingen (“nee sorry Jaap, je intrekking kan pas als hoofdstuk 3 klaar is”). Nogmaals, wie denkt op toestemming te kunnen varen, die schendt de AVG – of heeft een nieuwsbrief.

Arnoud

Ho stop, datakluizen gaan niets doen aan Facebook en consorten

| AE 12127 | Ondernemingsvrijheid | 24 reacties

Geef gebruikers controle over hun persoonlijke data, om daarmee de te grote macht van grote technologiebedrijven terug te dringen, las ik in NRC voor mijn vakantie. Het huidige model van omgaan met data is niet geschikt om de techbedrijven te bedwingen, zo betoogt daar professor Ruben Verborgh. Zijn betoog lijkt vooral te gaan over het gebrek aan dataportabiliteit: je kunt data niet meenemen, alles zit opgesloten bij Facebook en dáárdoor zijn ze zo machtig. Want daardoor ga je niet weg, en concurrenten kunnen niets opzetten want er komt niemand. Leuk en ik zie het punt, maar dat is niet het probleem.

En wat al helemaal niet het punt is, is de oplossing om data in een decentrale persoonlijke kluis te zetten. Die metafoor heb ik vaker voorbij zien komen. Het idee is altijd dat als je de data maar ergens anders opslaat, er dan meer grip op komt. Ongeacht het probleem is de oplossing een database, zoals dat in IT-land heet. Maar daar gáát het niet om.

Het punt van die macht van Facebook is natuurlijk dat iedereen daar zit omdat iedereen daar zit. En dat ze je privacy eenvoudig kunnen schenden omdat je daar niet mee bezig bent. Dat los je niet op met een extra database waar dan je privacygevoelige gegevens in zitten. Praktisch gezien vraagt Facebook dan gewoon “mag ik even in je kluis” en dan klik je op ja, waarna dezelfde situatie ontstaat. Ik zie dat echt niet.

Helemaal jeuk krijg ik dan (ik weet het, ik krijg overal jeuk van maar het is dit of hoofdpijn) van het idee dat je dan als consument geld zou kunnen vragen voor toegang tot je kluis. Persoonsgegevens zijn geen eigendom, dat is een heel slecht idee. Het gaat om je fundamentele rechten, niet om stukjes arbeid of producten die anderen best mogen hebben tegen betaling.

Dit nog los van het punt dat het in de meeste gevallen niet eens gáát om het soort data dat je in een kluis stopt. Dan moet je immers denken aan dingen als je NAW gegevens, kopie identiteitsbewijs, schoolresultaten; algemeen gezegd, dossierstukken. Maar wat Facebook wil weten is of jij die video leuk vindt. Dat artikel leest. Wel eens vaker op sites voor onzekere mannen komt. Iets vindt van Black Lives Matter. Dát geeft ze inzicht in jouw interesses en daarmee inzicht in waar op te adverteren. En dat is haast per definitie informatie die een Facebook zelf verzamelt, niet iets dat in jouw digitale kluis gaat.

Arnoud

Je eigen gesprekken opnemen is je goed recht en daarmee basta

| AE 12047 | Privacy, Uitingsvrijheid | 31 reacties

Via de onvolprezen Charlotte Meindersma op Twitter: Als ik jullie goed advies mag geven: wees bij een belangrijk gesprek nooit zo fatsoenlijk om te vragen of je het op mag nemen, maar doe het gewoon. Als je zelf deelnemer bent aan het gesprek, is het niet strafbaar. Dat gaf enige heftige reacties, van ongeloof (“mag… Lees verder

Ik word gefotografeerd als ik iemands huis fotografeer, mag dat?

| AE 11910 | Privacy, Uitingsvrijheid | 102 reacties

Een lezer vroeg me: Ik fotografeer graag huizen. Wanneer ik een huis zie dat voldoet en waar ik een gevoel bij krijg dan neem ik vanaf de openbare weg, vaak staand op mijn auto, foto’s. Nu iedereen dus thuis zit ben ik afgelopen week al meerdere malen aangesproken door enkele buurtgenoten van het desbetreffende huis… Lees verder

Inderdaad, bescherming van persoonsgegevens gaat over veel meer dan privacy

| AE 11887 | Informatiemaatschappij, Privacy | 8 reacties

Maar pas deze week zag ik welk fundamenteel maatschappelijk misverstand door dat rare begrip ‘privacy’ is ontstaan. Dat schreef Maxim Februari vorige week in NRC Handelsblad. Hij noemt het een ‘gruwelijk misverstand’ dat het steeds maar over de private kwestie van privacy gaat – de omgang met persoonsgegevens is een kwestie van algemeen belang. Het… Lees verder

Oke mag ik dan wél thuiswerken (of e-lesgeven) van de AVG vanwege het coronavirus?

| AE 11831 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 7 reacties

Nederland is koploper thuiswerken, las ik op diverse plekken. Bestrijding van het coronavirus vereist dat we onszelf zo veel mogelijk isoleren, en thuiswerken is dan ook een logische maatregel (en ja, mijn kantoor is natuurlijk ook dicht nu). Ook het onderwijs is dicht, en daar wordt nu ook breed gegrepen naar elearning en video-oplossingen. En… Lees verder

Nee, het coronavirus is geen ontheffing voor de AVG

| AE 11808 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 17 reacties

Mijn werkgever verplicht alle werknemers nu thuis te werken vanwege de corona uitbraak. Dat las ik bij Tweakers (dank, tipgever). So far so good, maar dan komt ‘ie: men moet timetrackingsoftware installeren en deze “doet echter op random intervallen screenshots maken en volgens de privacy voorwaarden van deze software ook een lijst bijhouden met alle… Lees verder

Hoe verhoudt de AVG zich tot mijn huwelijkse gemeenschap van goederen?

| AE 11755 | Privacy, Security | 13 reacties

Ik ben voor deze posting even mevrouw van Dam. Gehuwd in gemeenschap van goederen. Zo opende een forumbericht bij Security.nl onlangs. Met daaraan gekoppeld de vraag: hoe zit dat dan met de AVG, stel dat je een bestelling van je vrouw wilt ophalen of van een account van je man een inzage- of correctieverzoek wil… Lees verder

Moet je als hostingbedrijf AVG-verzoeken voor klanten honoreren?

| AE 11648 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 25 reacties

Een lezer vroeg me: Als hostingbedrijf krijgen wij steeds vaker klachten dat een website van een klant ten onrechte persoonsgegevens publiceert of anderszins de AVG overtreedt, bijvoorbeeld door verwijderingsverzoeken te negeren. Zijn wij verplicht hier gehoor aan te geven en zo ja welk niveau van inhoudelijke check moeten wij dan doen? Sinds de AVG zijn… Lees verder