Mag een online spel bezorgd de politie naar je huis sturen?

| AE 9417 | Privacy | 15 reacties

Beetje raar verhaal: een Nederlandse League of Legends-speler kreeg bezoek van de politie na een tip van de maker van dat spel, las ik bij Numrush (dank, tipgever). Nee, geen reverse swatting van het bedrijf maar een stukje bezorgdheid: “Ze hebben ons laten weten dat je suïcidaal bent en daarom komen we een kijkje bij je nemen. Om te checken of alles goed met je gaat”, aldus de aanbellende agenten. En nee, dit waren ook geen medespelers of trollen in politiekostuum. Dus eh, wacht, wat krijgen we nou?

Numrush lijkt de oorzaak te hebben gevonden:

Soms gaat het niet zo lekker in de game, is hij aan het verliezen, en dan wil Xavieros zich nog wel eens uitdrukkingen met termen als “I want to kill myself” of “ow god please kill me”.

Daarnaast had hij mogelijk zich wel eens teneergeslagen geuit in de chat vanwege een hernia en andere frustraties. Dit leidde tot de conclusie dat het bedrijf berichten scant met algoritmes (of keywordscans) en bij bepaalde combinaties dan een suïcide-vermoeden concludeert en dan de autoriteiten inlicht. Wat ergens wel netjes voelt maar ook een tikje raar.

Mag het? Dit raakt aan persoonsgegevens, meer specifiek de zogeheten bijzondere persoonsgegevens van gezondheid en dergelijke. En die mag je als bedrijf eigenlijk helemaal niet verwerken. (Ik moet nu zeggen dat de GDPR of AVG hier streng op gaat zijn want dan verkoop ik meer boeken daarover, maar ook onder de Wbp mag dit eigenlijk al niet.)

Helemaal niet, nou ja er is een uitzondering: het zogeheten “vitaal belang” uit de Wbp en straks de AVG, zeg maar een dringende medische noodzaak. Ik citeer dat boek dan maar even, dan was die link geen reclame:

Een vitaal belang raakt aan het leven van die persoon. Te denken valt aan verwerkingen van medische gegevens bij een ongeval, of meer algemeen humanitaire doeleinden, onder meer voor het monitoren van een epidemie en de verspreiding daarvan of in humanitaire noodsituaties, met name bij natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen. Verwerking van persoonsgegevens op grond van het vitale belang voor een andere natuurlijke persoon is in beginsel alleen toegestaan indien de verwerking kennelijk niet op een andere rechtsgrond kan worden gebaseerd (overweging 46).

Een serieuze vrees dat iemand zichzelf om het leven gaat brengen, zou je kunnen zien als het dienen van een vitaal belang. De ultieme zaakwaarneming zeg maar. En het is vrij lastig in die situaties toestemming te vragen, waardoor dus deze route open staat.

Verdedigbaar dus, juridisch gezien. Maar het blijft gek aanvoelen. Ik weet niet hoe dit te zeggen zonder heel cru te klinken, maar is het echt zo’n reëel probleem specifiek bij online games, dat mensen daar een zelfdoding aankondigen en dat vervolgens uitvoeren ook? Is dat probleem zo groot dat het maatschappelijk relevant wordt dat aanbieders daar wat aan gaan doen? Ik heb denk ik iets gemist.

Arnoud

Wetsvoorstel moet digitaal leren met nepnaam veiliger maken

| AE 9265 | Cloud, Privacy | 21 reacties

Kinderen die op school met digitale lesmethoden werken, hoeven niet meer hun eigen naam in te vullen. Dat stond in het papieren AD afgelopen weekend. De ministerraad heeft namelijk ingestemd met een wetsvoorstel van die strekking, hoewel exacte details nog ontbreken. Kort gezegd komt het erop neer dat bij gebruik van clouddiensten door scholen moet worden gewerkt met pseudoniemen of codes, zodat bij datalekken niet gelijk alle details van de leerlingen op straat liggen. Het idee is loffelijk maar moet dat nu echt zo met een wet?

De tekst van het wetsvoorstel wordt helaas pas openbaar nadat de Raad van State er advies over heeft gegeven, dus het is nog even speculeren. Ik hoop op een voorstel dat gewoon zegt, scholen mogen alleen pseudonimeen van leerlingen aan leveranciers doorgeven. In combinatie met een verbod voor leveranciers om meer dan dat te vragen. Het is immers echt nergens voor nodig om werkelijke persoonsgegevens van leerlingen te hebben om een dienst aan een school te leveren.

Ik ben een beetje bang dat er komt te staan dat de leverancier ontvangen persoonsgegevens moet pseudonimiseren. (Of, nog erger, dat dit in overleg moet worden vastgesteld.) Want dan schiet je er weinig mee op, dan is die brondata er nog steeds en dus blijft de kwetsbaarheid bestaan.

En ja ik weet het, de Privacyverordening roept op tot pseudonimiseren en staat toe dat dit gebeurt door de partij die vervolgens gaat werken met de gepseudonimiseerde gegevens. Het is niet verplicht dat je de sleutel en de pseudonieme data in aparte bedrijven bewaart. Dus het zou legaal zijn als een dienstverlener zo gaat werken, en het wetsvoorstel zou dan weinig toevoegen behalve dan dat dit móet in plaats van slechts een beste praktijk te zijn. (Sorry, de tekst van de Verordening is wat raar.)

Je kunt je natuurlijk sowieso afvragen wat dit wetsvoorstel gaat toevoegen bovenop die Verordening. Want ook daar staat al in dat je persoonsgegevens zo veel mogelijk moet beperken, dat je bij voorkeur pseudonimiseert dus en natuurlijk dat je adequaat beveiligt en daar afspraken over maakt met je verwerkers (voorheen je bewerkers), zoals die clouddienstverleners dus. Hooguit zou dat dan nog zijn dat het black letter law wordt in plaats van ahem een beste praktijk, of een richtsnoer van de toezichthouder waar een leverancier van kan zeggen dat zij toch alternatieve feitenandere inzichten hebben over hoe het zo veilig mogelijk te doen.

Arnoud

Moeten we de toestemming niet eens afschaffen in het privacyrecht?

| AE 9153 | Privacy | 37 reacties

Meteen maar even een heilig huisje omver in het nieuwe jaar: moeten we niet eens stoppen met het idee dat toestemming vragen voor privacy-inbreuken een werkbaar idee is? Want allemaal leuk en aardig, maar anno 2017 is het concept toestemming geven verworden tot een volstrekt betekenisloze klik onder verwijzing naar een futloze lap tekst die nu eenmaal even nodig is om bij die site te kunnen. Toch kent ook de nieuwe privacywet de toestemming als basisbeginsel, en blijft het op allerlei plekken opduiken als basis voor wat je maar wilt doen met iemands privé. Raar.

Het uitgangspunt was ongetwijfeld heel nobel en integer. Als je iemands persoonsgegevens wilt verwerken, dan vraag je die persoon om toestemming. Net zoals je zonder toestemming mensen niet gaat opereren of hun huis betreedt. Gewoon een kwestie van integriteit, van fatsoen. Dus dat zetten we dan ook in de wet: toestemming is de algemene grond, en natuurlijk pas te geven na adequate informatieverstrekking en in volstrekte vrijwilligheid.

Volgens mij was er daarbij wel altijd soort van de aanname dat het verwerken van persoonsgegevens een ietwat bijzondere gebeurtenis was. Iets om even bij stil te staan, iets dat mensen niet perse dagelijks doen dus iets waar je best even de tijd voor mag nemen. Zeg maar een poliklinische ingreep: geen operatie met drie dagen herstel daarna, maar wel iets om je even over te laten inlichten en goed bij stil te staan voordat je ja zegt.

Die aanname is echter volledig verdwenen in de informatiesamenleving. Toestemming vragen is aan de orde van de dag, en gebeurt zó veel en zó vaak dat niemand er meer van opkijkt of bij stilstaat. En dan gaat het hele effect er vanaf natuurlijk. Dan wordt het die droge klik zonder nadenken, zonder betekenis.

Is dat erg, kun je je afvragen. Ik denk het wel, omdat de wet nog steeds opereert onder de aanname dat je wél nadenkt. Wél jezelf even goed informeert. Juridisch advies inwint over wat die wollige taal betekent. En vooral: er vanaf zou zien als je denkt, dit is toch niets voor mij. En de constructie daarbij is dat als je in die situatie toestemming geeft, eigenlijk alles mag. Daar zit voor mij dan de pijn: mensen klikken murwgebeukt op elke Akkoord-knop en de gevolgen worden gebillijkt omdat ze geacht worden te hebben nagedacht en afgewogen alsof ze bij de huisarts een nieuw medicijn moeten uitkiezen.

Het onmiddellijke tegenargument is natuurlijk, dan moet je maar écht eens even nadenken en afwegen als je privacyvragen krijgt. (Bij voorkeur met de flauwe dooddoener dat je toch al je privacy opgeeft door alles op Instagram en Facebook te delen.) Maar dat vind ik niet reëel meer. Als de situatie is dat je elke vijf minuten een lap tekst moet lezen en ja moet zeggen (en anders hup terug naar Google), hoe kun je dan nog in redelijkheid suggereren dat mensen de tijd moeten nemen om goed na te denken?

Dus nee. Wat mij betreft schrappen we dus de toestemming als grondslag. Wie persoonsgegevens wil gebruiken, moet maar gewoon aantonen dat hij dat nodig heeft en waarom dat belang zwaarder weegt dan de privacy.

Arnoud

Tweede Kamer wil agent niet meer herkenbaar in beeld, eh nee vergeet het maar

| AE 9118 | Meningsuiting | 25 reacties

De Tweede Kamer vindt dat politieagenten voortaan niet meer herkenbaar in beeld mogen worden gebracht, las ik bij het AD. Men spreekt zelfs van het tegengaan van ‘treitervloggers’ die kennelijk agenten hinderlijk volgen. Maar de motie, die oproept tot een wetsvoorstel, gaat verder dan dat: agentenportretten mogen dan niet meer worden uitgezonden waar dan ook… Lees verder

Privacyprogramma AVROTROS offline gehaald vanwege privacyschending

| AE 9014 | Beveiliging | 11 reacties

Jaja, dat is hilarisch: het AVROTROS-programma De Privacytest, dat vorige week maandagavond werd uitgezonden op NPO 3, blijkt zelf de privacy van nietsvermoedende Instagram-gebruikers te hebben geschonden. Men wilde met een quiz aandacht vragen voor onverwachte privacykwesties, en daarbij werden foto’s van rijbewijzen en sleutels van Instagram geplukt om het punt te maken dat die… Lees verder

Duitse mededingingsautoriteit onderzoekt Facebook om gebruiksvoorwaarden

| AE 8484 | Internetrecht, Privacy | 22 reacties

Het Bundeskartellamt laat weten dat het is begonnen met een onderzoek naar Facebook, omdat de toezichthouder vermoedt dat het bedrijf zijn dominante marktpositie misbruikt, las ik bij Tweakers. Het misbruik zou eruit bestaan dat ze steeds meer privacyschendingen opdringen, waar iedereen dan zich verplicht voelt toestemming voor te geven. Want tsja, ga maar eens weg… Lees verder

Mag GHTorrent openbare data van Github aggregeren als onderzoeksdataset?

| AE 8460 | E-mail, Privacy, Software | 25 reacties

Mag je eisen dat je e-mailadres verwijderd wordt uit de GHTorrent dataset? Een veel voorkomende klacht bij dit project. GHTorrent is een onderzoeksproject dat Github-softwareprojecten indexeert en gemakkelijk doorzoekbaar maakt. Hierbij worden ook de e-mailadressen van ontwikkelaars geïndexeerd, waardoor je allerlei koppelingen kunt leggen. Maar mag dat eigenlijk wel? Github is een van de grootste… Lees verder

OM mag opnamen van geweldsincidenten tonen om daders te vinden

| AE 8151 | Privacy, Strafrecht | 11 reacties

Het Openbaar Ministerie mag in de openbare ruimte opgenomen camerabeelden van ernstige publieke geweldincidenten in het openbaar tonen om zo dader(s) van dit geweld te kunnen opsporen, las ik (alweer een tijdje geleden) op Rechtspraak.nl. Sorry, ik loop wat achter. De Hoge Raad introduceert meteen maar een checklist met 7 factoren waarmee getoetst kan worden… Lees verder

Bild nagelt ‘vluchtelinghatende’ Facebookers aan schandpaal, mag dat?

| AE 8119 | Meningsuiting, Privacy | 25 reacties

De Duitse krant Bild heeft dinsdag een selectie haatdragende teksten van Facebookgebruikers gepubliceerd – inclusief namen en profielfoto’s. Dat las ik in de Volkskrant. Bild wil zo de -aldus de Volkskrant- welig tierende vluchtelingenhaat op sociale media aan de kaak stellen en de gebruikers ‘aan de schandpaal nagelen’. De term ‘schandpaal’ suggereert natuurlijk nogal sterk… Lees verder