Mag ik een NS-treinsleutel 3d printen?

| AE 6423 | Ondernemingsvrijheid, Regulering, Security | 47 reacties

treinsleutel-3d-printenEen lezer vroeg me:

De NS gebruikt een driekantsleutel (zie plaatje) om treindeuren te openen en sluiten. Volgens mij is het hebben van zon sleutel niet strafbaar. Maar mag ik nu voor geïnteresseerden een 3d cad bestand maken zodat ze voor hun privébezit zo’n sleutel mogen printen? Of ben ik dan aansprakelijk voor strafbare zaken die zij uithalen? Kan ik dat oplossen door bijvoorbeeld het bestand onder GPL vrij te geven? Daar staat immers een beperking van aansprakelijkheid in.

Een sleutel hebben (echt of nagemaakt) is inderdaad niet strafbaar. Het gebruiken van zo’n sleutel om ergens binnen te gaan wel, dat is lokaalvredebreuk en dat is een strafbaar feit. Specifiek een regel tegen het onbevoegd sluiten van treindeuren weet ik zo niet.

Een sleutel namaken is op zich niet strafbaar, tenzij je weet (of moet weten) dat de opdrachtgever met die sleutel strafbare feiten wil gaan plegen. Dan ben je immers medeplichtig.

Met een disclaimer of licentie met aansprakelijkheidsbeperking kom je er niet in die situatie. Of dat nu een opensourcelicentie is of een maatwerktekst. Net zo min als je vingers in je oren doen en heel hard LALALA zingen als de opdrachtgever uitlegt wat hij er mee gaat doen. De tekst uit de GPL zegt alleen dat de maker niet aansprakelijk is naar de gebruiker van de software, dus als iemands 3d printer oververhit en ontploft door dit model dan ben je beschermd via de licentie. Maar de NS heeft niets te maken met die tekst.

Als de sleutel ook een legitiem doel heeft (bv. verwarmingsradiatoren openen) en dat is serieus vol te houden, dan kun je het op die grond gooien. Maar zet er dan niet bij “Uiteraard niet bedoeld om de trein snel uit te komen ;)” of zo. Dan sta je wellicht toch weer strafbare feiten uit te lokken.

Kortom, het gaat niet per se om de sleutel of het 3d cad bestand waarmee de sleutel te printen is. Minstens zo belangrijk is hoe je dit presenteert, waartoe je mensen aanzet of uitlokt.

Arnoud

Deel dit artikel

  1. Zo gaat dit verhaal ook op voor de 3D geprinte wapen waar een tijdje geleden ophef over was. Kunnen we nu de ontwerper aansprakelijk stellen als er iemand neergeschoten word met dit geprinte wapen? Of is de fabrikant (iemand die het wapen geprint heeft) dan aansprakelijk? Als ik even advocaat van de duivel mag spelen: dit geld dan toch net zo hard voor conventionele wapen fabrikanten en handelaren? Je weet als fabrikant en handelaar waar het voor gebruikt word en de intentie van de gebruiker kan ook geraden worden. Het lijkt mij niet dat mensen weg kunnen komen met de stelling: “Zo’n wapen staat leuk in de kast, daarom kocht ik hem.”.

    • Als jij een wapenwinkel hebt en iemand vraagt om een goed pistool om een overval mee te plegen dan ben je inderdaad mede verantwoordelijk.

      Een wapen is in sommige gevallen legaal en zo kan je onder je verantwoordelijkheid uitkomen. Bij een wapen geheel gemaakt van kunststof met kunststof kogels zodat het niet gedetecteerd kan worden, wordt het al snel twijfelachtig wat mij betreft.

      Vergelijk het met van Anraat die veroordeelt is wegens het leveren van grondstoffen die gebruikt konden worden voor gifgas aanvallen.

        • Dat wordt volgensmij in dit artikel en de reacties juist uitgelegd: Als je het verkoopt in omstandigheden waarin je kunt vermoeden dat er illegaal gebruik van zal worden gemaakt, ben je verantwoordelijk, anders niet. In de meeste gevallen is een product dat ook duidelijke legale toepassingen heeft derhalve geen probleem.

        • Ik heb thuis drie keramische messen. Die zijn mooi om te zien want het lemmet is wit inplaats van metaalkleurig. Daarnaast zijn ze behoorlijk scherp. Probleem is alleen dat keramiel dus geen metaal is en dus niet door metaaldetectoren wordt opgepikt. Fabrikanten van dit soort messen weten dit en voegen daarom vaak enkele metalen onderdelen toe aan het geheel om te zorgen dat ze toch weer door metaaldetectoren worden herkend. Dit mede doordat er een behoorlijke discussie is over of dit soort messen ny wel of geen gevaar vormen op b.v. vliegvelden en in vliegtuigen. En dat is tevens het probleem wat men heeft met andere 3D wapens zoals pistolen. Hierdoor kunnen mensen niet alleen zelf hun wapens produceren, ze kunnen het ook nog eens doen met materialen die men niet met de scanners op een luchthaven kan oppikken.

          Dit zal voorlopig nog wel een discussiepunt blijven.

          Toch denk ik dat goede regelgeving op dit punt nog wel even op zich kan laten wachten. Hoewel 3D technieken steeds populairder worden is de techniek zelf nog vrij complex. Je hebt de juiste software nodig en veel van de benodigde software heeft een redelijk hoog prijskaartje. Daarnaast zul je ook een 3D printer nodig hebben die met de juiste materialen kan printen. Ook daar is het prijskaartje nog hoog. Verder moet je weten hoe je alles in elkaar zet en alle geprinte onderdelen moeten geinspecteerd worden op onregelmatigheden. Een kleine verdikking in de loop van je 3D pistool kan er immers voor zorgen dat je minder handig bent na gebruik… En het 3D pistool moet ook nog door iemand ontworpen worden. Maar als je bedenkt dat terroristen in landen zoals Afghanistan gewoon zelf hun kalashnikovs kunnen bouwen met normaal handenarbeid en niet via 3D printers, dan vraag ik mij ook af waarom we deze discussie hebben. Zelfbouw-wapens zijn niet nieuw. Het enige nieuwe is de manier waarop we de materialen vorm geven…

            • Ja, het is mogelijk om je ontwerp te laten printen, zoals bij de Hema, maar ook dat is redelijk prijzig. De Hema rekent prijzen vanaf 20 euro. Bij ShapeWays kon dit al een paar jaar. ShapeWays is tegenwoordig al een stuk goedkoper maar blijft kostbaar per onderdeel. Plus, het laat een spoor achter en mogelijk dat ze bij Hema beseffen dat je een wapen bij ze laat maken… Betreffende software… De software zal niet het grootste probleem zijn. Maar je moet met die software in 3D je ontwerp uittekenen en dat is nog een beetje een uitdaging. Het probleem zal vooral zijn dat de software niet gebruikersvriendelijk genoeg is voor de gemiddelde gebruiker. En bepaalde onderdelen van vuurwapens vereisen een behoorlijke precisie. Een precisie die van de gebruiker toch enige wiskunde-kennis vereist. Of anders software met veel ingebouwde modellen voor allerlei patronen en lettertypes. Maar of je daar makkelijk een vuurwapen van kunt maken?

      • Het is ook legaal in een hoop situaties, zoals het artikel beschrijft, om sleutels te printen. Het doel van een sleutel is om deuren te openen. Het doel van een wapen is om te schieten. De vraag is dus: zijn alle deuren, bedoeld voor deze sleutel, legaal om te openen? En zijn er dingen om legaal op te vuren met een wapen?

        • Het is ook legaal om sleutels te printen maar als deze sleutel van de NS alléén op de deuren van de NS past dan zie ik echt geen legitiem doel voor de sleutel.

          Het gaat er om of je redelijkerwijze kan vermoeden of iets voor illegale zaken gebruikt gaat worden. Als ik mijn auto uitleen aan iemand die me verteld deze nodig te hebben voor een bankoverval, dan ben ik medeplichtig. De auto kan ook gebruikt worden voor legale zaken maar dat maakt niet uit. Ook de chemicaliën die aan Irak geleverd werden, konden voor legale doeleinden gebruikt worden.

          • Bepaalde modellen van deze sleutels zijn ook bruikbaar om radiatoren te openen (voor ontluchting). Dat is dan op zich een legitiem doel, en dat een treinenfan daarbij het model van de NS-sleutel wil gebruiken, tsja ach. Een ander heeft een aansteker in de vorm van een Ferrari.

            Waarom je zo’n ding in je hand zou hebben terwijl je in een trein bij een deur staat, is dan weer een heel andere vraag. Welke radiator ga je daar ontluchten?

          • De sleutels hebben ook een verzamelwaarde. Net als bijvoorbeeld de deurbedieningspanelen, noodremmen en dergelijke objecten die bijvoorbeeld op marktplaats aangeboden worden. Ook zou hier voor stichtingen die museummaterieel beheren een voordeel in kunnen zitten, mochten ze niet (meer) aan de metalen versie kunnen komen. Ze zouden dan hun eigen sleutels kunnen printen.

            • Volgens mij is dat een beetje hetzelfde als een postzegel verzamelaar die een zeldzame postzegel download en uitprint. Het gaat er bij verzamelaars toch juist om dat het echt is.

              Voor een museum zou het theoretisch nog wel kunnen maar aangezien deze sleutels nog gewoon in gebruik zijn, lijkt het me voor een museum niet zo moeilijk een echt exemplaar te bemachtigen. Een replica van een mummie kan ik me voorstellen maar van zo’n sleutel…..

              Maar nogmaals, het gaat er niet zo zeer om of je een legitiem doel kunt bedenken. Als jij het ontwerp van die sleutel op een forum van treinverzamelaars aanbiedt, is het waarschijnlijk geen probleem. Doe je dat op kwajongens.nl in het topic treinsurfen dan is het echt een ander verhaal.

              • Volgens mij is dat een beetje hetzelfde als een postzegel verzamelaar die een zeldzame postzegel download en uitprint. Het gaat er bij verzamelaars toch juist om dat het echt is.

                Eens. Toch ken ik persoonlijk in ieder geval 1 persoon welke ik blij zou kunnen maken met een 3D print hiervan. Al zou het alleen maar zijn zodat hij wat vaker met zijn verzameling deurbedieningstableau’s zou kunnen spelen zonder de echte sleutels te beschadigen…

      • Vergelijk het met van Anraat die veroordeelt is wegens het leveren van grondstoffen die gebruikt konden worden voor gifgas aanvallen.

        Het extreme aan dat voorbeeld is dat grondstoffen bijna altijd “dual use” zijn, en pistolen in de praktijk niet. Er zit dan ook een sterk politiek aspect aan die veroordeling; dit is niet puur een kwestie van misdaadbestrijding.

        Was er niet ook een keer iemand in Nederland veroordeeld voor het verkopen van een oscilloscoop aan Pakistan (of vergelijkbaar land)? Of was dat ook van Anraat? Bij een oscilloscoop kan je het niet eens meer serieus hebben over “dual use”: dat is 99% legitiem (vreedzaam, legaal) en niet meer dan 1% illegaal. Het schijnt dat oscilloscopen toentertijd (nog steeds??) niet naar bepaalde landen mochten worden geëxporteerd omdat ze gebruikt zouden kunnen worden bij de ontwikkeling van kernwapens of zo.

        • Pistolen zijn ook dual use (aanval of verdediging). Waar het om gaat is of je kan vermoeden waar het voor gebruikt gaat worden. Voor veel producten die dual use zijn, zijn ook gewoon export vergunningen nodig en naar dubieuze landen (bijv Noord Korea of Iran) zal je erg moeilijk zo’n vergunning kunnen krijgen.

          Over de veroordeling van Van Anraat weet ik eigenlijk te weinig af, behalve dan dat hij veroordeeld was voor het leveren, wat, m.i., vergelijkbaar is met het leveren van een wapen of een 3d geprinte sleutel.

  2. De Wet Personenvervoer 2000 heeft in artikel 72 staan:

    Het is een ieder verboden zich in een auto, bus, trein, metro, tram of een via een geleidesysteem voortbewogen voertuig dan wel in of in de onmiddellijke nabijheid van een station, halteplaats, of een andere bij het openbaar vervoer behorende voorziening en de daarbij behorende perrons, trappen, tunnels en liften zodanig te gedragen dat orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang wordt of kan worden verstoord.
    Lijkt mij dat je hier wat mee kan?

      • @Mathfox; het bezit van de sleutel op zichzelf verstoort dat niet, daar geloof ik niet direct in.

        @Arnoud; het dichtdoen van één deur kent een knop. Het dichtdoen van alle deuren tegelijk (waar die sleutel o.a. voor is) niet zozeer. Ikzelf ken bijvoorbeeld de procedures rondom dat soort zaken niet. Waar let je op, welke kant draai je op en hoever? Moet je hem vasthouden? Wat controleer je alvorens je er gebruik van maakt? Wanneer mag je de sleutel wel gebruiken en wanneer niet (Tanken bij een diesel? Tijdens het schoonmaken? Welk proces zet ik in gang met zo’n sleutel) en hoe reageert de écht conducteur of machinist hierop?

        Ik denk dat daarmee toch wel tot de conclusie kom dat door het gebruik van zo’n sleutel de goede bedrijfsgang wordt of kan worden verstoord.

  3. Bij een sleutelwinkel is het mogelijk(als het een goede is) om een “Noksleutel” (dat is zijn naam) te kopen. Deuren van een trein worden centraal gesloten en zijn tijdens de rit niet te openen. Noksleutels worden soms zelfs te koop aangeboden op MP en dat is niet verboden. In Belgie hebben ze een noksleutel zonder nokje,..das nog makkelijker

    • Toch heb ik een HC wel een aantal keer maar 1 deur zien openen na sleutelen (VIRM, ICMm), bij een situatie waarbij een S&V team moest helpen met een amokmaker. MCN werd via porto gevraagd niet te ontgrendelen, HC sleutelde en drukte de deur met de gele knop open. Stel stond wel stil aan een perron overigens, niet tijdens de rit. Zou dat tijdens de rit ook werken?

      En zelfs de DOM-sleutels (HC en MCN modellen) worden via marktplaats aangeboden. Bij sleutelwinkels heb tot nu toe alleen verwarmings/liftdeur sleutels gezien, maar die missen het nokje. Of ze passen, geen idee, maar waarschijnlijk sleutelen ze niet goed…

      • Klopt, als de noksleutel er in word gedaan en men draait naar rechts dan veranderd de functie van de knoppen. Dit is alleen bij stilstand mogelijk. Bij mat 64 en ouder materieel kon het wel tijdens de rit. Bij de nieuwere SLT is het weer anders want als men daar de noksleutel er in stopt en naar rechts draait tijdens de rit word het ineens de omroep en kan de hc praten tegen de microfoon in de wand. grtsss

Laat een reactie achter

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren en <em> en <strong> voor italics en vet.

(verplicht)

Volg de reacties per RSS