Een lezer vroeg me:
Vorige week las ik dat muziekpodium TivoliVredenburg in Utrecht een bezoeker met een camerabril de toegang heeft geweigerd. Inmiddels is er ook een verbod op het dragen van camerabrillen door Tivoli ingevoerd. Maar geheim cameratoezicht was toch al verboden in Nederland, waarom is dit dan nodig?Eerste hadden we de man die in Rotterdam betrapt werd met een camerabril bij een festival, en nu dus een Utrechter in uitgaansgelegenheid TivoliVredenburg. Logisch dat organisaties hier over nadenken en met huisregels komen.
De strafwet verbiedt inderdaad stiekem filmen, in twee smaken:
- Aan de openbare weg is filmen van mensen verboden met een vast aangebrachte camera. Een camera in je hand houden, of zelfs eentje die vast zit aan je auto, is dus niet automatisch strafbaar, art. 441b Strafrecht.
- In besloten ruimtes, waaronder festivals en uitgaansgelegenheden, is alle filmen van mensen strafbaar tenzij duidelijk gemeld, art. 139f.
Een iets lastiger bijkomende vraag is wat de organisatie mag doen als iemand toch die beelden maakt. Eruit zetten, tuurlijk. Aanhouden op heterdaad en de politie bellen, ook mogelijk (139f is een misdrijf).
Maar de beelden wissen, zoals in Rotterdam gebeurde? Daar weet ik even geen optie voor in de wet. Sterker nog: ik zou dringend adviseren die beelden te laten staan, zodat de politie zelf ook kan zien dat het misdrijf begaan is. Anders is “ik heb niets gefilmd” een wel héél makkelijk excuus achteraf.
Arnoud
Dat verhaal van de festivalbeveiliger viel het me ook op: je houdt iemand tegen (okay), zet ‘m er uit (okay), pakt z’n bril af (niet okay), en plaatst daar dan een filmpje van online (discutabel), en wist de beelden (niet okay).
Als je er nog strafrechtelijk iets mee wilde, dan maak je dat alleen maar moeilijker door als beveiliging vér buiten je boekje te gaan.
Eens. Ik zie bij het afpakken van de bril nog nét een strafrechtelijk argument, het veiligstellen van bewijs. Anders gaat de verdachte dat snel wissen. Maar uiteraard blijf je verder van de bril af.
De camerabril in beslag nemen om bewijs veilig te stellen is leuk, maar iets zegt me dat je op afstand waarschijnlijk wel belastend materiaal kan verwijderen.
Sterker, opnames van mijn telefooncamera gaan meteen door naar mijn NAS thuis, en kunnen in principe daarna ook meteen weer automatisch weggehaald worden. Proberen te wissen is dan futiel, tenzij je er heel snel bij bent.
Bewijsmateriaal zou dan in principe nog op mijn NAS staan, maar dat is weer een stukje lastiger te pakken te krijgen.
Lijkt me dat zo’n bril op je neus hebben ook niet hetzelfde is als filmen, en dat als de camera aanstaat, maar de informatie verder niet permanent opslaat, je eigenlijk ook niet kunt spreken van filmen. (Als ik heel erg pedanterig wil zijn: er is geen sprake van filmen, want er zit geen analoge film in dat ding.)
In de toekomst gaat nog echt wel een ding worden dat dergelijke camera’s voor mensen met een visuele beperking echt een uitkomst gaat worden (bijvoorbeeld door het beeld rechtstreeks te vertalen naar zenuwimpulsen), en dat wil je zeer zeker niet verbieden (sterker, dat verbieden zou indirecte discriminatie op basis van een beperking opleveren, en dus niet mogen).
Ben ik nog pedanter: de wet zegt “een afbeelding vervaardigen”, niet “filmen”. De discussie is dan subtiel anders, is een tijdelijke videoregistratie die na X seconden verdwijnt een “afbeelding”, en zo ja vanaf welke waarde van X?
Ik denk dat als de video live weer verdwijnt, je niet filmt. Dan hebben we het over zaken als het verrijken van je livebeeld, maar ik ga dan wel gelijk twijfelen want gaat die video dan niet ergens heen om objecten te herkennen zodat daar verrijking op gegeven kan worden? Dan maak je alsnog afbeeldingen die dan “ergens” verwerkt worden voor beeldherkenning.
Als we elkaar willen overtreffen in pedanterigheid, ook het netvlies vervaardigd een “afbeelding”, en het brein maakt daar een soort van “objectmodel” van, dus effectief verbied de wet gewoon kijken, zoals we dat al miljoenen jaren doen…. (het enige verschil is dan toch “door een mens” of “door een machine”, maar goed, dat is impliciet, en staat er niet.)
Ja inderdaad wat voor definitie van afbeelding wordt hier gehanteerd??
Een van de definities van afbeelding is bijv. omschrijven (dus recenties mogen niet?), een ander is mentaal zoals Jeroen omschrijft (dus je mag je geen herinnering maken van wat je ziet?).
Verder zijn er ook nog wiskundige en filisofische omschrijvingen van een afbeelding.
Ze zouden bij het recht een definitie lijst moeten geven, maar dan hebben de advocaten geen werk meer
Dat staat er wél:
139f Sr
“Met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft:1°. hij die, gebruik makende van een technisch hulpmiddel waarvan de aanwezigheid niet op duidelijke wijze kenbaar is gemaakt, opzettelijk en wederrechtelijk van een persoon, aanwezig in een woning of op een andere niet voor het publiek toegankelijke plaats, een afbeelding vervaardigt;2°. hij die de beschikking heeft over een afbeelding welke, naar hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden, door of ten gevolge van een onder 1° strafbaar gestelde handeling is verkregen.”
technisch hulpmiddel – niet op duidelijke wijze kenbaar – opzettelijk van een persoon op niet voor het publiek toegankelijke plaats – afbeelding vervaardigen
Helaas die gaat niet op, een discotheek is een openbare inrichting en dat valt onder een publiek toegankelijke plaats.
Openbare inrichting:
Uit welke wet citeer je? En waarom valt het toilet van zo’n inrichting ook onder “publiek toegankelijk”?
Het gebruik als hulpmiddel speelt nu al. Deze brillen worden door blinden en slechtzienden gebruikt om makkelijk vragen over de omgeving aan de Meta AI te stellen of bijvoorbeeld om met iemand te videobellen zodat deze kan meekijken en de persoon die de bril draagt beide handen vrij heeft. Ik zou dat ook liever allemaal in een lokaal model afhandelen en ver weg blijven van partijen als Meta, maar voor nu weegt het gemak zwaarder dan het bezwaar dat alles in de Meta-cloud verwerkt moet worden in mijn persoonlijke afweging.
Tot nu toe ben ik nog niet aangesproken op het gebruik van zo’n bril, maar wellicht gaat dat met dit soort nieuwsberichten snel veranderen.
139f verbiedt het heimelijk filmen van een persoon ‘in een woning of op een andere niet voor het publiek toegankelijke plaats’. Dat laatste is niet hetzelfde als een ‘besloten ruimte’. Festivals en uitgaansgelegenheden zijn besloten ruimtes, maar ook publiek toegankelijke plaatsen.
Je hebt gelijk. Ik had denk ik de wc-ruimte op het oog als “niet voor het publiek toegankelijk”. Het is weliswaar een wc voor alle bezoekers, maar conceptueel is dat een zeer private plaats waar je één voor één naar binnen gaat.
Kunnen we een WC in een club een “voor het publiek toegankelijke ruimte” noemen als het slot of de deur open is en een “niet voor het publiek toegankelijke ruimte” wanneer de deur dicht is en op slot zit?
Je mag als gelegenheid toch alles en iedereen binnen bepaalde wettelijke kaders weigeren om elke reden dan ook?
Jarenlang gebakkeleid over “de verkeerde schoenen” met uitsmijters dus het weigeren van een camera bril zou het probleem niet moeten zijn.
Zelf zou ik als gelegenheid alle mobieltje ook gelijk verbieden. Je mag hem in de zak/tas houden maar het is verboden om hem eruit te halen. Misschien alleen toestaan in een telefoon variant van de rokers ruimte.
Neem aan dat dat ook gewoon kan trouwens
Je mag als organisatie onderscheid maken tussen personen, maar er is een lijst van aspecten waarop het niet mag, omdat dat leidt tot verboden discriminatie. Je mag ook huisregels stellen (en mensen de deur uit zetten na overtreding.)
Eisen dat telefoons bij de garderobe afgegeven moeten worden mag. Eisen dat telefoons in de zak of tas blijven ook, zoals standaard in het onderwijs.
Zo had ik het ook begrepen inderdaad, bedankt voor het bevestigen.
Het was natuurlijk toen ook niet om de schoenen te doen, ik kwam er altijd wel in omdat ik een blanke man ben.
Als bepaalde mensen met een bepaalde kleur of afkomst aan de deur kwamen dan was er meestal pas een issue met de kleding.
Totdat een groepje witte jongens met een groepje zwarte jongens ging afspreken dat eens te testen: eerst probeerde een groepje zwarte jongens naar binnen te komen, en, als ze de toegang werd geweigerd, probeerde het groepje witte jongens, tot in detail hetzelfde gekleed, het daarna nogmaals. Werden die wel toegelaten, dan volgde aangifte (en leidde dat uiteindelijk tot boetes voor de betrokken zaak.)
Een steekproef van 1?
Het zou mij als ervaren deurbaas meteen opvallen als een 2e blanke groep met exact dezelfde outfits aan de deur zouden staan.
Per definitie meteen weigeren, het is of een test of je hebt gelazer als mensen die wel binnen spotten. Zeker met die asocial media ga je dat risico niet nemen.
Betekend dit dat een slecht ziend iemand met een camera bril met ‘AI ondersteuning’ erin dus ook geweigerd kan worden? Veel blinden/slechtzienden gebruiken dit soort AI tools ondertussen, en dat zal vanzelf ook in brillen geintegreerd worden.
Dan loop je tegen een juridische grens aan. Huisregels mogen niet leiden tot ongeoorloofde uitsluiting. Iedere “verboden om X mee te nemen” regel moet dus een uitzondering kennen “tenzij nodig voor je beperking/handicap”. Verboden voor honden, behalve hulphonden.
Je kunt een juridische borrel vullen met de discussie of die uitzondering er expliciet bij moet staan. Ik ben zelf van de opvatting dat als ‘ie er niet staat, de regel nog steeds geldig is maar de uitzondering gewoon ingevuld wordt vanuit de redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 BW). Maar hulphonden weigeren met een beroep op het “verboden voor honden” mag niet. (Ook niet bij de slager.)
Wat als hulphonden toelaten ernstige schade toebrengt aan de werkzaamheden? Bij voorbeeld een blinde journalist met hulphond die een rondleiding krijgt in de cleanroom bij ASML? En waar ligt dan de grens?
Dat lijkt me geen situatie die ooit zal gebeuren. Wat is het nut van een rondleiding in een cleanroom als je blind bent? Hoe ozon ruikt, weet iedereen al.
Activisme of recalcitrant zijn. Ik ken iemand die er bijna voor leeft om te roepen: “U discrimineerd mij om mijn handicap, dat is wettelijk verboden”.
Geen festival waar niet ergens wordt gemeld dat er gefilmd kan worden. En geen festival waar niet de verwachting is dat er met smartphone wordt gefilmd. Is er dan niet voldoende duidelijk gemeld dat er gefilmd wordt?
Als iemand in een uitgaansgelegenheid z’n telefoon pakt, die heel gericht op een specifiek persoon richt en begint te filmen, dan kan je er donder op zeggen dat er gedonder komt. Niemand maakt zich veel zorgen als iemand zijn of haar telefoon in de lucht houdt en het podium filmt, de telefoon richten op het decollete van een jongedame en dat beginnen te filmen is iets heel anders. Met zo’n bril is iemand in staat om dat laatste te doen, maar dan ongemerkt. Het is daarmee dus veel meer vergelijkbaar met een echte verborgen camera. Dat melden dat er gefilmd wordt betreft opnames van het festival door de organisatie zelf, en ook daar zouden er problemen mee zijn als iemand van het festival “creepshots” gaat maken. Zo iemand zou zich dan ook niet meer kunnen beroepen op “er staat dat er gefilmd kan worden”.
Waarom maken we ons hier in hemelsnaam zo druk over? Al sinds 2000-2005 zijn pennen met een inbouwde camera voor consumenten te koop voor een betaalbare prijs. En zelfs tegenwoordig zal een pen in een borstzak niemand opvallen, als ze al weten wat een pen is;-). Tegenwoordig koop je voor minder dat 50 euro een pen, autosleutel of horloge dat op relatief hoge resolutie kan opnemen. Vele malen goedkoper dan zo’n smartbril, en veel onopvallender om te gebruiken. En dan hebben we het helemaal niet over wat je DIY kan doen met onderdelen die voor een schijntje te koop zijn op Chinese websites. Die bril is het laatste voorwerp waar ik me zorgen over zou maken.
Ik denk dat het verschil is dat de verborgen camera’s zoals jij die omschrijft, in pennen en knoopsgaten en zo, overduidelijk maar voor een enkel doel gemaakt zijn, en dat is heimelijk opnames maken. De huidige wet is daar al duidelijk over, dat mag op bepaalde plaatsen niet.
Zo’n smartbril is echter voor meerdere doeleinden geschikt en heeft ook functies anders dan heimelijk opnames maken. Er zijn niet meer wetten nodig voor dingen die al niet mogen; het punt hier is het grijze gebied van het meenemen van een apparaat dat mede gebruikt kan worden voor heimelijk opnames maken maar daar niet speciaal voor is ontworpen.
Inderdaad; de meeste musea hebben in “verboden te fotograferen” bordjes al weggehaald, omdat tegen de stortvloed aan mensen met telefooncamera’s niet meer op te boxen was.
Met de proliferatie van eindeloze hoeveelheden supergoedkope microcameraatjes of straks zelfs microdrones ter grote van een bromvlieg wordt het vechten tegen de bierkaai. Waar je dan nog steeds wel tegen kunt optreden is de publicatie van dergelijk onrechtmatig opgenomen materiaal.
Bij deze iets wat er tegenaan leunt. Ik ondersteun al jaren iemand die volledig blind is. Onlangs kon hij voor een zeer lage prijs een camerabril kopen. Dat ding leest en verteld teksten, maar verteld ook wat voor hem staat in welke kleur etc. Hij ziet geen enkel beeld. Maar het ding komt uit Israel en wilde meteen een wifi-verbinding (voor updates). Punt is of die beelden ook naar Israel gaan. Voor/nadeel is dat het accuutje binnen een uur leeg is. 😉