Tegenwoordig weet iedereen wél wat ACAB betekent

| AE 11122 | Uitingsvrijheid | 61 reacties

Weet u nog, dat rechters niet mogen googelen? Dat was een zaak uit 2011 waarin de Hoge Raad bepaalde dat een rechtbank niet zomaar in Google mag kijken om te zien hoe bekend een afkorting is, om vervolgens iemand die die afkorting gebruikte te veroordelen. Die afkorting was ACAB, in 2011 redelijk bekend maar ten tijde van de overtreding een stuk minder. De rechtbank had op zijn minst de bevindingen aan de verdediging voor moeten leggen. Maar nu in 2018 is er een nieuw arrest (Hof Amsterdam) waarin googlen wél mag.

In deze zaak ging het om exact dezelfde afkorting. De verdachte zong tijdens een voetbalwedstrijd de tekst “ACAB, ACAB” en keek daarbij naar politieagenten. Deze arresteerden hem voor belediging van een ambtenaar in functie. De verdachte verklaarde niet te weten wat deze term betekende. Dat voelde voor mij ook wat onwaarschijnlijk, en met mij het Gerechtshof.

Het Hof pakt Google erbij, stelt de zoekperiode in op beperkt tot uiterlijk de datum van het delict(!), en constateert dat over de afkorting (en de beledigende betekenis daarvan) zeer veel nieuwsberichten zijn gepubliceerd, zowel door regionale als landelijke media. En dat vind ik dan leuk: die berichten kwamen mede naar aanleiding van die zaak uit 2011 waarin juist werd gezegd dat Googelen niet mag om de bekendheid van een term vast te stellen.

Het Hof concludeert nu dat gezien de landelijke bekendheid van de uitspraak en de term deze nu wel algemeen bekend geacht wordt te zijn. Daarop wordt de man veroordeeld voor belediging. En dat klopt dus – met zo veel bekendheid in pers en online over die uitspraak, kun je vandaag de dag niet meer volhouden dat je dit niet wist. Al helemaal niet in een voetbalcontext, wat mij betreft.

Arnoud (Dat ik in deze blog nergens hoef te zeggen wat ACAB betekende, zegt natuurlijk ook wel wat.)

Van rare websites krijg je rare vergeetrechtzaken

| AE 11078 | Privacy, Uitingsvrijheid | 55 reacties

Een arts die op de vingers is getikt door het tuchtcollege moet verwijderd worden uit de zoekresultaten van zoekmachine Google. Dat meldde Trouw vorige week. Waarmee ze overigens bedoelen dat een bericht over dat vingertikken verborgen moet blijven in de zoekresultaten, niet dat de arts geheel onvindbaar moet worden. De rechtbank Amsterdam had in december vorig jaar bepaald dat het ging om een irrelevant en tendentieus bericht, dat de arts niet hoefde te worden nagedragen ondanks de voorwaardelijke schorsing die hem door de tuchtrechter was opgelegd. Een baanbrekende zaak, aldus zijn advocaat, maar wat mij betreft is dit niets bijzonders en klopt het helemaal met de regels die we al hadden.

De arts had enkele jaren terug een operatie uitgevoerd en daarbij een fout gemaakt. Dat leidde tot een tuchtrechtelijke procedure onder de Wet BIG (Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg). De arts kreeg in eerste instantie een schorsing opgelegd, maar in hoger beroep werd dat een voorwaardelijke schorsing.

Wie nadien op de naam van de arts zocht, vond hoog in de resultaten de site zwartelijstartsen punt nl (die zelf zegt “Deze website is niet bedoeld als leedtoevoeging of schandpaal.” maar ik zie dat anders) met daarin naam, BIG nummer en foto van de arts, plus de tuchtrechtelijke uitspraak en een citaat uit een regionale krant over de kwestie.

De arts had nogal last van die vermelding, en vroeg Google om verwijdering uit zoekresultaten op zijn maam. Die weigerde dat, omdat het om zakelijke berichtgeving ging over zijn professionele activiteiten. De Autoriteit Persoonsgegevens was dezelfde mening toegedaan, mede omdat de arts nog in zijn proeftijd van de voorwaardelijke schorsing zat en de berichtgeving daarmee nog actueel was. Bovendien zou een gemiddelde patiënt niet bij het BIG register kijken of zijn arts een tuchtuitspraak tegen zich had, maar wel in Google.

Daarop stapte de arts naar de rechter, die hem in tegenstelling tot Google en de AP wél gelijk gaf. De rechtbank zet daarbij voorop – zoals de HR eerder bepaalde – dat bij Google’s zoekdienst de privacy van daarin opgenomen personen in principe wint, tenzij er bijzondere redenen zijn om de informatie wél te tonen. Normaal is de afweging van grondrechten gelijkwaardig (persvrijheid versus privacy), maar bij Google dus niet.

Dan is dus de vraag, wat zijn hier die bijzondere redenen. De site had aangedragen dat zij juist de openbaarheid met naam en toenaam kiezen omdat het publiek te lastig falende artsen kan vinden. Beroepsfouten door artsen zijn zeer kwalijk, dus logisch dat daar aandacht voor moet komen. En het huidige systeem vanuit de wet om dat te doen, voldoet niet genoeg.

Dat laatste ziet de rechtbank anders:

[dat] de wetgever in de wet BIG een uitgekiend wettelijk systeem heeft vastgelegd om bekendheid te geven aan beroepsbeoefenaren die een (voorwaardelijke) tuchtrechtelijke maatregel opgelegd hebben gekregen. Volgens de wet BIG wordt iedere tuchtrechtelijke maatregel in het BIG-register (www.bigregister.nl) gepubliceerd, met een zeer beperkte vermelding van de reden voor de oplegging. De tuchtrechtelijke maatregelen zijn vrij eenvoudig te vinden als in het (digitale) BIG-register wordt gezocht op de naam van de zorgverlener.

Wie dus echt wil weten of er wat speelde met zijn of haar arts, kan dat met een gerichte zoekopdracht achterhalen. Maar dat is heel wat anders dan gewoon je arts googelen en al dan niet verouderde of herroepen berichtgeving vinden, en op die basis concluderen dat je te maken hebt met een sjoemelarts (nog zo’n term van die site). Zeker als die site zich ook nog eens tooit met de toch tendentieuze term ‘zwarte lijst’, wat meer impliceert dan enkel een voorwaardelijke tik op de vingers. En het helpt al helemaal niet als blijkt dat die zwarte lijst kennelijk vrij willekeurig (met eigen, niet gepubliceerde criteria) sommige berispte artsen wel en andere niet publiceert, plus ook artsen die géén tuchtrechtelijke uitspraak tegen zich hebben.

Daar staat dan grote last voor de arts tegenover. Ik schrok er een beetje van wat de rechtbank zegt over het BIG register:

Bovendien heeft [verzoekster] diverse publicaties van de artsenfederatie KNMG overgelegd waaruit blijkt dat de publicatie van een tuchtrechtelijke maatregel in (enkel) het BIG-register – door de KNMG ‘naming and shaming’ of een ‘digitale schandpaal’ genoemd – voor de artsen die het betreft een zo grote invloed heeft, zowel persoonlijk als professioneel, dat ruim de helft van hen heeft overwogen te stoppen met werken.

Als alleen al de vermelding daar zó veel impact heeft, dan snap ik wel dat je zeker niet ook nog eens in een door willekeurige mensen opgezette zwarte lijst Dit alles bij elkaar maakt dat de rechtbank geen omstandigheden ziet om de privacy van de arts aan de kant te zetten, integendeel. Google moet dan ook binnen zeven dagen zorgen dat dit zoekresultaat niet meer wordt getoond als mensen de arts bij naam googelen.

Gezien deze feiten verbaast die uitspraak me niets. Baanbrekend zou ik hem ook weer niet noemen, de rechter past ‘gewoon’ het kader toe van alle vergeetrechtzaken. Dat het BIG register een eigen vergeet- of juist ‘herinner’-functie heeft, is wel een bijzonderheid maar ik zie die in het voordeel van de informatievrijheid. De relevante informatie over artsen is daar te vinden en wordt zorgvuldig beheerd. Wie wat wil weten of zijn arts, kan daar dus gewoon terecht. En als informatie niet meer relevant is, wordt dat door een onafhankelijke partij gescreend en weggehaald. Dat lijkt mij beter dan zelf googelen.

Arnoud

200.000 particuliere beveiligingscamera’s in politiedatabase

| AE 11065 | Regulering, Security, Uitingsvrijheid | 19 reacties

De afgelopen jaren hebben bedrijven en particulieren meer dan 200.000 beveiligingscamera’s in een database van de politie laten registreren, las ik bij Security.nl. Het gaat om de database “Camera in Beeld”, die informatie over beveiligingscamera’s in Nederland bevat. Het register stelt de politie in staat om snel camerabeelden te vorderen van strafbare feiten en andere misstanden.

Voor de duidelijkheid: Camera in Beeld is géén centrale toegang tot private beveiligingscamera’s. Het is een database met waar camera’s hangen, welk deel van de straat wordt opgenomen en wie de beheerder is. Zo kan de politie zoeken naar beelden van een misdrijf (zoals een vluchtende verdachte) en direct de juiste persoon benaderen met een vordering tot afgifte. Want ja, de politie moet die beelden opeisen en kan niet zomaar snuffelen of vrijwillig vragen beelden aan te leveren.

Juridisch lijkt me dit prima in orde. De kern zit hem in dat vorderen. Dat is een wettelijk recht van de politie, het enige nieuwe van Camera in Beeld is dat men makkelijk en snel weet bij wie de vordering moet worden neergelegd. Met deze route kunnen er ook geen discussies ontstaan of de camera-eigenaar dit wel had moeten doen of niet; bij een vordering moet het gewoon, klaar.

Het gaat vrijwel altijd om beelden van de openbare weg. (Natuurlijk kan men ook beelden van privéterrein zoeken hiermee, maar dan gaat het om misdrijven gepleegd op dat terrein en dan is de eigenaar vaak zelf aanwezig om de camera aan te wijzen en de beelden op vordering te verstrekken.) Daar kun je vraagtekens bij stellen vanuit privacyoogpunt, maar ook illegale beelden zijn bewijs wanneer burgers ze hebben gemaakt. De AVG of het portretrecht staat niet in de weg aan gebruik van camerabeelden voor opsporing en vervolging van strafbare feiten.

In het verleden waren er nog wel geluiden vanuit de AP dat filmen van de openbare weg met je beveiligingscamera niet zou mogen. Zowel de politie als de AP bevestigen nu dat de regels overigens niet zó streng zijn dat cameratoezicht op de openbare weg nooit mag. De AP zegt nu:

De AVG is wél van toepassing als u delen van de openbare ruimte filmt voor beveiliging. Bijvoorbeeld als u een camera in uw tuin heeft om uw woning te beveiligen en deze camera ook de openbare weg filmt die aan de tuin grenst. U mag alleen dát deel van de openbare weg filmen dat noodzakelijk is om uw woning te beveiligen.

Die noodzaak zul je overigens vooraf moeten bedenken en motiveren (op papier zetten dus), je kunt niet volstaan met “dat kwam handig zo uit” of “de installateur zei dat de camera hier moest”. Je zou kunnen denken aan kwesties als de auto ook willen bewaken, omdat er in jouw buurt nog wel eens auto’s bekrast worden, of kunnen vastleggen wie er jouw oprit op draait zodat je nummerbord en bestuurder kunt vastleggen. Maar wie bang is voor diefstal in de achtertuin, heeft denk ik een lastiger argument waarom de stoep vóór ook gefilmd moet worden.

Arnoud

Mag een band je uit de zaal weren als je ze aanspreekt op misbruik van je foto’s?

| AE 11047 | Uitingsvrijheid | 43 reacties

Als je een foto van de Zweedse melodicdeathmetalband Arch Enemy maakt, en ze vervolgens aanspreekt op hun ongeautoriseerd gebruik daarvan, dan wordt je verbannen bij hun optredens. Dat maak ik op uit dit verhaal van rockjournalist J. Salmeron. Hij fotografeerde de band en publiceerde de foto online, waarna de band deze overnam en een aan… Lees verder

Mag Wetransfer blaffen naar “veiliger alternatief” Skotty?

| AE 10975 | Uitingsvrijheid | 12 reacties

Eindhovense startup Skotty laat je veilig e-mailen en bestanden delen, las ik bij RTL Z. En iets later op Twitter dat Wetransfer er boos over is: WeTransfer stuurt vanuit het niets met dreigende taal een jurist op me af vanwege dit. Wat raar, mag je dan niet meer zeggen dat jouw dienst een privacyvriendelijker Wetransfer-achtige… Lees verder

Kun je bij de rechter afdwingen dat Twitter iemands account opheft?

| AE 10944 | Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid | 18 reacties

Een federatie van 144 moskeeën in Nederland eist dat Twitter het account van Geert Wilders verbiedt. Zijn uitspraken zouden in strijd zijn met de gebruiksvoorwaarden van het platform. Dat meldde RTL maandag. De organisatie overweegt de gang naar de rechter als het medium niet zelf ingrijpt. In het AD lees ik iets meer over de… Lees verder

Kaspersky wint zaak over krantenartikel met hackclaims van ‘Nieuwsuur-expert’

| AE 10724 | Uitingsvrijheid | 3 reacties

Kaspersky heeft van de Nederlandse rechter gelijk gekregen in een kort geding, waarin is bepaald dat De Telegraaf een krantenartikel moet rectificeren. Dat meldde Tweakers gisteren. In dat artikel werd gesteld dat Rian van Rijbroek claimde dat ze het wifinetwerk van het Nederlandse Kaspersky-kantoor was binnengedrongen en allerlei geheime informatie te pakken had gekregen. Dit… Lees verder

Beheerders Facebook-pagina zijn medeverantwoordelijk voor dataverwerking

| AE 10651 | Privacy, Uitingsvrijheid | 11 reacties

Het Europese Hof van Justitie heeft in een uitspraak bepaald dat de beheerder van een Facebook-pagina samen met Facebook als gezamenlijk verantwoordelijke moet worden gezien als het gaat om de verwerking van persoonsgegevens. Dat meldde Tweakers vorige week. Deze juridische term houdt in dat beide partijen samen bepalen wat er gebeurt met persoonsgegevens, en elk… Lees verder

Geldt het vergeetrecht onder de AVG ook bij forumdiscussies?

| AE 10495 | Uitingsvrijheid | 28 reacties

Een lezer vroeg me: Ik beheer een relatief groot discussieforum. Moet ik straks onder de AVG van iedereen die dat vraagt zijn berichten weghalen onder het vergeetrecht? Dan houd ik straks geen historie meer over! Het klopt dat je als aanbieder van internetdiensten al snel te maken krijgt met de AVG. Heel vaak werk je… Lees verder