Het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten buigt zich niet over de vraag of kunstmatige intelligentie auteursrecht kan krijgen op visuele kunst. Dat meldde Tweakers bij Nu.nl (huh). Daarmee is een voorlopig definitief ‘nee’ gegeven op het principiële punt of je een AI-systeem als maker op kunt voeren.
De zaak is een nederlaag voor de Amerikaanse computerwetenschapper Stephen Thaler, die enige faam geniet in de IE-wereld als het lang drammende eenzame genie inzake creatieve computerprogramma’s. Alweer in 2012 liet hij een AI een kunstwerk maken, en hij spreekt antropomorfiserend over “zelfbewuste” (sentient) AI.
Thaler zet breed in: wereldwijd probeert hij octrooi te krijgen op uitvindingen gedaan door zijn creatie DABUS, en in de VS vecht hij ook voor auteursrechtelijke erkenning. De inzet daarvan is altijd het principiële punt dat zijn AI formeel als uitvinder of maker genoemd moet worden.
De auteursrechtdiscussie kan alleen in de VS, vanwege haar registratiesysteem. Formeel heb je ook in de VS automatisch auteursrecht (Berner Conventie) maar registratie is vereist om te mogen procederen en biedt de optie van statutory damages indien vooraf gedaan.
Het US Copyright Office kan aanvragen onderzoeken en afkeuren als niet aan de eisen is voldaan, wat ook hier gebeurde. Met het formele argument dat DABUS geen mens is, terwijl menselijke creatieve arbeid noodzakelijk was. Dat bleef bij de rechter overeind.
In hoger beroep ging men er eens goed voor zitten. Nergens in de Auteurswet stáát namelijk dat alleen een mens een werk kan maken. Dat was nooit echt een discussie omdat auteursrecht alleen een ding was bij menselijke makers (en een enkele makaak). Maar toch staat het er indirect wel:
[T]he court found that multiple provisions make clear that authors must be human beings. Ownership provisions assume the author can hold property; duration provisions measure terms by the author’s lifespan; joint authorship requires intent; and registration requires a signature – all capacities only humans possess.Voor mij is die eerste het belangrijkste. Een auteursrecht is uiteindelijk een vermogensrecht, oftewel iets dat je kunt verhandelen of exploiteren. Om dat te hebben, moet je wel bestaan. En dat kan ook bij rechtspersonen zoals bedrijven of stichtingen, maar de wet kent daarbij een gesloten systeem. Je bent pas een persoon als de wet dat zegt (zei hij heel anti-soeverein).
De Supreme Court had hier een fundamentele uitspraak over kunnen doen, maar laat die kans aan zich voorbij gaan. Daarmee blijft de uitspraak van het Court of Appeals overeind.
In de tussentijd heeft het US Copyright Office AI-prompteurs een sprankje hoop gegeven; je kunt een zogeheten compilation copyright krijgen als je menselijke creativiteit toevoegt door “selection, coordination, or arrangement” binnen de uitvoer van de AI. Die moet dan weer wel uit het werk zelf af te leiden zijn. Een prompt, hoe creatief ook, is daarbij niet genoeg.
De Europese rechtspraak heeft hier nog geen vergelijkbaar antwoord op. Zijdelings kwam het aan de orde in de Painer zaak in 2013, waar de advocaat-generaal opmerkte dat alleen mensen de benodigde creativiteit kunnen leveren. Maar dat is geen deel van het arrest zelf geworden. (Heel enthousiast lezend zou je het uit rechtsoverweging 90-92 kunnen halen.)
In lijn met die laatste Amerikaanse zaken is het Levola-arrest uit 2018, dat bepaalde dat ook bij ons de creativiteit in het werk zelf herkenbaar moet zijn. Keuzes ten tijde van het prompten of anderszins besturen van de AI-software tellen dan niet mee, omdat je die niet kunt zien in de uitvoer.
Arnoud
Ik ben blij met deze uitkomst. Auteursrecht is primair een economisch recht, bedoeld om de investering die auteurs (en hun uitgevers) doen in hun werk te beschermen tegen meelifters die zonder zelf de initiële investering doen willen profiteren van het werk van een ander. Een van de aannames hieronder is dat creativiteit een schaars goed is, en dat kopiëren relatief veel goedkoper is.
AI zet die aannames op zijn kop: AI kan met een krankzinnig tempo nieuwe “originele” werken uitspuwen, maar die zijn niet schaars, er is dus geen auteursrecht nodig om het maken van die werken aan te moedigen en te economische belangen daarachter te beschermen: heb ik een nieuw werk nodig, dan spuugt AI er instantaan weer eentje uit.
Aan de andere kant heeft AI zo’n beetje alle openbaar beschikbare werken opgezogen in een gigantisch statistisch model: al die uitgespuugde werken zijn dus een soort van afgeleid van het publiek domein (in de ruime zin van het woord). Ik zie hier over het algemeen geen botsing met de auteursrechten op de opgeslurpte werken, maar wel een gigantisch sociaal-economisch probleem, waar het klassieke auteursrecht geen goed antwoord op heeft (en naar mijn mening ook niet voor is aan te passen), omdat het een probleem van herverdeling is dat ons allen aangaat. Hier is een andere oplossing nodig, al ben ik er nog niet uit wat voor vorm die precies moet krijgen, omdat die nogal hard raakt aan een heel aantal uitgangspunten van onze economie.
Ik vermoed hergebruik t.b.v. een ander soort publiek: het was eerder op Tweakers zelf gepubliceerd als https://tweakers.net/nieuws/245382/ai-krijgt-in-vs-definitief-geen-auteursrecht-voor-zelf-gecreeerd-beeld.html
Inhoudelijk: eens met Jeroen. Als we nog een paar generaties AI verder zijn, zou er een maatschappelijke discussie kunnen komen over of auteursrecht en patenten nog wel een ding kunnen zijn.
Toch vraag ik mij af in hoeverre de combinatie van AI met invoer vanuit een persoon alsnog auteursrechtelijk beschermd kan worden. Om maar even een voorbeeld te noemen:
-
Ik heb een app gemaakt dat gebruik maakt van Gemini om songteksten te genereren. Ik bepaal dan waar de tekst om moet gaan, welke zangeressen gaan zingen en welke muziekstijl gebruikt moet worden. De AI werkt dit dan verder uit tot een titel, tekst en een uitgewerkte stijl. Het lijkt mij dat hier mogelijk mijn auteursrechten op zitten doordat ik een start-tekst heb gegeven.
- De gegenereerde tekst stuur ik door naar SUNO om er een MP3 en MP4 voor te genereren. Als ik auteursrechten op de invoer heb dan is dit een afgeleid werk en zou ik mijn rechten behouden, toch?
- Tegelijkertijd gebruik ik Mage.Space of Wan.Video om een video te genereren voor deze muziek. Dit gebeurt in stapjes van 5 tot 15 secondes en is best veel werk. Daarbij is niet ieder fragment geschikt omdat AI wel eens de fout in gaat. Maar de video komt van mijn prompts en dus mijn invoer. Ik bepaal wat iedere scene gaat doen, en de AI genereert dit dan. Mijn invoer, dus mijn auteursrechten?
- Ik combineer de video die ik heb gegenereerd met de MP4 die SUNO heeft gemaakt en het resultaat is dan een leuke muziek-video, met de MP3 voor alleen een streamingdienst.
Dit is puur een hobby van mij maar is een sterke samenwerking tussen mij en de AI. Meer dan alleen even een paar dingen aanklikken. Onderdelen van het geheel zijn mogelijk niet beschermd, maar worden niet door mij gepubliceerd. Het geheel zou dus mijn werk moeten zijn, toch?Als alternatief voor AI zou ik ook gebruik kunnen maken van b.v. Poser Pro of Eon Vue om een video te renderen op basis van mijn modellen. Dit is ongeveer evenveel werk voor mij, maar de computer is dan wel langer aan het rekenen. Voor de modellen heb ik licenties betaald en gekregen en de gehele scene is daarmee mijn werk. Hiet komt geen AI bij kijken. Dus wat is het verschil tussen AI-Assisted videos en gewone Rendered videos?
Het korte antwoord is “het was veel werk” is geen argument in het auteursrecht, het gaat er om dat de oorspronkelijke creativiteit van de auteur in het werk te herkennen is.
Als je Gemini een refrein geeft en het schrijft er een aantal coupletten omheen, heb jij auteursrecht op je oorspronkelijke refrein, niet op de coupletten. Als je meer auteursrecht wil zul je de tekst die Gemini gemaakt heeft moeten redigeren. Op jouw redacties zit jouw auteursrecht.
Je houdt je rechten als tekstdichter, maar krijgt niet de rechten die een uitvoerend artiest zou krijgen.
Je krijgt geen rechten op de individuele scenes, maar omdat je in de eindmontage creatieve keuzes maakt heb je auteursrecht op de clip. Een gerenderde video is ook grotendeels computerwerk. Je zult heel hard moeten motiveren hou jouw creativiteit in de video terug te zien is om daar rechten op te krijgen.
Het is leuk dat jij dat soort dingen als hobby doet. Wil je AI kunstenaar worden dan zul je veel harder in de output van de AI’s moeten ingrijpen om als “originele auteur” gezien te worden.