Het is natuurlijk van de zotte dat we op internet handhaving volledig geprivatiseerd hebben

| AE 11509 | Informatiemaatschappij, Privacy | 4 reacties

Facebook heeft zijn eigen Supreme Court, las ik laatst. Dit interne orgaan heeft de hoogste macht om directiebeslissingen (met name die van Zuckerberg zelf) tegen te houden. Ik dacht eerst dat dit een hogerberoepsorgaan was voor bezwaren vanuit de gemeenschap; een van de grootste problemen met dit soort platforms is namelijk de onmogelijkheid om echt een claim tegen je account of postings aan te vechten. Maar het lijkt er niet op dat dat er gaat worden. Ik ben er nog niet over uit of dat nou een goed idee zou zijn of niet.

Al sinds het begin van internet is het zo dat de eigenaar van een site daar de baas is. Niet heel raar, het is jouw site en jouw server, dus jouw eigendom. In Nederland werd dat in 2004 al bevestigd in het Ab.fab arrest van de Hoge Raad: de eigenaar van een server mag zeggen wat er op die site gebeurt. Willen ze geen spammers die mails aanbieden, dan hoeven ze dat gewoon niet te tolereren. Niks belangenafweging, gewoon eigendom.

Veel site-eigenaren stellen huisregels; Compuserve was volgens mij de eerste die met Terms of Service kwam om het netjes te houden in de discussies op haar prikbordforum. Helemaal prima, welk café heeft er geen huisregels? Maar die TOSsen op internet gaan ondertussen wel een heel stuk verder dan de huisregels van het café op de hoek, waar je eruit gezet wordt als je je misdraagt maar na een persoonlijke babbel met de eigenaar er toch weer in mag. Of niet.

Dit doet wel heel raar aan. Als je een geschil hebt met Youtube of Facebook dan moet je reageren op een vrij anoniem formulier, waarna je moet hopen dat je teruggesteld wordt in de vorige toestand, in plaats van het cryptische bericht “Uw bericht heeft de gemeenschapsrichtlijnen overtreden. Hiertegen is geen beroep mogelijk.” Zou een rechtbank op die manier haar vonnissen formuleren, dan zouden we die rechters meteen afzetten. En terecht. Maar zo’n platform laten we ermee wegkomen, terwijl hun invloed veel groter is dan van de gemiddelde kantonrechter. Waarom is dat zo?

Tegelijkertijd zou het ook niet heel handig zijn als ieder geschil over een scheldwoord of een blootfoto tot een procedure bij de rechter moet leiden. Dat is duur en tijdrovend, een intern proces met op maat gesneden beoordeling en maatregelen (je mag doorgaan maar geen advertentie-inkomsten meer, om eens wat te noemen) is dan zeer wenselijk. Maar omdat het zo veel tijd en moeite kost – en vooral omdat het niet bijdraagt aan de core business, vermoed ik – worden die interne processen al heel snel geminimaliseerd. Geautomatiseerde afwijzingen, ongemotiveerde beoordelingen en een intern bezwaarteam dat ook maar zelden echt naar de zaak kijkt.

Op dat niveau is het nog wel te begrijpen. Maar ook op groter niveau hebben deze platforms en andere grote dienstverleners wel héél veel macht, waarin ze niet alleen mensen aanspreken op de regels maar ook de regels maken én ze handhaven met sancties. Die situatie is uniek voor internet; heel logisch gezien hoe het werkt maar heel raar gezien hoe de maatschappij in elkaar zit. Op welk punt zeggen we, dit bedrijf is zo groot, die moet gewoon onafhankelijke rechtspraak met dezelfde status en kwaliteit als de ‘gewone’ rechter?

Meediscussiëren over dit onderwerp? Op 15 november geeft Michiel Steltman een debatlezing over dit onderwerp op mijn congres The Future is Legal:

In de fysieke wereld heeft de overheid het monopolie op geweld en de regie over middelen om onrechtmatigheid te stoppen. Maar in de digitale wereld vraagt de overheid aan bedrijven om onrechtmatigheid en ongewenste uitingen te stoppen. Zo worden internetbedrijven – politie, OM, rechter en deurwaarder tegelijk. En worden ze machtiger dan goed voor ons is. In deze sessie schetst Michiel de situatie en verkent mogelijkheden om het tij te keren: hoe herstellen we de rechtsstaat voor het internet?

Tot dan!

Arnoud

Deel dit artikel

  1. Wat mij betreft mogen internet bedrijven er nog wel even mee doorgaan. Want ik vind dat de overheid teveel geweld gebruikt, vooral onder de radar op individuen om hun zin te krijgen. Misschien dat de burger dan weer eens wat te vertellen krijgt. Want nu worden we allemaal permanent voorgelogen. Pinokkio voorop. Elke verkiezing weer, en uiteindelijk komt het toch weer neer op vertrouwen. En dat is weg, volledig. O.a. door alleen maar en altijd geld te stelen (belastingen).

  2. De fout zit hem in dat we uberhaupt die grote platformen hebben laten ontstaan. We moeten naar een situatie waarin iedereen gewoon zijn eigen server in de meterkast of op zolder heeft staan, zodat allerlei private partijen niet meer die vorm van zeggenschap over de inhoud hebben, en, misschien nog belangrijker, geen toegang meer hebben tot al die informatie. Als de overheid hier iets in kan betekenen moet dat zijn in het promoten van data-portabiliteit weg van de platformen, en promoten dat (open source) software en standaarden ontstaan voor dergelijke prive-servers met gedistribueerde alternatieven voor Facebook, LinkedIn, marktplaats, enz.

  3. Deze situatie lijkt overeenkomsten te hebben met de status die organisaties als de VOC in het verleden hebben gehad. Een organisatie met grote stukken land waar ze effectief soeverein waren, met eigen wetgeving, rechtspraak, leger, en andere onderdelen van bestuurlijke macht die traditioneel bij een rijksoverheid liggen.

  4. Hellemaal mee eens, maar er is nog een ander probleem. Dat is het culturele imperialisme. Posts met een overwegend Nederlands publiek zouden volgens Nederlandse mores behandeld moeten worden, niet volgens de wet in Californië. Een monopolie moet slechts beperkte mogelijkheden hebben tot het stellen van huisregels.

Laat een reactie achter

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren en <em> en <strong> voor italics en vet.

(verplicht)

Volg de reacties per RSS