FBI deelt voortaan uitgelekte wachtwoorden met Have I Been Pwned, mag dat van de AVG?

| AE 12693 | Innovatie, Security | 13 reacties

De FBI gaat uitgelekte wachtwoorden die het tijdens onderzoeken tegen gekomen is, in het vervolg delen met de website Have I Been Pwned. Dat meldde Tweakers onlangs. De wachtwoorden die de FBI met Have I Been Pwned deelt, zullen worden voorzien van een SHA-I en NTLM-hashparen, zodat ook HIBP-eigenaar Troy Hunt de wachtwoorden niet in plain text heeft. Wat de interessante vraag opriep: mag dat van de AVG?

De eerste vraag is dan natuurlijk, verwerkt HIBP dan persoonsgegevens? Want een wachtwoord is weliswaar persoonlijk maar zegt op zich niets over de persoon. Klopt, maar dat is natuurlijk gekoppeld aan een e-mailadres en dat is wél een persoonsgegeven (uitgaande van wim.tenbrink@example.com-achtige mailadressen, over info@ heb ik het even niet).

Emailadressen worden verwerkt: als je in de dienst je mailadres opgeeft, meldt deze in welke breaches je opgenomen bent. Natuurlijk wordt het wachtwoord niet getoond. Zoals de site het uitlegt:

When email addresses from a data breach are loaded into the site, no corresponding passwords are loaded with them. Separately to the pwned address search feature, the Pwned Passwords service allows you to check if an individual password has previously been seen in a data breach. No password is stored next to any personally identifiable data (such as an email address) and every password is SHA-1 hashed.
Desondanks: ja, HIBT verwerkt dus persoonsgegevens want ze hebben een lijst met mailadressen met daaraan gekoppeld de informatie waar deze slachtoffer van datalekken zijn geworden. En dan krijg je dus de vraag of de AVG van toepassing is, omdat dat Hunt in Australië gevestigd is met zijn site.

Er zitten bergen mailadressen van Europeanen in die gelekte databases, waardoor je kunt gaan kijken naar artikel 3 lid 2 AVG. Want dat regelt situaties waarin de AVG van toepassing is ondanks dat de verwerkingsverantwoordelijke niet in de EU is gevestigd. Eis is dan dat

de verwerking verband houdt met: a) het aanbieden van goederen of diensten aan deze betrokkenen in de Unie, ongeacht of een betaling door de betrokkenen is vereist; of b) het monitoren van hun gedrag, voor zover dit gedrag in de Unie plaatsvindt.
Optie b (monitoren van gedrag) lijkt me vrij evident niet van toepassing, Hunt monitort helemaal niemand. Dus dan is de vraag of Hunt diensten aanbiedt aan deze betrokkenen (want goederen zijn er natuurlijk niet). Is die dienst dan de website, waarin je je mailadres invult en “ja” te horen krijgt, of de achterliggende dienst waarbij hij data verzamelt en koppelt ten behoeve van die website-dienst?

In het eerste geval geldt de AVG zonder twijfel, maar dan gaat het meteen goed met de grondslag en dergelijke: jij vraagt dan om die dienst (“Have I been pwned? :O”) en je krijgt die geleverd (“yes :(“) waarbij de verwerking best wel noodzakelijk is en bovendien voldoet aan dataminimalisatie.

In het tweede geval vraag jij nergens om – Hunt verzamelt immers zonder opdracht ieders gegevens uit allerlei lekkages en zet die in zijn database. Maar dan kun je meteen er achteraan stellen dat Hunt ook geen diensten aan jou levert, hij doet dat voor zijn eigen plezier. Pas wanneer jij gaat zoeken, is sprake van een dienst – en dan zitten we weer bij geval 1. Dus volgens mij gaat deze dienst goed, AVG-technisch.

Arnoud

Facebook gaat de half miljard getroffen gebruikers niet informeren over datalek, nee die snapte ik ook niet

| AE 12609 | Privacy | 12 reacties

Facebook gaat de bijna 533 miljoen gebruikers van wie de data onlangs op een hackersforum is geplaatst, niet actief informeren over het datalek. Dat meldde Tweakers vorige week. Het platform zegt niet zeker te weten welke gebruikers ingelicht zouden moeten worden en dat de informatie toch openbaar online staat. Dat voelt een tikje absurd; de gebruikers die je moet hebben staan, eh, in die gelekte dataset. Wat is precies het probleem, of wat hebben de advocaten van Facebook nou weer bedacht als smoes om onder hun plichten uit te komen?

Vorige week verscheen een dataset met ongeveer een half miljard persoonsgegevens online, met daarin telefoonnummers, Facebook-id’s, volledige namen, locaties, voorgaande locaties, geboortedata, geslacht, relatiestatus, bio-tekstendatum van accountcreatie, werkgever en (soms) e-mailadressen. Vermoedelijk is de data verkregen door een fout in de ‘vriend toevoegen’-functie, waar tot telefoonnummers van vreemden voor nodig was. Gebruikers kunnen via tools als Have I Been Pwned zien of zij in de dataset staan.

Dit noemen we juridisch gezien natuurlijk een datalek in de zin van de AVG: grootschalig ongeautoriseerde publicatie van persoonsgegevens. Dat moet je melden bij de toezichthouder, en je moet alle betrokkenen informeren over dat hun data getroffen is, plus mogelijke gevolgen, maatregelen et cetera. En dat wil Facebook dus niet doen, want “the social media company was not confident it had full visibility on which users would need to be notified.” Dat voelt erg paarse-krokodil: ze staan dáár, die users.

Tevens stelt men dat je toch niets kunt doen tegen het lek, en de data is ook nog eens openbaar. Nee, daar snap ik nog minder van: dat is júist een reden om mensen te informeren. “Nee, tegen uw tumor is niets te doen en iedereen kan het zien, dus vandaar dat u nooit een diagnose kreeg”. Eh, kom nou.

Mededelen van datalekken moet, tenzij. Zo staat het in de AVG. En die ‘tenzij’ is beperkt tot drie situaties:

  1. de verwerkingsverantwoordelijke heeft passende technische en organisatorische beschermingsmaatregelen genomen en deze maatregelen zijn toegepast op de persoonsgegevens waarop de inbreuk in verband met persoonsgegevens betrekking heeft, met name die welke de persoonsgegevens onbegrijpelijk maken voor onbevoegden, zoals versleuteling;
  2. de verwerkingsverantwoordelijke heeft achteraf maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat het in lid 1 bedoelde hoge risico voor de rechten en vrijheden van betrokkenen zich waarschijnlijk niet meer zal voordoen;
  3. de mededeling zou onevenredige inspanningen vergen. In dat geval komt er in de plaats daarvan een openbare mededeling of een soortgelijke maatregel waarbij betrokkenen even doeltreffend worden geïnformeerd.
Situatie 1 is grofweg dat de data wel is gelekt maar in sterk versleutelde of gepseudonimiseerde vorm. Dan is het risico op misbruik minimaal immers. Maar dat is hier niet van toepassing.

Situatie 2 gaat over datalekken waarbij je kon ingrijpen om de gevolgen van het lek tegen te houden. Je passwords lekten, maar je reset snel alle wachtwoorden en je monitoring gaf aan dat er niet ingelogd was in de tussentijd.  Ook niet van toepassing, integendeel.

Situatie 3 is bij 533 miljoen mensen en alleen een telefoonnummer uit 2019 wellicht verdedigbaar. Die allemaal gaan bellen is te arbeidsintensief, dus dan zou een algemene mededeling (in de krant, of eh op Facebook) een betere optie zijn. Maar daar staat tegenover dat het Facebook-id in de dataset zit. Dus dan kun je in ieder geval de nog actieve gebruikers nazoeken en die een berichtje via het platform sturen. Benieuwd hoe veel er dan nog overblijven.

In ieder geval, ik kan vanuit AVG-perspectief helemaal niets met deze reactie.

Arnoud

RDC mag miljoenen Nederlandse autobezitters niet over datalek informeren

| AE 12584 | Privacy | 15 reacties

Ict-bedrijf RDC, waar de gegevens van miljoenen Nederlandse autobezitters werden gestolen, mag getroffen personen naar eigen zeggen niet over het datalek informeren. Dat meldde Security.nl onlangs. Het zou gaan om herleidbare gegevens van mogelijk 7,3 miljoen personen (afhankelijk van hoe veel dubbels er in de data zitten). Behalve om NAW-gegevens gaat het ook om e-mailadressen, kentekens, telefoonnummers en geboortedata, ideaal voor gerichte phishing natuurlijk. Maar RDC mag niets zeggen, omdat ze verwerker is.

Onduidelijk is hoe de datadiefstal kon gebeuren. De NOS (hoi Joost) ontdekte dat de data te koop stond, maar de RDC had vooralsnog geen verklaring over het hoe en wat. Wel heeft men direct een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens gedaan, en de autohandelaren voor wie zij werken ingelicht.

De RDC biedt het product AutoMotive Dashboard (AMD) aan. Dit “biedt u een geïntegreerd platform met databases en functionaliteit voor het analyseren van statistische automotive marktinformatie.” Hiervoor krijgt men data van de RDW, zoals informatie over de vervaldatum van apk-keuringen en grove informatie over de eigenaren van auto’s, zoals de cijfers van de postcode en geboortejaar.

En nee, dat is niet hetzelfde als NAW-gegevens, e-mailadressen, telefoonnummers, geboortedata et cetera. Kennelijk levert de RDW ruwe data aan RDC, die dan gaat anonimiseren? Dat lijkt me risicovol en onnodig, maar een andere verklaring heb ik niet.

In ieder geval, als RDC verwerker is van deze persoonsgegevens dan mag zij niet zelf een datalek melden bij de betrokkenen. De AVG legt die plicht nadrukkelijk bij de verwerkingsverantwoordelijke, hier dus de Rijksdienst voor het wegverkeer. RDC moet het datalek doorgeven aan die verantwoordelijke, daarna moet die beslissen of het datalek meldingsplichtig is. Dat is hier natuurlijk een gegeven, maar het is wel de RDW haar beslissing.

Het doet wel raar aan, want als het lek bij RDC zit dan kunnen die het beste aangeven wat er is gebeurd en wat er is gelekt. Maar omdat je als betrokkene uiteindelijk niets te maken hebt met uitbesteedpartijen en zorgvuldig geselecteerde partners, klopt het juridisch wel. De RDW meldt het aan jou, en als je dan claims hebt dan dien je die bij de RDW in. Die lost het intern maar op met RDC.

Arnoud

Ransomware is inderdaad ook een datalek als je niet uitkijkt

| AE 12436 | Security | 1 reactie

De persoonsgegevens van een onbekend aantal ANWB-leden liggen mogelijk op straat door een datalek bij een incassobureau. Dat meldde Nu.nl onlangs. Het gaat om mensen die in contact zijn geweest met Trust Krediet Beheer (TKB), dat namens de ANWB betalingen incasseert bij wanbetalers. Het datalek betreft gijzelsoftware (ransomware) dat gegevens van TKB ontoegankelijk had gemaakt…. Lees verder

Als werknemers gaan WhatsAppen met elkaar, is dat dan privé of een datalek?

| AE 12371 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 18 reacties

Een lezer vroeg me: In ons bedrijf zien we dat veel werknemers elkaar ‘op de app’ hebben, ze hebben op hun (vaak zakelijke, maar soms privé) telefoons WhatsApp geïnstalleerd en voegen elkaar toe. Dat is vaak werkoverleg, afstemmen van afspraken en dergelijke, soms ook privégebabbel. Nu is bij één werknemer het WhatsApp account gekaapt en… Lees verder

Ticketmaster krijgt boete van 1,4 miljoen euro van Britse privacywaakhond

| AE 12338 | Privacy, Security | 28 reacties

Het Britse bedrijf Ticketmaster heeft een boete gekregen voor een datalek in 2018, las ik bij Nu.nl. Door een kwetsbaarheid in de chatbot op de website konden derden toegang krijgen tot betaalgegevens van 37.000 creditcardhouders, en in theorie zelfs 9.4 miljoen mensen uit de hele EU. Opmerkelijk aan de zaak vond ik vooral dat die… Lees verder

Wat kan ik als mijn werkgever mijn bsn en medisch dossier lekt?

| AE 12299 | Privacy, Security | 19 reacties

Een lezer vroeg me: De laptop van mijn leidinggevende is recent gestolen. Helaas was het systeem niet versleuteld, waardoor gevoelige persoonsgegevens (zoals mijn naam, geboortedatum, BSN, handtekening en medische gegevens) door de dief te lezen zouden kunnen zijn. Ik ben netjes geïnformeerd en het lek wordt gemeld, maar ik vind dit niet genoeg. Wat kan… Lees verder

Mag je zelf bepalen wanneer je een datalek meldingswaardig vindt?

| AE 12252 | Privacy | 21 reacties

Tientallen keren per jaar komt privacygevoelige informatie van patiënten door datalekken bij het Noordwest Ziekenhuis in Alkmaar en Den Helder in verkeerde handen terecht. Dat las ik bij Langedijk Centraal, dat het weer van het Noordhollands Dagblad had. Vaak gaat het om verkeerd geadresseerde post, maar ook om rondslingerende usb-sticks of geneus zonder toestemming. En, zo lazen… Lees verder

Is het een datalek als een app het bsn van je clipboard uitleest?

| AE 12040 | Privacy | 16 reacties

Via Twitter: Zeg @albertheijn, @Marktplaats en @NUnl. Waarom willen jullie zo graag alles wat ik gekopieerd heb lezen? Inclusief dingen als IBAN nummers, wachtwoorden of persoonsgegevens. Klinkt als iets voor de autoriteit persoonsgegevens. Er blijken nog veel meer apps te zijn die het clipboard uitlezen als je ze activeert. De vraagsteller kwam erachter omdat zijn… Lees verder

Eh, die meldplicht datalekken is dus voor het brakke bedrijf zelf, niet voor de ontdekker

| AE 12009 | Privacy | Er zijn nog geen reacties

Vele lezers vroegen me variaties op deze vraag: Ik heb bij een [klant|leverancier|kennis|willekeurige website|app] een datalek ontdekt. Ik kan namelijk [vulmaarin] en daar ben ik best wel van geschrokken. Dit lijkt me een datalek in de zin van de AVG, ben ik nu verplicht dit te melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens? Er is geen algemene… Lees verder