Een rondgemaild Excelbestand kan je zomaar 250 euro per persoon kosten van de AVG

| AE 13215 | Privacy | 14 reacties

tomfield / Pixabay

Het standaardvoorbeeld van een “datalek in het klein”: een Excelbestand met een berg mensen hun gegevens, rondgemaild naar die hele berg. Ergerlijk, vervelend maar “in het klein” want het zal zelden meer zijn dan een paar honderd mensen en gaat meestal om basale gegevens. Zoals je naam, 06 en huisadres naar de dertig mede-ouders van de schoolklas. Maar wat nu als het gaat om 1100 mensen en dan ook je jaarinkomen, eigen vermogen en hypotheek van een te kopen huis? Dat kan dus 250 euro kosten, aldus de rechtbank Rotterdam.

Aanleiding was het nieuwbouwproject ‘Koningskwartier’ in Zevenhuizen in 2021. Ongeveer 1100 mensen hadden zich met interesse gemeld, en daarbij allerlei financiële gegevens verstrekt zoals gewenste koopsom, maximaal te lenen bedrag en jaarinkomen, naast natuurlijk naam en contactgegevens. En toen kwam een dikke vinger:

Op 12 april 2021 heeft [gedaagde] een e-mail verzonden aan alle personen die zich hebben ingeschreven voor het project Koningskwartier. Bij deze e-mail heeft [gedaagde] een onbeveiligd Excelbestand gevoegd met daarin de gegevens van alle ongeveer1100 personen die zich hebben ingeschreven voor het nieuwbouwproject.
Auw. Ja, een minuut later probeerde men dit in te trekken maar dat werkt eigenlijk nooit buiten de eigen organisatie. Datalek dus. Diezelfde avond is iedereen nagemaild met de vraag het bestand te wissen, maar dan is het kwaad natuurlijk al geschied.

Een van de getroffenen ondervoer naar eigen zeggen zo veel overlast dat hij een nieuwe mobiele telefoon moest aanschaffen. De kosten daarvan (750 euro) claimde hij als schade bij de organisatie. Die wilde dat niet betalen, waarop een rechtszaak ontstond. Kern van die zaak was natuurlijk hoe je de schade nu precies onderbouwt. Die 750 euro wordt bijvoorbeeld afgewezen, omdat een nieuwe telefoon het probleem niet oplost (immers met nummerbehoud overgestapt) en het nummer van de man bovendien op onder meer zijn Linkedin vermeld stond.

Eerder hadden we een duidelijke afwijzing, geen 500 euro schadeclaim enkel omdat de AVG is geschonden. Je moet nog steeds aantonen dat er schade is. Dat lukte in één zaak, omdat het daar ging om medische gegevens en het dan “voor de hand lag” dat dit tot schade zou lijden. De rechtbank hier noemt deze zaken niet, maar lijkt wel hetzelfde te redeneren: omdat het gaat om gevoelige financiële gegevens die ook nog eens bij (waarschijnlijk) toekomstige buren terechtgekomen zijn. Dan is schade (reputatieschade, lastig gevallen worden met verzoeken om geld, kwetsbaarheid) wel te voorzien. Daarom kent de rechtbank hier 250 euro schadevergoeding toe.

Een kleine opsteker dus weer voor al die mensen die dachten dat schadevergoeding er onder de AVG niet in zit. Het kan wel, maar het moet wel echt om een pijnlijk datalek gaan. En hoe je dat precies onderbouwt, dat blijft nog onduidelijk.

Arnoud

Hoe krijg ik security op de kaart bij mijn kinderopvang?

| AE 13099 | Informatiemaatschappij, Privacy | 5 reacties

congerdesign / Pixabay

Een lezer vroeg me:

Onze kinderen gaan naar de kinderopvang. Het bureau gebruikt hiervoor een SaaS-platform van een derde, met daarin dus alle persoonsgegevens (inclusief bsn en benodigde gezondheidsinformatie). Maar meer dan een wachtwoord wordt er niet gebruikt, en je mag zo te zien onbeperkt wachtwoorden proberen. Ik maak me daar grote zorgen over, ik zie dit zo gehackt worden. Wat kan ik doen, zijn er juridische middelen?
Er zijn vele, vele pakketten en diensten als deze. Nu we als maatschappij graag onze zaakjes zo veel mogelijk online willen regelen, is het logisch dat er allerhande portalen, apps en diensten komen waarmee dat kan. En die slaan dan dus al die gegevens op, die vaak wettelijk nodig zijn (zoals bsn bij kinderopvang) of waarzonder men niet kan werken (zoals allergie-gegevens).

Er zijn tegelijk maar weinig wettelijke kaders. De AVG is natuurlijk de bekendste. Deze bepaalt dat zulke gegevens goed beschermd moeten zijn, maar schrijft geen specifieke security-eisen voor. Je moet zelf, op basis van de situatie, de kosten en de te verwachten bedreigingen, een afweging maken om het zo goed mogelijk op orde te maken.

Er is ook geen toezichthouder die preventief je platform komt screenen of een audit komt uitvoeren. Of zelfs maar komt eisen dat jij een audit laat uitvoeren of wat dan ook. Wie het heel treurig wil formuleren, komt dus tot de conclusie dat alles AVG proof is totdat blijkt dat dat niet zo is. Door een hack of datalek dus. Ik word daar inderdaad niet vrolijk van.

En natuurlijk, dan mag de kinderopvang de rommel opruimen en de schade vergoeden. Want ook als ze dit zonder enige kennis van digitale zaken inkopen, zij blijven onder de AVG de verwerkingsverantwoordelijke en zij zijn aansprakelijk voor alles dat er mis gaat. (Op papier kunnen ze dat verhalen op de leverancier, of ze dit in de onderhandelingen van het servicelevelcontract afdwingen blijft natuurlijk giswerk.)

Als je als ouder een vermoedelijk datalek of ander probleem zit, kun je dat natuurlijk aankaarten. Alleen lastig: het bureau kan er niets mee, want die heeft de kennis niet. En de leverancier van het platform is vaak lastig bereikbaar voor de eindklanten, of heeft er weinig belang bij theoretische risico’s snel op te pakken.

Dus veel praktische oplossingen zijn er niet. Specifiek bij kinderopvang is er wellicht nog de route van de oudercommissie, die bij het bureau kan aankaarten dat er zorgen leven en of er wat anders bedacht kan worden. Mijn gevoel is dat bij veel van dergelijke commissies de zorg om digitale veiligheid niet heel hoog is, maar het is het proberen waard.

Arnoud

Kun je miljoenen eisen van de Staat voor GGD-datalekken?

| AE 13054 | Privacy | 19 reacties

stevepb / Pixabay

De miljoenen slachtoffers van het datalek bij de GGD moeten honderden euro’s schadevergoeding krijgen, zo eist de stichting ICAM die een collectieve rechtszaak tegen het ministerie van Volksgezondheid is gestart. Dat meldde Security.nl onlangs. Eerder dit jaar bleek dat callcentermedewerkers van de GGD privégegevens van ruim 6,5 miljoen Nederlanders te koop aanboden via berichtendienst Telegram. De claim komt neer op 500 euro per potentieel getroffen persoon en €1500 voor bewezen lekken. Kan dat zomaar?

Massaclaims wegens privacyschendingen zijn een relatief nieuw begrip. Sinds de AVG staat vast dat je je schade vergoed kunt krijgen als je persoonsgegevens worden misbruikt of gelekt, maar het grote probleem is nog steeds wat die schade dan moet zijn. Een tientje is een bedrag dat iedere rechter wel zou willen toekennen denk ik, maar daarvoor ga je niet naar de rechter. Vijfhonderd euro is een logischer bedrag, maar dan kijken rechtbanken skeptisch: kunt u dat onderbouwen, het liefst met bonnetjes?

Bonnetjes komen bij zaakschade (de deuk in de auto van de collega) wel aan de orde, maar bij immateriële schade zoals potentiële problemen bij datalekken is dat niet echt een optie. Je zou echt concreet facturen van vervangen pinpassen moeten aandragen, een credit monitoring dienst of noem eens een optie – en daar zit hem het probleem, want wat kún je als je data gelekt wordt? Helemaal niets, en meestal merk je er ook niet (direct) iets van. En heel cru gezegd dan heb je dus geen schade.

Nee, daar klopt iets niet. En dan is het wel logisch om bedrijven bij de les te houden door dit soort claims. Vele kleintjes maken een grote, en hopelijk worden bedrijven die data lekken daar wél bang van. Daarom zijn dit goede stappen.

Natuurlijk is het wat lastig dat het hier gaat om een overheidsinstantie, namelijk de GGD. Stel dat die moet betalen, dan zal dat uit overheidsmiddelen gebeuren. En dan is het logisch te denken dat we dat volgend jaar terugzien in de belastingaanslag. Dus het sentiment “duurbetaalde advocaten pakken 20% van geld dat wij opbrengen” snap ik wel.

Zo direct kun je het wat mij betreft niet stellen. Het is zeker niet zo dat als de GGD een miljoen moet betalen, zij fluitend de hand ophouden bij Financiën die dan de tweede schijf 0,0001% verhoogt om het goed te maken. Eerder gaat dit uit het budget voor volgend jaar, of uit de reserves die de GGD zou hebben. Dat doet ook pijn want dan functioneert de gezondheidsvoorziening nog slechter.

Aan de andere kant: hoe moet je dan wél een overheid bij de les houden als grote groepen mensen schade (kunnen) leiden door hun wan-ICT?

Arnoud

FBI deelt voortaan uitgelekte wachtwoorden met Have I Been Pwned, mag dat van de AVG?

| AE 12693 | Innovatie, Security | 13 reacties

De FBI gaat uitgelekte wachtwoorden die het tijdens onderzoeken tegen gekomen is, in het vervolg delen met de website Have I Been Pwned. Dat meldde Tweakers onlangs. De wachtwoorden die de FBI met Have I Been Pwned deelt, zullen worden voorzien van een SHA-I en NTLM-hashparen, zodat ook HIBP-eigenaar Troy Hunt de wachtwoorden niet in… Lees verder

Facebook gaat de half miljard getroffen gebruikers niet informeren over datalek, nee die snapte ik ook niet

| AE 12609 | Privacy | 12 reacties

Facebook gaat de bijna 533 miljoen gebruikers van wie de data onlangs op een hackersforum is geplaatst, niet actief informeren over het datalek. Dat meldde Tweakers vorige week. Het platform zegt niet zeker te weten welke gebruikers ingelicht zouden moeten worden en dat de informatie toch openbaar online staat. Dat voelt een tikje absurd; de… Lees verder

RDC mag miljoenen Nederlandse autobezitters niet over datalek informeren

| AE 12584 | Privacy | 15 reacties

Ict-bedrijf RDC, waar de gegevens van miljoenen Nederlandse autobezitters werden gestolen, mag getroffen personen naar eigen zeggen niet over het datalek informeren. Dat meldde Security.nl onlangs. Het zou gaan om herleidbare gegevens van mogelijk 7,3 miljoen personen (afhankelijk van hoe veel dubbels er in de data zitten). Behalve om NAW-gegevens gaat het ook om e-mailadressen, kentekens, telefoonnummers en… Lees verder

Ransomware is inderdaad ook een datalek als je niet uitkijkt

| AE 12436 | Security | 1 reactie

De persoonsgegevens van een onbekend aantal ANWB-leden liggen mogelijk op straat door een datalek bij een incassobureau. Dat meldde Nu.nl onlangs. Het gaat om mensen die in contact zijn geweest met Trust Krediet Beheer (TKB), dat namens de ANWB betalingen incasseert bij wanbetalers. Het datalek betreft gijzelsoftware (ransomware) dat gegevens van TKB ontoegankelijk had gemaakt…. Lees verder

Als werknemers gaan WhatsAppen met elkaar, is dat dan privé of een datalek?

| AE 12371 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 18 reacties

Een lezer vroeg me: In ons bedrijf zien we dat veel werknemers elkaar ‘op de app’ hebben, ze hebben op hun (vaak zakelijke, maar soms privé) telefoons WhatsApp geïnstalleerd en voegen elkaar toe. Dat is vaak werkoverleg, afstemmen van afspraken en dergelijke, soms ook privégebabbel. Nu is bij één werknemer het WhatsApp account gekaapt en… Lees verder

Ticketmaster krijgt boete van 1,4 miljoen euro van Britse privacywaakhond

| AE 12338 | Privacy, Security | 28 reacties

Het Britse bedrijf Ticketmaster heeft een boete gekregen voor een datalek in 2018, las ik bij Nu.nl. Door een kwetsbaarheid in de chatbot op de website konden derden toegang krijgen tot betaalgegevens van 37.000 creditcardhouders, en in theorie zelfs 9.4 miljoen mensen uit de hele EU. Opmerkelijk aan de zaak vond ik vooral dat die… Lees verder

Wat kan ik als mijn werkgever mijn bsn en medisch dossier lekt?

| AE 12299 | Privacy, Security | 19 reacties

Een lezer vroeg me: De laptop van mijn leidinggevende is recent gestolen. Helaas was het systeem niet versleuteld, waardoor gevoelige persoonsgegevens (zoals mijn naam, geboortedatum, BSN, handtekening en medische gegevens) door de dief te lezen zouden kunnen zijn. Ik ben netjes geïnformeerd en het lek wordt gemeld, maar ik vind dit niet genoeg. Wat kan… Lees verder