Hoe blog je over Stratego zonder Stratego-auteursrechten te schenden?

| AE 11302 | Intellectuele rechten | 9 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik speel recreatief Stratego en wil graag een blog beginnen over strategieën, geschiedenis en andere aspecten van het spel. Mag ik dat doen, en zo ja mag ik dan de plaatjes op de speelstukken gebruiken om bijvoorbeeld een strategie te illustreren? Uitgever Jumbo schijnt nogal streng te zijn op hun auteursrechten op het spel.

Bloggen over een spel is natuurlijk in principe geen probleem, maar je moet inderdaad wel rekening houden met de rechten van de uitgever van zo’n spel. Dat is niet alleen auteursrecht maar ook het merkenrecht.

Ik zou me over merken het meeste zorgen over maken bij een blog. Je moet echt expliciet en duidelijk zijn dat je blog niet officieel is. Verzin dus een eigen naam (“Hans over Stratego”) en gebruik niet het officiële logo groot in de banner bovenaan. Mijn vuistregel is dat je eigen logo groter moet zijn dan de merklogo’s of -namen die je toont. Enkel een disclaimer opnemen is niet genoeg als je voor de rest niet duidelijk bent.

Auteursrechten kunnen ook in de weg zitten. De speelstukken van Stratego hebben plaatjes, die volgens mij uniek genoeg zijn om als individuele beschermde werken te gelden. Iedereen herkent meteen die plaatjes, dus ik vind ze echt wel creatief. Daarmee kun je ze niet zomaar gebruiken in een eigen artikel.

Gelukkig is er voor situaties als deze het citaatrecht: je toont een klein deel van het werk dat nodig is voor je eigen werk, in dit geval een spelanalyse of strategische tips. Dan moet je wel laten zien hoe het bord er dan uitziet, en waar de mineur staat ten opzichte van de vlag et cetera. Dat is dan een rechtsgeldige grond voor een citaat. Natuurlijk moet de bron erbij staan, maar dat zal gezien de context wel duidelijk zijn.

Het lijkt me dus niet nodig om eigen plaatjes te gaan verzinnen, dat zou ook heel raar zijn want niemand zal die herkennen als Stratego-plaatjes.

Arnoud

Van wie is die met open source gebouwde website nu eigenlijk?

| AE 11263 | Intellectuele rechten | 10 reacties

Weer een regelmatig terugkerende kwestie: mensen laten een website bouwen, en dan ontstaat er gelazer over wie daar “eigenaar” van is. Recent kreeg ik er weer eentje in de mail, met ditmaal de complicatie dat de website in kwestie eigenlijk geheel met open source was gebouwd die door de bouwer voornamelijk goed was afgesteld. Dat gaf behoorlijk wat discussie, onder meer over de vraag of je dan niet toch “intellectueel eigendom” kunt claimen op het resultaat omdat er unieke kennis en kunde zou zijn gegaan in dat afstellen en de bijbehorende parameters. De vaste lezer weet wat voor hekel ik aan die term heb, maar ik ga toch eens proberen een genuanceerd antwoord te geven.

Wie een website maakt, heeft daarop het auteursrecht. Ook als een ander de opdracht daartoe gaf of het voordeel van die website geniet. Recent blogde ik nog over de Facebookpagina van een politieke partij en haar eigendom. Maar het komt eigenlijk altijd op hetzelfde neer; de bouwer heeft de rechten en de gebruiker/opdrachtgever mag alleen wat hem is toegestaan. Daarom moet je dus als opdrachtgever schriftelijke afspraken over overdracht van rechten (met handtekening!) maken als je zekerheid wilt.

De onderliggende aanname is dat je bij het bouwen van die website creatief bezig was en daarmee een auteursrecht hebt. Dat vereist immers een eigen creatieve prestatie, wat we vroeger een “eigen oorspronkelijk karakter met stempel van de maker” noemden. Normaal is dat vrijwel vanzelfsprekend, bij het ontwerpen en programmeren van een website heb je eigenlijk altijd creativiteit nodig. Welke knop komt waar, hoe zien de afbeeldingen er het mooiste uit, waar horen welke teksten en hoe maak je een mooie en toch logische navigatiestructuur.

Wanneer je met open source werkt, kun je dat argument een stuk moeilijker maken. Die software is door een ander gemaakt, en dat is dus niet jouw creativiteit. (Dat jij koos om contentmanagementsysteem A te koppelen met database B vind ik te weinig voor eigen creativiteit.) Het moet dan dus zitten in jouw toevoegingen daar bovenop. Wie een WordPress-site voorziet van een eigen layout, kan daar een eigen auteursrecht op claimen. Maar dat geldt dan op de eigen layout natuurlijk, niet op WordPress zelf. Dat is immers open source.

Gebruik je een open source CMS en daar bovenop een standaard layout, dan blijft er nog maar heel weinig speelruimte over voor je eigen creativiteit. Ja, de teksten en foto’s die je erin hangt. Maar vaak gaat het dan om foto’s die weer van stocksites komen, en de tekst kan ook nog eens door de klant zijn aangeleverd. En dan heb je dus eigenlijk helemaal niets meer.

Deze vraagsteller zat met de situatie dat het auteursrecht werd geclaimd op de parameters waarmee de software werd ingesteld. Dat zouden dan creatieve keuzes zijn. Dat kan ik me moeilijk voorstellen, het gaat bij dergelijke instellingen eigenlijk altijd om functionele keuzes. Het moet snel werken, extra veilig zijn, AVG-compliant, dat soort argumenten. Een mooie instelling voor gebruikersbeheer of een lachwekkende set permissies, nee dat wil er bij mij niet in.

Arnoud

Welk onderhoud mag je op andermans software plegen?

| AE 11259 | Intellectuele rechten | 6 reacties

Mag je als derde andermans software onderhouden? Die vraag lijkt juridisch triviaal – nee – want voor onderhoud moet je de software wijzigen, en dat mag niet zonder toestemming (licentie) van de rechthebbende. Maar er is een wettelijke uitzondering voor een rechtmatig gebruiker, en in een recente rechtszaak kwam eindelijk de vraag eens langs hoe ver die uitzondering reikt. En helemaal bijzonder: het auteursrecht was ondertussen bij een derde terechtgekomen.

De leverancier van een niet nader genoemd softwarepakket ging op zeker moment failliet, waarna de auteursrechten op die software door het bedrijf Rainbow werden gekocht uit de boedel (activatransactie). De software verzorgt de afwikkeling van het totale logistieke proces van een transportonderneming. Met de software kunnen bedrijven onder andere transportopdrachten innemen, orders opmaken, factureren en ritten plannen.

Twee andere bedrijven boden al een tijdje onderhoudscontracten op die software, en werden door Rainbow aangesproken dat ze daarmee op moesten houden omdat dit in strijd zou zijn met het verkregen auteursrecht. Maar daar staat tegenover dat de wet (art. 45j Auteurswet) zegt:

Tenzij anders is overeengekomen, wordt niet als inbreuk op het auteursrecht op een werk als bedoeld in artikel 10, eerste lid, onder 12°, beschouwd de verveelvoudiging, vervaardigd door de rechtmatige verkrijger van een exemplaar van eerder genoemd werk, die noodzakelijk is voor het met dat werk beoogde gebruik. De verveelvoudiging, als bedoeld in de eerste zin, die geschiedt in het kader van het laden, het in beeld brengen of het verbeteren van fouten, kan niet bij overeenkomst worden verboden.

Wie ooit rechtmatig de licentie kocht bij het inmiddels failliete bedrijf, is een “rechtmatige verkrijger” in de zin van dit artikel. En die mag dan ook het onderhoud uitbesteden. Daarmee zou het handelen van de gedaagden dus legaal zijn.

Complicatie is dus echter dat de werkzaamheden “noodzakelijk” moeten zijn en wel “voor het beoogde gebruik”. En dat is bij deze software lastig, omdat nergens op papier vastgelegd was wat nu precies het beoogde gebruik was. Dit moet nu in een nieuwe zitting apart worden behandeld. En dat kan nog een kluif worden, omdat eigenlijk niemand weet wat deze bepaling nu eigenlijk bedoelde te zeggen. Software gebruik je meestal voor een heleboel doeleinden, vaak niet voorzien bij het aankopen. Dus hoe moet je dat dan interpreteren?

Arnoud

HP kan blokkeren generieke inktcartridges niet met het octrooirecht afdwingen

| AE 11248 | Intellectuele rechten | 12 reacties

Printermakers zoals HP hebben graag dat je hun originele cartridges gebruikt, maar vanwege de kosten willen veel mensen toch liever een merkloze (generieke) cartridge. Het is dan ook niet gek dat je vaak ziet dat namaak van cartridges op allerlei manieren wordt tegengewerkt door printermakers. Dat ondervond ook het Nederlandse bedrijf Digital Revolution, bekend van… Lees verder

VSCO klaagt concurrent PicsArt aan voor nagemaakte fotofilters

| AE 11227 | Intellectuele rechten | 10 reacties

De fotobewerkingsapp VSCO heeft een rechtszaak aangespannen tegen concurrent PicsArt, las ik bij Nu.nl. De dienst PicsArt zou negentien filters van VSCO hebben gekopieerd na te hebben ingelogd bij de concurrent, om zo te leren hoe die filters werken. Vervolgens werden de filters aangeprezen als uniek en speciaal voor Picsart ontwikkeld. Dat roept natuurlijk de… Lees verder

Een Facebookpagina is van de vrijwilliger die hem aanmaakt

| AE 11193 | Intellectuele rechten, Uitingsvrijheid | 12 reacties

Wanneer een vrijwilliger uit eigen beweging een Facebookpagina (of groep) aanmaakt, dan is die van hem en niet van de vereniging. Dat maak ik op uit een recent vonnis uit Rotterdam over de beheerrechten (“eigendom”) van een Facebookpagina van een lokale politieke partij. Die had een geschil met een ex-lid die de officiële verenigingspagina en… Lees verder

Mag mijn werkgever eisen dat ik mijn Excel model aan ze geef?

| AE 11189 | Intellectuele rechten | 16 reacties

Een lezer vroeg me: Ik heb ooit als zelfstandig ondernemer een Excel model gemaakt om op heel efficiënte manier investeringsanalyses te doen. Dit model gebruik ik sindsdien al jaren bij diverse werkgevers tot volle tevredenheid. Mijn huidige werkgever eist nu echter dat ik dit model aan hen beschikbaar stel, en dit dreigt een arbeidsconflict te… Lees verder

Amerikaanse keten dwingt Utrechtse sapjesbar naam te veranderen

| AE 11173 | Intellectuele rechten | 12 reacties

De Utrechtse zaak Smood Juicebar, die nu bijna 3 jaar gevestigd zit op de Vismarkt in de binnenstad, wordt gezien als bedreiging door een soortgelijk bedrijf in de Verenigde Staten. Dat meldde stadskrant DUIC onlangs. Na een juridisch gevecht van een half jaar heeft de sapjesbar eieren voor haar geld gekozen en wordt de naam… Lees verder

Is er ook een meldplicht datalekken voor bedrijfsdata?

| AE 11160 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 3 reacties

Een lezer vroeg me: Vraag: De laatste jaren is er veel te doen over datalekken. Daarbij gaat het echter steeds over privacygevoelige data, wat ik snap gezien de gevolgen bij consumenten maar hoe zit het met andere bedrijfsdata? De term ‘datalek’ is immers breder, maar ik kan niet vinden hoe het zit met de meldplicht… Lees verder

Hoe McDonald’s haar merk BIG MAC verloor (maar dit waarschijnlijk ook weer terugkrijgt)

| AE 11133 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 16 reacties

De Ierse fastfoodketen Supermac’s had last van het merk van een van de hamburgers van McDonald’s, namelijk de BIG MAC hamburger. Dat las ik bij de blog van Van Diepen van der Kroef advocaten. Supermac startte daarop een rechtszaak om dat merk van tafel te krijgen, en tot verbijstering van de hele merkengemeenschap werd dat… Lees verder