Zijn scrabbleclaims in het auteursrecht legaal verklaard door het Hof van Justitie?

| AE 9271 | Auteursrecht | 18 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik las over een uitspraak van het Europese Hofdie zegt dat een schadeverdubbelaar bij auteursrechtinbreuk kan en mag als de nationale wetgeving dat toelaat. Betekent dit dat die praktijk van 200% of 300% opslag bij schadeclaims nu legaal is verklaard?

De vaste lezer van deze blog weet dat ik altijd héél diep moet zuchten bij wat ik scrabbleclaims noem: bij inbreuk op auteursrechten niet alleen je gemiste licentievergoeding eisen, maar 2x of 3x dat bedrag. Redenen variëren dan van “dat staat in mijn algemene voorwaarden” tot “anders is inbreuk te voordelig” of “dit blijkt uit de rechtspraak”. Dat laatste is niet waar, overigens.

In Nederland is de regel simpel: je krijgt bij een inbreuk op je rechten je schade vergoed, niet meer en niet minder. Als je denkt dat je meer schade hebt dan je gemiste licentievergoeding, prima: bewijs het maar. Daar komen schadeposten als gederfde exclusiviteit of ontbrekende naamsvermelding vandaan, en hoewel ik daar een 100% verhoging op de gewone vergoeding nogal stevig vind, is dat in principe legaal.

Dat kun je natuurlijk als wetgever anders regelen, en dat is in Polen ook gebeurd zo lees ik in dat arrest. In Polen mag je wettelijk als rechthebbende 200% of 300% van de normale vergoeding vragen als de inbreuk ‘verwijtbaar’ is. Het Hof van Justitie kreeg de vraag voorgelegd of die wet wel mag onder het Europese auteursrecht, dat immers alleen stelt dat je recht hebt op vergoeding van schade (en winstafdracht). Het antwoord: ja hoor, als je als land hierin verder wil gaan dan Europa, dan is dat prima. Zet het even in de wet en klaar ben je.

De achterliggende rechtvaardiging is dat deze verhoging dan tevens de kosten voor opsporing en bestrijding van inbreuk met zich meebrengt. Bij ons is dat ooit meegenomen door het Gerechtshof Arnhem, en die vonden 25% in plaats van 100% een prima verhoging voor dat doel. Dat arrest is bij ons de leidende rechtspraak, maar de wetgever mag natuurlijk tegen de rechtspraak ingaan als ze vinden dat het anders zal moeten. Ik zie het alleen niet snel gebeuren.

Arnoud

Deel dit artikel

  1. Ik kreeg laatst ook een claim binnen, daar stond bij dat ik na het vergoeden van de schade geen rechten zou krijgen voor de foto. Mag dat wel?

    Het lijkt me dat als ik de schade vergoed, ik de foto gewoon mag blijven gebruiken, immers er is dan voor betaalt? Als ik het vergelijk met een fysiek object wat gestolen wordt dan lijkt het me dat de schade vergoed wordt door óf het object terug te geven óf de waarde van het object te vergoeden maar niet beide.

          • OK, ik dacht altijd dat de schadevergoeding zo moest zijn dat er daarmee vóór en ná een gelijke situatie is. Met de vaas gaat het slachtoffer er op vooruit, je hebt immers een nieuwe vaas (aankoopbedrag) en de scherven. Nu zijn de scherven misschien waardeloos maar misschien kan je deze weer lijmen en verkopen voor 10% van de waarde van een nieuwe vaas.

            Maar goed, dat maakt toch alleen al dat inbreuk maken niet te voordelig is. Je moet opeens een hoge vergoedingbetalen (geen onderhandeling mogelijk over de prijs) én vanaf dat moment heb je niets meer in handen en moet je dus nogmaals iets kopen. Daarmee lijkt me het ‘boete’ argument van tafel.

            • Dat is zo, dus misschien dat het niet de hele nieuwprijs van de vaas moet zijn. Mijn punt is vooral dat jij als schadebrengende partij niet dan ineens eigenaar van de scherven wordt. Een iets zuiverder voorbeeld: jij stoot bij de Bijenkorf een duur servies om, dan moet je de inkoopsprijs van dat servies vergoeden (dus wat de Bijenkorf betaalt aan de serviesbakker) maar ben je geen eigenaar van het gebroken servies.

          • Er worden idd soms tijds gelimiteerde licenties afgegeven, soms voor maar 3 maanden. Idd., je betaalt voor het gebruik tot het moment van ontdekte inbreuk (geleden schade). De rest is een kwestie van onderhandelen.

            En wat betreft de 25% toeslag Hof Arnhem, dat is juist. Maar eiser had zijn claim van 200% in eerste aanleg verlaagd naar 25% in hoger beroep. Waarom is niet bij mij bekend, maar hij kreeg wat hij vroeg: 25%. Dit is dus niet normatief geworden.

            • Pardon, wel normatief. Noem mij één vonnis dat zegt, nope het Hof Arnhem had ongelijk.

              Het arrest wordt in twee zaken uit het onderhavige onderzoek expliciet gevolgd, waarbij de 25 procent verhoging wordt gerechtvaardigd door de verminderde exploitatiemogelijkheden door ontbrekende naamsvermelding en verminking van de foto (Rb. Midden-Nederland (ktr.) 22 juli 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:2907, Rb. Overijssel (ktr.) 21 april 2015, ECLI:NL:RBOVE:2015:1975). Het percentage van 25 procent verhoging ter compensatie van aanvullende schade wordt in nog vier andere zaken gehanteerd (Rb. Amsterdam 26 november 2014, ECLI:NL:RBAMS:2014:8092, Rb. Amsterdam (ktr.) 18 december 2013, ECLI:NL:RBAMS:2013:8642, Rb. Overijssel (ktr.) 31 april 2015, ECLI:NL:RBOVER:2015:1975, Rb. Noord-Holland (ktr.) 27 mei 2015, IEF 14990). In andere zaken worden wel hogere verhogingen toegewezen. Zo werd in twee zaken een verdubbeling van het basistarief toegewezen en in drie andere een verdrievoudiging.

Laat een reactie achter

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren en <em> en <strong> voor italics en vet.

(verplicht)

Volg de reacties per RSS