Mag ik vanaf de openbare weg mensen op een buurtfeest fotograferen?

| AE 10804 | Informatiemaatschappij, Privacy | 49 reacties

Een lezer vroeg me:

Recent liep ik door de buurt en zag ik een buurtfeest met mooie sfeer. Weliswaar achter een afzetting maar op een straat met plein, dus openbare weg volgens mij. Ik maakte vanaf de straat aan de overkant foto’s, en werd toen aangesproken door twee deelnemers dat dat niet mocht, mede omdat er kinderen op de waterglijbaan speelden. Achteraf hoorde ik dat een heleboel ouders wel zelf foto’s van het feest (én de kinderen) op internet hadden gezet. Mag dit nu wel of niet, foto’s maken van zo’n situatie?

Vanaf de openbare weg mag je in principe fotograferen wat en wie je wilt. Dat was altijd het devies voor fotografen en andere nieuwsjagers. Pas bij publicatie moet je rekening houden met privacy, dat bepaalde het portretrecht.

Echter, de AVG heeft daar enige verandering in gebracht. Weliswaar kent die net als het portretrecht een belangenafweging (en dus géén absoluut verbodsrecht), maar de AVG geldt op iedere vorm van verwerking. En het máken van foto’s is al een verwerking, zodat je al op het moment van indrukken van de sluiter onder de wet valt. Sinds 25 mei kun je dus al bezwaar maken tegen het máken van een foto, niet pas tegen publicatie.

In principe blijft voor mij overeind staan dat een gebeurtenis op de openbare weg weinig privacyverwachting heeft. Een hekje er omheen maakt daarbij niet uit. (Een afzetting met blindering of een rij zeecontainers natuurlijk wel.) Maar als je daar van afstand gaat fotograferen, dan zie ik wel hoe mensen daar toch enige moeite mee hebben. Die fotografie is dan geen deel van het feest, en breekt in op de privacyverwachting die men heeft.

En zeker bij foto’s van kinderen op een evenement dat alleen besloten toegankelijk is, is de privacywaarde erg hoog. De ouders verwachten een ontspannen sfeer waarin kinderen vrijelijk kunnen spelen. Bij dergelijke foto’s zie ik dan ook de belangenafweging onder de AVG echt uitvallen in het voordeel van de kinderen.

Ik ben er nog niet uit wie er moet winnen als er alleen volwassenen feest vieren, maar begrijp wel dat daar aanwezige mensen er boos over worden en de vraagsteller sommeren te stoppen.

Arnoud

Nog meer dingen die van de AVG ineens niet zouden mogen

| AE 10713 | Privacy | 62 reacties

Oh jee, de AVG. Dat begint een beetje een vervelend mantra te worden sinds 25 mei. Omdat de nieuwe privacyverordening zo veel nieuwe regels met zich meebrengt, komt vrijwel iedereen erachter dat dingen anders moeten. En vernieuwing is vervelend, zeker als het op grond van zoiets raars als privacy moet gebeuren. Een greep dus uit de nieuwsberichten van de afgelopen tijd van mensen die dingen niet meer mogen, en vooral: waarom ze ongelijk hebben.

Niet meer durven bidden voor de zieken – dankzij de privacywet. Dat schreef NRC onlangs. Het noemen van een naam in het gebed (eventueel in combinatie met een verwijzing naar ziekte) kan mogelijk als een verwerking van persoonsgegevens gezien worden. En dan zou de kerk een boete kunnen krijgen.

Onterechte angst, lijkt me. Allereerst is hier sprake van een niet-geautomatiseerde verwerking van gegevens die niet in een bestand terecht komen. Een gebed of preek is geen doorzoekbaar gestructureerd geheel aan informatie. Daarnaast krijg je hier dan onmiddellijk een botsing met de vrijheid van godsdienstuitoefening (artikel 18 UVRM en artikel 6 Grondwet), zodat je op zijn minst een belangenafweging moet maken tussen de grondrechten privacy en godsdienst: wat weegt zwaarder, de religieuze behoeftes van de gelovigen of de privacy van de zieke die wellicht niet in gebed genoemd wil worden?

Wij kunnen geen medicijnendoosjes met etiketten meer aannemen bij onze retourdienst medicijnen, aldus mijn apotheek. Dat twitterde ik een paar weken terug. Het goed verwerken van oude medicijnen is belangrijk omdat deze het milieu ernstig vervuilen en gezondheidsrisico’s vertegenwoordigen, dus biedt vrijwel elke apotheek een inleverdienst aan. Maar dat ‘mag’ dus niet meer van de AVG. Eveneens onterecht, wat mij betreft. En wel om dezelfde reden: een niet-geautomatiseerde verwerking van gegevens die niet in een bestand terechtkomen. Dit valt gewoon buiten de AVG.

School maakt gezichten leerlingen zwart op foto: ‘Privacy staat voorop’, aldus RTL Nieuws. De school had leerlingen foto’s mee naar huis gegeven (gewoon als stukjes papier dus) maar daarop alle gezichten met een zwarte stift onherkenbaar gemaakt. “”We zijn een speciale school met een kwetsbare doelgroep. En we hebben altijd te maken met kinderen die niet op de foto willen”, zo motiveerde het bestuur de beslissing.

Een beetje raar. Het gaat om portfolios gemaakt door de kinderen zelf tijdens de lessen van het afgelopen jaar. Dat lijkt me dus redelijkerwijs noodzakelijk voor het leveren van het onderwijs, en daarmee te rechtvaardigen binnen de AVG. (Als die foto’s niet nodig zijn, waarom worden ze dan gemaakt?) En de privacy-impact lijkt me zeer gering omdat de foto’s alleen worden gedeeld met de betrokkenen zelf en hun wettelijk vertegenwoordigers. Deze zie ik dus niet helemaal.

Zelfs op het oog ‘onschuldige’ gegevens zoals het vrijgeven van het gewicht of de lengte van een voetbalspeler aan media is naar de letter van de nieuwe wetgeving niet toegestaan, zo meldde voetbalclub Feyenoord onlangs. Voetbalspelers zijn immers werknemers van de clubs, en werkgevers hebben de privacy van personeel te respecteren. Zij worden daarom terughoudender in mededeling doen over blessures en dergelijke van spelers.

Wederom onterecht volgens mij. Inderdaad, een gewone werkgever moet terughoudend zijn met privacygevoelige informatie van de werknemer aan derden verstrekken. Dat mag alleen als het voor het werk noodzakelijk is of er een zwaarwegend belang is voor de werkgever. Denk aan een klant bellen dat een afspraak niet doorgaat omdat de betreffende collega ziek is: dat is relevant voor het werk (maar wat deze persoon precies heeft, natuurlijk niet).

Specifiek bij professioneel voetballers en andere topsporters zie ik dat echter anders. Hun rol in de maatschappij is veel groter, zodat de informatievrijheid hier een zwaardere rol gaat spelen. Heel kort door de bocht, het publiek heeft er recht op te weten wat er met ‘hun’ sterspelers aan de hand is. Natuurlijk zitten daar grenzen aan, een live camera boven het ziekbed gaat hem niet worden. Maar een voetbalclub mag volgens mij best melden dat hun speler Robin van Persie een kuitblessure opgelopen heeft en daarom niet kan spelen.

Wie heeft er nog meer “oh jee dat mag niet van de AVG” berichten gezien recent?

Arnoud

Bijtertjesblog 925 daagt haarklovende advocaten van Permission Machine uit voor auteursrechtzaak

| AE 10705 | Intellectuele rechten | 29 reacties

Hoi haarklovende advocaten van Permission Machine, komt u naar de zitting op 23 maart. Aldus werkendemannenblog 925. De site is tegen een bekend internetprobleem aangelopen: je hebt als internetpublicatie veel beeldmateriaal nodig, en als je dan een keer niet oplet dan krijg je gelijk een hap van een advocaat die geld wil zien namens een fotograaf die zich ernstig in zijn exclusieve rechten getast voelt. In dit geval een hap van maar liefst € 840.011, maar iets gebruikelijker zijn bedragen van enkele honderden tot een paar duizend euro. Exclusief advocaatkosten, want dat komt er dan ook nog eens bovenop.

Wie deze blog al wat langer volgt, weet van deze problematiek. Internet is gegroeid op het idee dat foto’s vrij beschikbaar zijn, en fotografen zijn er relatief laat achter gekomen dat het internet dat vond. Dat heeft tot een héle serie aan claims en ruzies geleid, waarbij elke keer de conclusie was dat de Auteurswet nu eenmaal streng is en dat je (zeker bij zakelijk gebruik) gewoon moet betalen als je iemands foto overneemt. Dat je niet wist van de rechten of dat je terecht meende rechtenvrije foto’s te hebben, of welk argument dan ook, deed daar niet aan af.

Veel bedrijven zien daar op zich het punt wel van in, maar verslikken zich vervolgens in de hoogte van de claim. Want waar je rechtenvrij beeld normaal koopt voor hooguit enkele tientjes, blijkt zo’n overgenomen foto altijd minstens 255 euro te kosten en als je niet uitkijkt 999. En daar bovenop komt dan nog eens de scrabbleclaim: 2x of 3x de beeldwaarde omdat dat in de algemene voorwaarden staat of “omdat overnemen zonder toestemming niet beloond moet worden”, onder verwijzing naar stapels jurisprudentie (of, met een beetje pech, Mr. Reid, John Reid) die dat zou legaliseren.

De claim tegen 925 maakt het wel erg bont met dik acht ton, maar van facturen van 5000 euro voor één foto van 300×300 pixels kijk ik werkelijk niet meer op. Wat er uiteindelijk van overblijft bij de rechter blijft vooralsnog een spannende, al is mijn ervaring dat wie ernstig overvraagt vaak het deksel op de neus krijgt. Desondanks, frustrerend blijft het om te zien hoe dit elke keer maar mis en mis blijft gaan.

Arnoud

Je kunt nog gewoon blijven fotograferen na de AVG!

| AE 10577 | Privacy | 38 reacties

Vele, vele fotografen mailden me de afgelopen weken met de vraag: mag je nog blijven fotograferen (en foto’s publiceren natuurlijk) vanaf 25 mei? Onder de AVG zijn foto’s immers persoonsgegevens, en volgens de strenge regels moet je dan bij het maken van iedere foto toestemming vragen anders volgt automatisch een miljoenenboete. En nou ja, het… Lees verder

Hoe kan Facebook legaal gezichten gaan scannen onder de AVG?

| AE 10513 | Privacy | 10 reacties

Als voorbereiding op de AVG gaat Facebook gezichtsherkenning aanzetten voor Europese gebruikers die dat willen, las ik bij de socialenetwerksite. Dat is verrassend, omdat ze het in 2011 uitgezet hadden na klachten dat de (Duitse) Wbp werd overtreden met deze feature. Doel van de nieuwe feature is te zorgen dat mensen in kunnen grijpen als… Lees verder

Op een technisch natuurgetrouwe foto zit natuurlijk geen auteursrecht

| AE 9938 | Intellectuele rechten | 30 reacties

Als je als fotograaf je best doet om je onderwerp zo natuurgetrouw, duidelijk en correct mogelijk in close-up in beeld te brengen, dan heb je op die foto geen auteursrecht. Die weinig verrassende maar toch ongetwijfeld controversiële uitspraak haal ik uit een recent vonnis van auteursrechtscrabbelaar Masterfile tegen een bedrijf dat één van haar stockfoto’s… Lees verder