Ben je verzekerd tegen inboedelschade door een te spannend VR spel?

| AE 13166 | Ondernemingsvrijheid | 12 reacties

Pexels / Pixabay

Een Britse verzekeraar meldt dat het aantal claims dat consumenten vorig jaar hebben ingediend ten gevolge van ongelukken en schade door het gebruik van vr-brillen in vijf jaar tijd met 68 procent is gestegen. Dat las ik bij Tweakers afgelopen maandag. Als je met een vr-bril actief bent, maak je immers bewegingen die zich kunnen vertalen naar als doen te beschouwen gedragingen met schadebrengend gevolg, zouden juristen zeggen. Dat roept dan de vraag op: kun je dat bij je inboedelverzekering verhalen?

Het gaat bij de verzekeraar (Aviva) met name om kapotte elektronica, zoals mensen die een controller door het beeldscherm slaan of gooien omdat ze iets te enthousiast in het spel bezig zijn. Of mensen die enorm schrikken van een onverwachte zombie en dan een hevige gemoedsbeweging ondergaan die leidt tot een fysieke reactie. Kapotte tv, salontafel of bank, of erger nog, letselschade bij een huisgenoot. Even Apeldoorn bellen?

Kort door de bocht: in principe zou de inboedelverzekering dit moeten dekken, mits je een zogeheten all-risk verzekering had genomen. Bij een “extra uitgebreid” verzekering is eigen schuld niet gedekt. Zoals Independer het uitlegt:

De allrisk-dekking van een inboedelverzekering vergoedt in principe alle schades die onverwacht ontstaan. Alleen als (de oorzaak van) een schade expliciet is uitgesloten in de polisvoorwaarden ben je niet verzekerd. De allrisk-dekking is de meest uitgebreide dekking die je kunt kiezen bij een inboedelverzekering.
Ik kan geen inboedelverzekeringen vinden die schade als gevolg van virtual reality expliciet uitsluiten. Wat ze wél allemaal uitsluiten, is opzet en roekeloosheid, want dat staat in de wet (art. 7:952 BW):
De verzekeraar vergoedt geen schade aan de verzekerde die de schade met opzet of door roekeloosheid heeft veroorzaakt.
Krijg je natuurlijk meteen de vraag wat opzet of roekeloosheid (let op: ook onbewust, voor de juristen) dan precies inhoudt. Het Verbond van Verzekeraars heeft in haar model-voorwaarden uitgelegd dat zij de term “opzet” zien als gericht op het veroorzaken van de schade en niet op de handeling zelf. Een voorbeeld:
De fietser die met opzet door het rode licht rijdt en vervolgens een voetganger verwondt, kan niet met een beroep op de opzetclausule worden geconfronteerd. In het voorbeeld is het opzet van de fietser gericht op het door rood licht rijden en niet op het verwonden van de voetganger.
Pas als de fietser dus van plan zou zijn geweest die stomme voetganger eens lekker aan te rijden, dan zouden we het opzet noemen en zou de schade van die voetganger buiten de verzekering vallen. Bewijstechnisch natuurlijk ingewikkeld om aan te tonen, maar dat is een praktisch probleem.

De Hoge Raad ziet het iets genuanceerder:

[Van opzet gericht op de schade spreken we ook] indien, gelet op de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze werd verricht, het in feite toegebrachte letsel of de zaakschade naar objectieve maatstaven als een te verwachten of normaal gevolg van de desbetreffende gedraging kan worden aangemerkt. In zodanig geval moet aangenomen worden dat de gedraging van de verzekerde gericht was op het doen ontstaan van het in feite toegebrachte letsel of de zaakschade, ook al was deze soort of ernst van letsel of zaakschade niet door hem beoogd.
Ik vond nog een vonnis uit Den Bosch waarin een ernstige inschattingsfout niet als opzet werd aangemerkt:
In deze casus heeft de benadeelde zelf verklaard dat sprake was van een inschattingsfout voor wat betreft de afstand tot het mechanisme van de versnipperaar, waarbij wellicht de nieuwe bril die hij kort voordat het ongeval plaatsvond kreeg en waar hij (kennelijk) nog aan moest wennen, een rol heeft gespeeld.  … Er is simpelweg sprake van een ernstige inschattingsfout. Dat benadeelde zich ervan bewust moet zijn geweest dat het inherent gevaarlijk is om zijn hand dicht bij de draaiende messen van de machine te brengen, doet daar niet aan af.
Mijn inschatting is dat je bij werken of gamen in virtual reality ook eerder zult spreken van inschattingsfouten dan van opzet. Als je gaat rondlopen met een vr-bril op, dan kun je inderdaad botsen tegen mensen of dingen. En als je met je handen beweegt (zeker in een spel) dan kan dat tot schade leiden. Maar om nou te zeggen dat het “te verwachten of normaal gevolg” is, gaat mij te ver.

Ik zit er nog een beetje mee wat de positie is van een spelontwikkelaar die zo’n schrikeffect in 3d inbouwt. Je moet ergens weten dat mensen dan forse reacties kunnen geven in kleine woonkamers en andere plekken; zeker als professional zou je dan toch soort van moeten bedenken dat dit een probleem kan zijn. Kun je dat dan zo makkelijk afschuiven met een generieke disclaimer op het opstartscherm?

Arnoud

Kun je ook per ongeluk een auteursrecht schenden?

| AE 8847 | Intellectuele rechten | 41 reacties

copyright-symbol-printed.pngEen lezer vroeg me:

Kun je ook per ongeluk een auteursrecht schenden? Ik dacht altijd dat je pas strafbaar was als je met opzet (of zelfs voorbedachte rade) iets deed. Maar ik heb per ongeluk een plaatje gebruikt dat ik niet had moeten gebruiken, en ik krijg nu meteen een rekening! Kan dat zomaar?

De term ‘strafbaar’ is hier wat ongelukkig. Auteursrecht is zowel civiel onrechtmatig als strafbaar, hoewel in de praktijk er geen handhaving plaatsvindt vanuit het strafrecht (al meer dan 15 jaar staand beleid OM).

Opzettelijke inbreuk op auteursrecht is strafbaar (art. 31 Auteurswet). De term ‘opzet’ impliceert daarbij dat men bewust bezig moet zijn geweest een auteursrecht te schenden. Men wist (of moest weten) dat de handeling inbreukmakend was. Het maakt niet uit of men een vooropgezet plan had (voorbedachte rade).

Echter, in het civiel recht moet je de schade vergoeden als je onrechtmatig handelt. Opzet is daarbij niet vereist. Je kunt ook per abuis onrechtmatig handelen, bijvoorbeeld door iemands auteursrecht te schenden. Als je dus per ongeluk een auteursrecht schendt, moet je de rechthebbende vergoeden maar er zal geen strafrechtelijke aansprakelijkheid ontstaan.

Natuurlijk moet die rekening wel reëel zijn: de rechthebbende mag niet zomaar een bedrag uit de lucht (of willekeurige prijslijsten of richtprijzen) plukken. Maar in theorie klopt het – schenden is betalen. Ook bij ongelukjes.

Arnoud

Hoe zet ik mijn aansprakelijkheid op nul?

| AE 7667 | Ondernemingsvrijheid | 22 reacties

groep-claim-geld.jpgEen lezer vroeg me:

Ik ga als kleine zzp’er internetdiensten leveren, maar ik kan en wil geen claims dragen. Hoe zet ik in mijn voorwaarden mijn aansprakelijkheid op nul? Ik snap dat dat minder aantrekkelijk is voor opdrachtgevers, maar met één claim ben ik gelijk failliet.

Juridisch is een zo vérgaande aansprakelijkheid toegestaan, zij het je dan wel de situatie van opzet en bewuste roekeloosheid moet uitzonderen. Deze situaties worden gezien als dusdanig verwijtbaar dat het uitsluiten van aansprakelijkheid in strijd is met de openbare orde of goede zeden (art. 3:40 BW). Er is discussie onder juristen of je expliciet moet zeggen “behalve bij opzet of bewuste roekeloosheid” of dat de rechter dit vanzelf meeleest. Ik zou die discussie vermijden en het er gewoon bij zetten.

Je aansprakelijkheid volledig willen uitsluiten is begrijpelijk maar moeilijk te verdedigen naar een klant, tenzij je een gratis dienst levert die weinig bedrijfskritisch is. Waarom zou je als klant betalen om vervolgens nimmer iets te kunnen claimen als men niet levert?

Een veelgebruikt compromis is je aansprakelijkheid beperken tot de hoogte van je factuur (of laatste drie facturen als je periodiek diensten levert). Dan beperk je de schade – niet goed, geld terug.

Wat je ook kunt doen, is in plaats van financiële aansprakelijkheid een praktische oplossing voorstellen:

Xyz ICT zal zich bij schade maximaal inzetten om de gevolgen voor Opdrachtgever te beperken, in het bijzonder door bugs gratis te herstellen met de hoogste prioriteit en alternatieven voor uitgevallen diensten te leveren zonder meerprijs.

Hiermee zeg je in feite “ik heb geen geld maar ik ga het probleem wel oplossen”. Dat lijkt me fair als je werkelijk geen geld hebt.

Zouden jullie het accepteren, een dienstverlener zonder aansprakelijkheid?

Arnoud