Een contractuele boete tegen negatieve uitlatingen over een bedrijf

| AE 6139 | Uitingsvrijheid | 11 reacties

megafoonEen boete van drieduizend euro als je negatief over een bedrijf schrijft. Kan dat zomaar? Bij Techdirt las ik over een Amerikaans bedrijf dat dit daadwerkelijk doet. En dan niet in de vorm van aangifte van smaad of zo, nee gezellig een zelfbedachte boete in de algemene voorwaarden voor iedere negatieve uitlating die je over het bedrijf doet. Eh, wacht, wat?

Het is in theorie mogelijk om zelf boetes uit te delen voor dingen die je niet wilt dat je wederpartij doet. De wet biedt de constructie van de contractuele boete. Spreek je samen af dat X niet mag op straffe van €1000, dan moet je €1000 betalen als je X doet. Dat is op zich vrij logisch, afspraak is afspraak.

Dubieuzer wordt het als je het niet echt na onderhandeling afspreekt maar eenzijdig in de algemene voorwaarden stopt. En in dit geval is het me een partij eenzijdig:

In an effort to ensure fair and honest public feedback, and to prevent the publishing of libelous content in any form, your acceptance of this sales contract prohibits you from taking any action that negatively impacts KlearGear.com, its reputation, products, services, management or employees.

Should you violate this clause, as determined by KlearGear.com in its sole discretion, you will be provided a seventy-two (72) hour opportunity to retract the content in question. If the content remains, in whole or in part, you will immediately be billed $3,500.00 USD for legal fees and court costs until such complete costs are determined in litigation. Should these charges remain unpaid for 30 calendar days from the billing date, your unpaid invoice will be forwarded to our third party collection firm and will be reported to consumer credit reporting agencies until paid.

Waar te beginnen. “Niets doen dat negatieve gevolgen voor ons heeft”, “wij bepalen of er een overtreding is”, “u moet binnen 72 uur de content weghalen”, “factuur volgt direct”, “advocaatkosten er bovenop” en “wij melden u meteen aan bij het Amerikaanse BKR” (wat daar serieuze gevolgen heeft want een kapotte credit rating kan het verschil zijn tussen de huur betalen en onder een brug slapen).

In Nederland zou je niet heel ver komen als bedrijf met zo’n clausule, zeker niet naar consumenten toe en ook nog eens in de algemene voorwaarden gestopt. Op zich zijn boetes in algemene voorwaarden niet verboden. Er zijn echter wel grenzen, met name uit de blauwe lijst die naast de zwarte en de grijze wat te zeggen heeft over onredelijke algemene voorwaarden. Het anti-boetebedinglijstpunt is een verbod op

de consument die zijn verbintenissen niet nakomt, een onevenredig hoge schadevergoeding op te leggen

Hoewel hier “schadevergoeding” staat, worden hier ook boetebedingen onder gerekend (die niet als schade tellen). Een boete moet dus redelijk en evenredig zijn gezien de niet-nakoming. Een boete voor te laat betalen of voor het twee maal moeten langskomen om te bezorgen zou wellicht mogelijk zijn. (Overigens staat er ook wat over boetes op de grijze lijst: vermoedelijk onredelijk is een beding waarmee een consument een bedrag moet betalen bij tekortschietne dat meer is dan “een redelijke vergoeding voor door de gebruiker geleden verlies of gederfde winst”.

Echter, hier gaat het niet zozeer om een boete op overtreding van de overeenkomst an sich, maar om een eigenlijk ongerelateerd ding – je mening geven óver de nakoming van de overeenkomst. En dat is dan ook nog eens een inperking van je grondrecht van vrije meningsuiting. Dan zal er wel een héél duidelijke en zwaarwegende grond gevonden moeten worden. Die zou ik hier werkelijk niet weten. Het kan wel – denk aan een geheimhoudingscontract (NDA) waarin je een boete afspreekt als je iets onthult dat je onder geheimhouding te horen krijgt.

Maar het redelijk belang is dan het (tijdelijk) beschermen van een bedrijfsgeheim. Dat weegt voor mij toch iets zwaarder dan het beschermen van de reputatie van een bedrijf. Dus nee, ik zie dit niet werken. Jullie wel?

Arnoud

Deel dit artikel

  1. Had je ook gelezen dat de dame in kwestie haar review plaatste zo’n vier jaar voordat kleargear.com deze algemene voorwaarden opmaakte?

    http://www.techdirt.com/articles/20131113/06112425228/online-retailer-slaps-unhappy-customers-with-3500-fee-violating-non-disparagement-clause.shtml

    Best creatief, 4 jaar na dato nog even voorwaarden maken om je voormalige klanten mee kunnen slaan. Kleargear schiet zichzelf stevig in de voet hiermee.

  2. En dat is dan ook nog eens een inperking van je grondrecht van vrije meningsuiting.

    Naar ik begreep toetsen rechters daar niet rechtstreeks aan. Dus als een bedrijf een clausule heeft die de meningsuitng inperkt maar er geen onredelijk boetebeding aanvasthangt waarop het beding kan worden afgewezen op welke rechtsgrond kan een rechter dat beding dan nog afwijzen.

      • Correct, wetten mogen niet worden getoetst aan de Grondwet. Wel aan verdragen, dus aan artikel 10 EVRM bijvoorbeeld.

        Lagere regels mag de rechter wel toetsen aan de Grondwet. Een gemeentelijke verordening die de vrije meningsuiting inperkt, mag dus via artikel 7 Grondwet ongeldig verklaard worden door de rechter. En een artikel in een contract kan hij óók wegens strijd met de Grondwet ongeldig verklaren. Hoewel je daar wel een lastiger discussie bij hebt omdat veel grondrechten primair bedoeld zijn als bescherming tegen de overheid en niet als bescherming tegen andere burgers. Dit laatste heet ‘horizontale werking’ en de vraag is altijd hoe ver zo’n grondrecht horizontaal werkt.

  3. Met je eens dat het binnen een NDA wel zou passen, maar als algemene voorwaarde…. Betwijfel sterk of je dat er zomaar door kan krijgen.

    Denk dat een dergelijke boete in de algemene voorwaarden niet slim is.. of in ieder geval markingtingtechnisch niet handig. Stel je probeer dat in Nederland op te leggen, dan duikt ieder consumentenprogramma er direct op. Gaat veel meer kosten dan dat het ooit op kan leveren.. Nou ja.. er wordt dan WEL over je gepraat 😉 maar of je daar blij van moet worden….. Dus kan het misschien wel handig zijn omdat er beter negatief over je gepraat kan worden dan helemaal niet… maar… slim…. nee.

Laat een reactie achter

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren en <em> en <strong> voor italics en vet.

(verplicht)

Volg de reacties per RSS