Je mag de openbare weg filmen als dat nodig is voor je beveiliging

| AE 11407 | Informatiemaatschappij, Privacy | 21 reacties

Een lezer vroeg me:

Onze buren hebben sinds vorig jaar een camera in voor- en achtertuin. Als je voor hun tuin staat op de stoep, dan wordt alles opgenomen wat je doet of zegt. Zij zeggen dat ze dat doen vanwege overlastgevende mensen in de buurt (hondenpoep, vuilnis op straat) maar ik voel me er toch onprettig bij. Mogen zij überhaupt de straat wel filmen?

Over het filmen van de openbare weg bij wijze van particulier cameratoezicht wordt al decennia veel geschreven. De teneur daarbij is dat het eigenlijk niet mag, omdat het een overheidstaak is om toezicht te houden op de openbare ruimte.

Dat werd nog een keer bevestigd in 2014 toen het Hof van Justitie oordeelde dat je ook als particulier onder de Wbp (en nu dus AVG) valt wanneer je aangebrachte camera’s op de openbare weg richt. Het argument daarachter was dat je zo zeer in andermans privacy treedt dat je dan gewoon je aan de regels moet houden.

Het is echter niet zo dat het in alle gevallen verboden is, ook niet onder de AVG. Grofweg komt het erop neer dat je een duidelijke noodzaak moet hebben om de openbare weg te filmen, dat je niet meer filmt dan nodig voor die noodzaak en dat je de privacy van onschuldige derden zo veel mogelijk respecteert.

Een recent arrest laat mooi zien hoe dat uit kan pakken. In deze zaak werd de AP verzocht handhavend op te treden tegen een camera die de openbare weg voor iemands eigen perceel filmde. Maar dat werd afgewezen: het belang van je eigen perceel beschermen geeft een goede reden om te filmen, en in dit geval was het nodig ook de weg te filmen omdat anders de beveiliging niet goed werkt.

Daarnaast bleken passanten slechts vluchtig in beeld te komen én waren er stickers die waarschuwden voor het cameratoezicht. Daarmee zijn er in dit geval voldoende waarborgen om de privacy van derden te beschermen, en is het cameratoezicht dus legaal, ook nu de openbare weg werd meegefilmd.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je dus altijd en overal de openbare weg mag filmen zo veel je wilt, met je beveiligingscamera. Die noodzaak moet je uitgewerkt hebben, je moet nagedacht hebben over waarschuwen, afschermen en de omgang met passanten, en dat moet je op papier hebben staan (verantwoordingsplicht, artikel 5 lid 2 AVG). Ook moet je de opnames natuurlijk zo snel mogelijk weggooien en in de tussentijd goed beveiligen.

Arnoud

Deel dit artikel

  1. Arnoud schrijft:

    ‘Daarnaast bleken passanten slechts vluchtig in beeld te komen én waren er stickers die waarschuwden voor het cameratoezicht. Daarmee zijn er in dit geval voldoende waarborgen om de privacy van derden te beschermen, en is het cameratoezicht dus legaal, ook nu de openbare weg werd meegefilmd.’

    Werkt dat zo? Je hangt een camera op en een paar heel duidelijke stickers, en dan mag je de-facto een deel van de openbare weg ontoegankelijk maken voor mensen die erg op hun privacy gesteld zijn?

  2. Dat is niet wat ik zeg. De stickers én het slechts vluchtig filmen van passanten én het slechts filmen van een klein stukje weg én een duidelijke beveiligingsnoodzaak om dat stukje weg te moeten filmen in het kader van beveiliging van je perceel zijn tesamen voldoende reden om het toezicht legaal te laten zijn. Als je passanten ten voeten uit in HD filmt terwijl ze aan de overkant lopen, dan kom je al heel anders uit.

    • Ok, ik had wat overdreven samengevat.

      Dat vluchtig filmen… Dat zegt niet veel: of je staat erop, al is het maar in 1 frame, of je staat er niet op. Ik zou eerder waarde hechten aan: het wordt maar 1 week bewaard, en ook nog eens versleuteld, en daarna professioneel vernietigd.

      En dat kleine stukje weg, dat zegt me ook niet veel. Wegen hebben nu eenmaal als eigenschap dat als je op een klein stukje niet wilt komen (omdat je niet gefilmd wilt worden) je de weg in de praktijk helemaal niet kunt gebruiken, of alleen door een verkeersovertreding te maken. Wegen zijn niet zoals een heidevlakte, waar als een klein stukje niet toegankelijk is, de rest nog steeds gebruikt kan worden. Als bij een weg een klein stukje niet toegankelijk is, is al gauw de hele weg nutteloos wat betreft zijn functie om een verplaatsing van A naar B mogelijk te maken en daarbij de verkeersregels te volgen.

  3. Daarnaast bleken passanten slechts vluchtig in beeld te komen

    Ik vind (directe) buren toch iets anders dan ‘passanten’, of maakt dat voor de wet niet uit? Verder zie ik steeds vaker beveiligingscamera’s / deurbellen (bijv. Amazons Ring) die ook geluid op nemen. Valt hier nog iets over te zeggen? Want ik weet uit eigen ervaring (Amazon Ring) dat ik gesprekken van ongeveer 10 meter afstand perfect kan volgen…

      • Onze buren… Als je voor hun tuin staat op de stoep, dan wordt alles opgenomen wat je doet of zegt.

        Klinkt niet als passanten. En wat is dan precies de definitie van ‘vluchtig in beeld’? Gaat dat om de tijd die je in beeld bent? Om de kwaliteit van de beelden? Wanneer het om de duur gaat: zie hierboven. Wanneer het om de kwaliteit van de beelden gaat: De meest basale camera filmt tegenwoordig in HD. In beide gevallen dwing je dus iemand die op zijn privacy gesteld is om op basis van de stickers om over te steken op zijn route. Wordt lastig wanneer de buren aan de overkant ook een camera hebben hangen.

  4. Dat er een grondslag is wat betreft de privacy afwegingen, waardoor de AP niet handhavend kan optreden aan de hand van de AVG, maakt nog niet dat een verbod in andere wetten kan worden omzeild. Voor 441b SR zijn de aangebrachte waarschuwingsstickers gewoon van belang, al zou de AP of AVG deze niet vereisen, omdat je anders strafbaar bent buiten de AVG om. Of zie ik dat verkeerd?

  5. Camera’s ophangen kost weinig en handhaving is er niet of nauwelijk (mijns inziens mede doordat de Politie belang heeft bij particuliere camera’s die de openbare weg filmen). Het prijskaartje van privacyschending lijkt erg laag.

    Dat is wat veranderd door de verplichting vooraf uitdrukkelijk en aantoonbaar na te denken over privacyaspecten en risico’s op een zinnige manier tot het minimum te beperken – enfin al die genomen moeite en zorgvuldigheid die de rechter in deze zaak nadrukkelijk meewoog.

    Het zou nog verder kunnen veranderen als camera-eigenaren vaker met aanspraken op privacyrechten als inzageverzoeken, vragen over bewaartermijnen en informatiebeveilingsmaatregelen worden geconfronteerd.

    Want ook een particulier moet bv. binnen een maand een inhoudelijk en onderbouwd antwoord op een wisverzoek geven. En wie dat niet kan of wil, loopt niet alleen boeterisico’s, maar kan ook privaatrechtelijk tot schadevergoeding gedwongen worden.

    Dan gaat het niet meer om de vraag of je de openbare weg mag filmen, maar om wat het kost om de openbare weg te filmen.

      • Welnee. Wat ik wil is sowieso niet zo relevant.

        Je trekt het in het belachelijke met je voorbeelden. Activiteiten “door een natuurlijke persoon bij de uitoefening van een zuiver persoonlijke of huishoudelijke activiteit” blijven erbuiten. Maar dat wil niet zeggen dat ook een particulier zich in bepaalde gevallen gewoon aan de AVG moet houden. Op de openbare weg houdt dat ‘strikt persoonlijke of huishoudelijke’ als snel op.

        Heb je Arnouds stuk wel goed gelezen? Hij schreef het namelijk al duidelijk:

        Dat werd nog een keer bevestigd in 2014 toen het Hof van Justitie oordeelde dat je ook als particulier onder de Wbp (en nu dus AVG) valt wanneer je aangebrachte camera’s op de openbare weg richt. Het argument daarachter was dat je zo zeer in andermans privacy treedt dat je dan gewoon je aan de regels moet houden.

    • Ik zou zeggen: het mag inderdaad niet, want er is geen gerechtvaardigd belang ex art 6(1)f AVG. In principe is beveiliging van particuliere eigendommen tot op zekere hoogte ook een overheidstaak, maar dat vond de AP en de rechter toch een gerechtvaardigd belang.

      Hondenpoep en zwerfvuil zijn ook vervelend, maar in dit geval is een beveiligingscamera die alles en iedereen filmt m.i. een paardenmiddel, met als gevolg dat “de grondrechten en de fundamentele vrijheden van de betrokkene die tot bescherming van persoonsgegevens nopen, zwaarder wegen dan die belangen” (wederom art 6(1)f AVG).

Laat een reactie achter

Handige HTML: <a href=""> voor hyperlinks, <blockquote> om te citeren en <em> en <strong> voor italics en vet.

(verplicht)

Volg de reacties per RSS