Rechter: thuiswerker onterecht ontslagen voor weigeren cameratoezicht

| AE 13598 | Informatiemaatschappij, Ondernemingsvrijheid | 14 reacties

Een telemarketeer in dienst van een Amerikaans bedrijf die vanuit huis werkte en weigerde om de camera van zijn computer de hele werkdag aan te laten staan is onterecht ontslagen, las ik bij Security.nl. De rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelde dat permanente camera-observatie bij thuiswerken hier niet door de beugel kan, en geeft de man 80.000 euro (een jaarsalaris) mee als ontslagvergoeding. Lompe Amerikanen, de AVG, privacy op het werk en telemarketeers, dat belooft juridisch een knalfuif.

De man was in dienst bij het Amerikaanse bedrijf Chetu Inc., dat een vestiging in Rijswijk had naast haar hoofdvestiging in Florida. Een team frisse ontwikkelaars in identieke polo’s maakt daar software van wereldklasse en je carrièrepotentieel is enorm: “one of the lowest attrition rates in the industry”, behalve dus in Rijswijk waar dit toch wel een -1 op je key performance indicatoren is.

De man uit Rijswijk had direct met het Amerikaanse bedrijf een arbeidsovereenkomst gesloten. Dat kan, maar het wordt dan soms wel ingewikkeld en je komt dingen tegen waar ons BW geen brood van lust. Zoals een proeftijd van 90 dagen en een ontslagrecht voor werkgever zonder opgaaf van redenen. Dat kan onder het recht van Florida, net zoals de navolgende werkinstructie:

Op 23 augustus 2022 ontving [naam verzoeker] per e-mail van Chetu Inc. de mededeling dat hij met onmiddellijke ingang diende deel te nemen aan het ‘Corrective Action Program (“CAP”) – Virtual Classroom’. Daarbij diende hij gedurende de gehele werkdag te zijn ingelogd, zijn scherm te delen en zijn camera aan te laten staan.
De man werkte sinds het begin van zijn dienstverband vanuit huis, en reageerde aldus:
“I don’t feel comfortable being monitored for 9 hours a day by a camera. This is an invasion of my privacy and makes me feel really uncomfortable. that is the reason why my camera is not on. You can already monitor all activities on my laptop and I am sharing my screen.”.
Reactie werkgever:
Hi [naam verzoeker] , Your employment is hereby terminated. Reason: Refusal to work; Insubordination”.
Dat gaat lekker, everyone is encouraged to reach their full potential mijn glimmende metalen hoela.

De rechtbank Zeeland leest die reactie als een ontslag op staande voet, want werkweigering is volgens ons wetboek een grond waarmee je een staandevoetje kunt rechtvaardigen. Althans:

Aan een rechtsgeldig ontslag op staande voet worden blijkens artikel 7:677 lid 1 BW drie eisen gesteld. Er moet sprake zijn van een dringende reden, op grond daarvan moet onverwijld zijn ontslagen en die reden moet tijdig en voldoende duidelijk aan de werknemer zijn meegedeeld.
Die mail is wel érg summier als invulling van bovenstaande. Van werkweigering bleek verder niets, en dat lijkt me logisch omdat het ging om het niet aanzetten van de camera. Is dat insubordination, “ongehoorzaam of weerspannig gedrag”, in het Nederlands arbeidsrecht “hardnekkig weigeren om te voldoen aan redelijke bevelen of opdrachten vanwege de werkgever in de zin van artikel 7:678 lid 2, onder j BW”? In Florida wel, althans daar hoef je geen reden te hebben om iemand te ontslaan dus iedere reden is hoe dan ook goed.

Het komt er dus op neer, is het bevel redelijk? Nee, zegt de rechter: dit is in strijd met artikel 8 EVRM, het fundamenele recht op bescherming van je persoonlijke levenssfeer. Chetu had daar geen enkele reden voor opgegeven, alleen dat bij werken op kantoor je collega’s je ook kunnen zien. Maar dat is zeer zeker niet genoeg: het is wel wáár dat collega’s je kunnen zien als je op je werk bent, maar dat is geen rechtvaardiging dat je collega’s je thuis moeten kunnen zien.

De rechter maakt nog een kronkel over de AVG die niet helemaal klopt: de webcam zou alleen livestreamen (“observeren”) en niet opnemen en dan zou de AVG niet gelden. Dat is een wel heel stoffige vuistregel van toen bits nog van hout waren en camera’s analoog. Als je dan een camera aanzette zonder opname, dan werden er geen persoonsgegevens in een bestand of dossier gestopt (een serie opnames op datum+werknemer is een bestand) en werd er ook niets elektronisch verwerkt (want analoge camera). Maar bij een digitale camera is het simpel: enkel meekijken via de livestream is een verwerking van persoonsgegevens.

Het doet voor de zaak verder niets, want de uitkomst is hoe dan ook dat Chetu geen terecht ontslag op staande voet heeft gegeven met deze vrijwel geheel afwezige motivatie. De werknemer krijgt dan ook diverse vergoedingen (en achterstallig loon) mee, totaal een slordige 70.000 euro. Ook wordt zijn concurrentiebeding vernietigd, wat een verstandige eis was van zijn advocate gezien ik zo’n bedrijf er wel voor aanzie om dat doodleuk te handhaven zodra ze op Linkedin zien dat hij een nieuwe baan heeft.

Arnoud

Mogen wij de hele dag gefilmd om de kwaliteit van onze beveiligingscamera’s te demonstreren?

| AE 13335 | Ondernemingsvrijheid | 4 reacties

edwardbrownca / Pixabay

Een lezer vroeg me:

Mijn werkgever verkoopt beveiligingscamera’s en andere apparatuur. De showroom is dan ook natuurlijk zowel binnen als buiten voorzien van een enorme hoeveelheid camera’s die de klanten binnen kunnen bedienen vanaf schermen. Deze camera’s filmen dus ons terwijl we werken: de parkeerplaats, de ingangen, de showroom, het magazijn, de laad/losruimte en zelfs onze kantine. In de kantine worden wij wel geblurd, maar de klant kan dit “om te kijken hoe dat werkt” het blurren aan en uitzetten. Omdat terugkijken van oude beelden niet kan, stelt mijn werkgever dat dit mag gezien de aard van het werk. Klopt dat, juridisch gezien?
Eh, nou ja, eh, hoe zal ik dat zeggen: nee.

Ik snap de behoefte om beveiligingscamera’s te demonstreren aan klanten, en het is logisch dat je dat wilt doen op ‘echte’ situaties zoals een parkeerterrein of een magazijn. Kijken hoe ver je in kunt zoomen, een mooi breed gebied voor de pan/tilt/zoom functionaliteit, misschien zelfs kentekenherkenning of even demonstreren hoe je een gebied uit kunt blurren. Alleen, dat zul je echt met een demonstratie-omgeving moeten doen en niet met personeel dat gedwongen in beeld komt.

De inzet van camera’s op het werk is zeer problematisch precies omdat je mensen dwingt om in beeld te komen, en in situaties als deze is dat zelfs de hele dag. Daarbij valt dan ook nog eens de privacy weg in ruimtes waarin je je niet bespied hoeft te wanen, zoals de kantine. Dat is op geen enkele manier acceptabel te maken, zeker niet voor “demonstratie-doeleinden”.

Het argument van terugkijken is een halfbegrepen verhaal over de toepasselijkheid van de AVG bij niet-geautomatiseerde verwerkingen. De AVG is bij zulke verwerkingen namelijk alleen van toepassing als de persoonsgegevens in een bestand staan of bestemd zijn daarin opgenomen te worden.

In een grijs verleden had je camera-installaties die zonder automatisering werkten, zeg maar de analoge camera met draad naar een scherm waar je live meekeek. Die verwerking was dan niet geautomatiseerd, en de beelden gingen ook geen bestand in want er werd niets opgenomen. Daarom viel dat buiten de AVG, of nou ja Wbp dan want dit is natuurlijk alweer een hele tijd geleden: wie heeft er tegenwoordig nog zo’n volledig analoge camera-opstelling?

Zodra er ergens namelijk geautomatiseerd beelden worden verwerkt, val je wél gewoon in de AVG. En dat is al het geval als de camera digitale middelen aan boord heeft, wat dus elke camera is die tegenwoordig in de verkoop gaat. Het maakt dan niet uit of de beelden een bestand in gaan, ook bij ‘losse’ geautomatiseerde verwerkingen zonder bestand val je voor de volle 100% onder de AVG.

Het kan een argument zijn binnen een gerechtvaardigd-belang redenering dat je de beelden niet opslaat. Live meekijken door een mens is minder erg dan alles opslaan en achteraf kunnen terugkijken. Maar het is zeker niet genoeg om te rechtvaardigen dat je een camera ophangt.

Arnoud

Mag de vereniging van eigenaren stemmen over inzet van camera’s van bewoners?

| AE 13010 | Privacy | 25 reacties

StockSnap / Pixabay

Maandag op de Rijdende Rechter:

De familie Schreurs ontdekt vlak na hun verhuizing een lekkage in hun gang. Ze willen dat de VVE onderzoek laat doen naar de oorzaak. Maar meerdere onderzoeken en twee en een half jaar verder is de oplossing nog niet gevonden. Intussen loopt de spanning op. De familie Schreurs voelt zich niet gehoord door de VVE en de VVE vindt dat ze alles hebben gedaan wat ze konden. Ze staan hierin lijnrecht tegenover elkaar. De lekkage is niet het enige pijnpunt in het complex. De overburen van de familie Schreurs hebben diverse camera’s opgehangen en ze willen dat de VVE de buren houdt aan het opgelegde verbod.
Kort en goed: een bewoner had een deurbelcamera opgehangen die de hele hal op die verdieping filmde, en kon deze vanaf zijn vakantieadres uitkijken. Daarnaast hingen er maar liefst drie camera’s in de berging, met uitzicht op de parkeerplaats van de auto van die bewoner. Dit naar aanleiding van incidenten waarbij tegen de deur geschopt zou zijn en de auto bekrast. Een begrijpelijke reactie, maar andere bewoners zitten er natuurlijk niet op te wachten om steeds gefilmd te worden.

Nou is er al enige duidelijkheid over cameratoezicht door de VvE: dat mag, mits goed gemotiveerd, goed beveiligd en goed geïnformeerd naar de leden. Ook mag alleen de openbare ruimte in het pand (hal, liften, trappenhuis, parkeerplaatsen etc) gefilmd worden. Maar hoe het zit met bewoners die zélf cameratoezicht houden, dat is lastiger.

De hoofdregel is volgens mij gewoon dezelfde als die voor huisbewoners: je mag alleen je eigen grond of pand filmen. Is de openbare weg onvermijdelijk (je voordeur kijkt uit op de stoep, je oprit grenst opzij aan de weg) dan mag je dat filmen maar zo beperkt mogelijk, dus inclusief softwarematig afschermen van de openbare ruimte waar dat kan. In een appartementencomplex een deurbel met camera ophangen kan dus, als je wilt weten wie er voor de deur staat. Maar niet zodanig dat de hele hal continu bekeken kan worden, want dan film je meer dan je eigen bezoek. (Je kunt je afvragen of het überhaupt nodig is, want bezoek moet beneden bij de voordeur aanbellen zodat je weet wie er komt. Maar als er veel passanten in het complex zijn, wellicht wel.)

De uitspraak van Mr Reid bevatte een interessante overweging: het is “voorbehouden aan de ALV om te beslissen of een dergelijk vergaande inbreuk op de privacy is toegestaan”. Het bestuur werd dus aangeraden zo snel mogelijk een ALV te organiseren waarop het punt “mogen leden camera’s op de hal/parkeerplaats richten” aan de orde zou komen. Dit is een slimme oplossing om draagvlak te creëren: als de ALV zegt dat het niet mag, dan is daarna handhaving eenvoudig mogelijk. En wil de ALV het wel, wellicht binnen zekere grenzen, dan is er kennelijk consensus en zou het dus geen problemen meer moeten geven. En omdat het gaat om camera’s die de gemeenschappelijke ruimte filmen, is de VvE bevoegd er regels over te stellen.

Het wil echter niet zeggen dat wanneer de VvE zegt “het mag”, het dus automatisch ook mag. Je moet nog steeds een grondslag hebben, een eigen rechtvaardiging waarom. Enkel “ik wil mijn auto niet bekrast hebben en het huishoudelijk reglement zegt dat camera’s niet verboden zijn” is nogal mager. Dus ik hoop dat de VvE zo verstandig is om een paar “indien noodzakelijk” of “als er geen andere opties zijn” in hun cameraclausule op te nemen.

Arnoud

 

Nee, er is geen officiële bewaartermijn voor beveiligingscamerabeelden

| AE 12793 | Privacy, Regulering | 21 reacties

De Nederlandse politie heeft bijna 280.000 camera’s opgenomen in de Camera In Beeld-database. Dat meldde Tweakers onlangs. De meeste zijn van bedrijven, zo’n 15% is van particulieren. De database is handig als start voor opsporing: je weet precies waar je met je vordering afgifte camerabeelden moet zijn als agent (er is geen live toegang op… Lees verder

Is cameratoezicht nu ineens verboden in Duitsland?

| AE 12460 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 1 reactie

Een lezer vroeg me: Ik las dat een Duitse winkel een boete van 10 miljoen heeft gekregen omdat ze videotoezicht inzetten. Maar hoezo is dat nou ineens boetewaardig, elk bedrijf heeft toch videotoezicht tegenwoordig? Het ging om magazijnen en verkoopruimtes, niet echt plekken waar je privacy hebt toch? Zeker twee jaar lang werd het personeel… Lees verder

Moet je bij een rit door België je dashcam registreren bij de overheid?

| AE 11835 | Regulering | 9 reacties

Autobezitters die een dashcam in hun voertuig hebben geïnstalleerd moeten rekening met de privacyregels houden. Dat las ik bij Security.nl vorige week. De Belgische politie voelde zich geroepen automobilisten met dashcam uit te leggen wat de AVG daarover zegt; mij is niet duidelijk waarom gezien ook in België handhaving van die wet niet onder het… Lees verder

Voor de laatste keer: de openbare weg filmen met je securitycamera mag als dat nodig is

| AE 11672 | Privacy, Uitingsvrijheid | 11 reacties

De hoeveelheid beveiligingscamera’s in Nederland groeit gestaag, vooral ook onder particulieren. Dat meldde Nu.nl, dat er meteen aan toevoegde dat hier een privacyrisico aan zit: zo’n 86,6 procent van de 211.308 camera’s van particulieren en bedrijven is deels op de openbare weg gericht. De cijfers zijn van VPNGids, dat via de Wob deze informatie van… Lees verder

Mogen verse ouders de kraamverzorger in de gaten houden met de babycam?

| AE 11465 | Privacy | 35 reacties

Een lezer vroeg me: Wij zijn een kraamzorgbureau met drie vaste verzorgenden. Recent kwam een van onze medewerkers bij een nieuwe cliënt thuis, die vertelde dat er diverse camera’s hingen om de baby te kunnen zien én, ik citeer, “om te zien wat de kraamverzorgende op een dag doet.” Dat voelde zeer onprettig dus zij… Lees verder

Je mag de openbare weg filmen als dat nodig is voor je beveiliging

| AE 11407 | Informatiemaatschappij, Privacy | 22 reacties

Een lezer vroeg me: Onze buren hebben sinds vorig jaar een camera in voor- en achtertuin. Als je voor hun tuin staat op de stoep, dan wordt alles opgenomen wat je doet of zegt. Zij zeggen dat ze dat doen vanwege overlastgevende mensen in de buurt (hondenpoep, vuilnis op straat) maar ik voel me er… Lees verder

200.000 particuliere beveiligingscamera’s in politiedatabase

| AE 11065 | Regulering, Security, Uitingsvrijheid | 19 reacties

De afgelopen jaren hebben bedrijven en particulieren meer dan 200.000 beveiligingscamera’s in een database van de politie laten registreren, las ik bij Security.nl. Het gaat om de database “Camera in Beeld”, die informatie over beveiligingscamera’s in Nederland bevat. Het register stelt de politie in staat om snel camerabeelden te vorderen van strafbare feiten en andere… Lees verder