Ius Mentis

Via Reddit:

Twee maand geleden heb ik een product besteld op een webshop. Dezelfde dag kreeg ik een email dat mijn bestelling helaas is geannuleerd. Binnen 3 dagen heb ik ook mijn geld terug ontvangen. Een dag later ontving ik echter het product alsnog.

Ik heb dit tot op heden aan de kant gezet en heb twee weken geleden een email van het bedrijf ontvangen dat ze per abuis het product hebben geleverd en dat ze binnen een redelijke termijn (14 dagen) de betaling willen ontvangen. Sta ik in mijn recht om te verzoeken dat de website het product bij mij komt afhalen? Het gaat om circa 2000 euro.

Verhalen als deze zie ik vaker, eigenlijk altijd gaat het om foutjes bij de winkel. De annulering ging handmatig en het automatische proces liep gewoon door. Of collega X had de order afgehandeld, niet wetende dat het niet meer mocht. Kan gebeuren.

Als een bestelling wordt geannuleerd door de winkel, is natuurlijk de eerste vraag of dat wel kan. Zomaar is geen reden, ook niet als dat in de voorwaarden staat. Niet meer leverbaar is bespreekbaar, alleen erg raar dat hij dan alsnog opgestuurd wordt. Maar goed, hier zijn beide partijen het er over eens dat sprake is van een annulering.

Ontvang je een product dat niet besteld was (geen geldige overeenkomst), dan moet dat natuurlijk terug. Ik blogde in 2022 over weigeren van een al geannuleerde levering, en daarin gaf ik aan dat je een zekere zorgplicht hebt als het product aanneemt.

In de kern kan echter niet meer verwacht worden dan dat je het product goed bewaart en teruggeeft als de winkel het komt halen. Opsturen kan van je gevraagd worden als de winkel vooraf de kosten betaalt en het voor jou een kleine moeite is. Dat laatste is een tikje subjectief maar volgt uit de redelijkheid. Een schoenendoos naar een PostNL punt brengen is wat mij betreft eigenlijk altijd gewoon wat je hoort te doen.

Hier gaat het om een duur ding, dus je zou verwachten dat de winkel wel iemand langs kan sturen. De soort-van dreigementen over ongerechtvaardigde verrijking vind ik dan ook een tikje misplaatst. Ik zie in ieder geval geen route waarmee de winkel nu betaling kan afdwingen.

Arnoud

Via Reddit:

Twee weken terug kocht ik online bij een webshop over-ear headphones, deze kwam in verzegelde verpakking. Deze bevielen mij niet, ik heb na 3,5 uur het weer heel netjes ingepakt en een retour aangemeld en de volgende dag verzonden. Onderaan de productspecificaties op de website staat het volgende: ‘Dit is een verzegeld hygiëneproduct en kan alleen worden geretourneerd onder retourrecht indien de verzegeling nog intact is.’ Is dat rechtsgeldig?

Er bestaat inderdaad geen retourrecht wanneer sprake is van “zaken die niet geschikt zijn om te worden teruggezonden om redenen van gezondheidsbescherming of hygiëne en waarvan de verzegeling na de levering is verbroken” (art. 6:230p lid 3 onder f BW). In de praktijk wordt dit vaak de hygiëne-uitzondering genoemd.

Het is echter niet zo dat alles dat vies of onsmakelijk voelt om nogmaals te verkopen, geweigerd kan worden met een beroep op deze uitzondering. Het wetsartikel stelt duidelijk: niet geschikt zijn om te worden teruggezonden. Het Hof van Justitie heeft dat in de Slewo-zaak (over een matras) uitgewerkt tot het criterium dat het product

definitief niet meer kan worden verkocht om redenen van gezondheidsbescherming of hygiëne, omdat de aard zelf van dit goed het voor de handelaar onmogelijk of uiterst moeilijk maakt om maatregelen te treffen waarmee hij het opnieuw kan aanbieden zonder af te doen aan een van beide eisen.

Een matras is eenvoudig genoeg te reinigen en opnieuw in te pakken. Eerder bepaalde een Duitse rechter hetzelfde voor een wc-bril.

In Nederland is er geen jurisprudentie over deze grond, behalve een nog lopende zaak over een bikini. In het tussenvonnis ging het vooral over de vraag of de verzegeling überhaupt was verbroken, niet of zwemkleding onmogelijk te reinigen is.

Bij de geschillencommissie vond ik drie uitspraken:

1. Een krultang is een hygiëneproduct, omdat “de ondernemer niet staat is om het product door reiniging of ontsmetting geschikt te maken voor een nieuwe verkoop.” De uitleg waarom dan ontbreekt: “evident”.
2. Een scheerapparaat is een hygiëneproduct, ook dit is “evident” anders dan een matras.
3. Een haartrimmer is een hygiëneproduct, omdat het gebruik daarvan door derden “gevolgen kan hebben voor hun gezondheid en dat een gebruikt product als onhygiënisch wordt ervaren”. Ook kan van de ondernemer niet worden verwacht dat deze maar liefst twaalf onderdelen reinigt na retour nemen.

Ik wil even kwijt dat ik dit buitengewoon oppervlakkig gemotiveerd vind. Met name het argument dat het “als onhygiënisch wordt ervaren” is juridisch niet relevant, en de winkel moet volgens mij echt uitleggen waarom ze het niet kunnen reinigen of wat er dan mis kan gaan.

Misschien dat het probleem bij zulke apparaten is dat er kleine haartjes achterblijven die je ook met grondig spoelen er niet uit krijgt. (Ik weet niet wat het met je gezondheid doet om andermans scheerhaartjes in je baard te krijgen, en  nogmaals het gevoel van ieuw is juridisch niet relevant.)

Bij een in-ear koptelefoon zou ik nog net analoog kunnen denken: oorwax, misschien wel bloed of huidschilfers. Nou vooruit, dat steriliseren vereist apparatuur die een elektronicawinkel niet zou hoeven hebben. Maar bij een over-ear koptelefoon zoals in de vraag zie ik dat niet. Jullie wel?

Arnoud

Via Reddit, samengevat:

Na werkzaamheden aan de meterkast van onze stichting kregen wij een aanmaning, maar nooit een factuur. Die blijkt per post verstuurd, waarop ik vroeg om een kopie per mail om direct te kunnen betalen. Ook die kwam niet aan. Na onderzoek zag ik dat de SPF configuratie en daarmee de DMARC policy van de netbeheerder stelt dat mijn mailserver de berichten (waarschijnlijk van hun kantoorautomatisering) niet mag behandelen. Ik zie waarschijnlijk een auto-responder direct na mijn e-mail, en een poging eerder die ochtend. Dus ik neem nogmaals telefonisch contact op met de netbeheerder. Uiteindelijk bij de debiteuren afdeling uitgekomen met het verzoek: stuur het bericht dan maar naar mijn zakelijke e-mail (gehost op GSuite). Ook daar komt de mail niet aan.

Mijn vermoeden is dat de gemailde kopie van de factuur niet is verstuurd vanaf een in de SPF configuratie vermelde mailserver. Vaak komt dat omdat die systemen clouddiensten zijn, dus de mailserver is feitelijk in beheer bij een derde. Maar dat maakt de mail verdacht.

DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting & Conformance) is het beleidsrecord dat de ontvangende server  (dus onze vereniging) instrueert wat te doen bij zo’n verdacht. Hier zal er dan (conform best practice) in staan dat de mail moet worden verwijderd.

Dit verklaart ook waarom het bij Gmail ook niet aankomt: Google is zeer streng op correcte SPF/DMARC instellingen en gooit de mail dus ook gewoon weg.

De klassieke opvatting over e-mail is dat het jouw risico als ontvanger is. “Spamfilters zijn jouw keuze”, heet dat dan. En dat was in 2004 ook zo. Maar hier ligt het toch even anders: de afzender heeft zélf die SPF/DMARC configuratie zo ingesteld en zélf de facturen laten versturen vanaf een mailsysteem dat niet in hun configuratie staat als authentiek.

Wat mij betreft mag die mail met factuur dus als niet-verstuurd beschouwd worden.

Opmerkelijk is dan natuurlijk dat de factuur kennelijk ook per post verstuurd was (net als de aanmaning) en ook kwijtgeraakt is. Dat kan gebeuren, maar betekent dat de factuur nooit aangekomen is. Een herinnering is dan prima, maar voor incassokosten is dan vooralsnog geen plek.

Gebruikelijk bij mij is dat je een kopie van de factuur bij de aanmaning krijgt, zodat je alsnog direct kunt betalen.

Arnoud

 

Via Reddit:

Onze bestelling [wandtegels] is verkeerd gegaan. Er is een compleet andere type, formaat, merk en hoeveelheid geleverd. … We hebben in eerste instantie de tegels binnen opgeslagen, maar 600kg aan tegels verplaatsen is niet makkelijk. Nu zou het bedrijf de bestelling vandaag komen ophalen. Dus wij de 600kg tegels weer aan de weg gezet. Eenzijdig is de afspraak ineens verzet naar donderdag. Moeten wij ze nu weer naar binnen slepen, en hoe vaak moeten we dat dan doen?

Volgens de wet moet de handelaar bij nonconformiteit naleveren, herstellen of vervangen (art. 7:21 BW) en dat moet natuurlijk kosteloos. Zo te lezen is deze tegelboer dat ook van plan, alleen lukt het even niet om het te komen halen.

Nou is een doos in de gang laten staan voor de meeste mensen nog tot daar aan toe. Maar hier gaat het om zeshonderd kilo tegels, die dus na ontvangst in de schuur gezet zijn, toen buiten gezet en nu dan weer naar binnen en op donderdag weer naar buiten. Ik krijg al rugpijn als ik er aan denk.

Hierover zegt de wet in datzelfde artikel (lid 1 onder c) dat je recht op vervanging vervalt wanneer

de zaak na het tijdstip dat de koper redelijkerwijze met ongedaanmaking rekening moet houden, teniet of achteruit is gegaan doordat hij niet als een zorgvuldig schuldenaar voor het behoud ervan heeft gezorgd.

Wat een “zorgvuldig schuldenaar” precies doet, is niet vastgelegd, want dat hangt af natuurlijk van de omstandigheden van het geval. In de schaarse jurisprudentie gaat het dan eigenlijk altijd over blijven gebruiken van de zaak, waardoor waardevermindering kan ontstaan die schadeplichtig maakt.

Bij een geval met een auto die een schade-auto bleek, mocht de consumentkoper de koop ontbinden. Hij reed er echter nog af en toe mee, en parkeerde deze gewoon aan de openbare weg. Dat leverde een kras op. Echter:

In het op de openbare weg parkeren van de auto ziet de kantonrechter geen schending van de op [verzoeker] rustende zorgplicht; het is heel gebruikelijk dat een auto tijdens werktijd op een nabijgelegen parkeerplaats wordt geparkeerd. [verweerder] heeft weliswaar aangevoerd dat je met het rijden op de weg altijd risico op schade loopt, maar van [verzoeker] kon niet worden verwacht dat hij de auto gedurende de tijd dat [verweerder] deze weigerde terug te nemen in zijn geheel niet zou gebruiken, terwijl door [verzoeker] onbetwist is gesteld dat hij de auto nodig had om van en naar zijn werk te komen.

Dit lijkt me vergelijkbaar genoeg met een stapel tegels op de stoep zetten. Laden en lossen op de stoep is gebruikelijk, en het is altijd mogelijk dat er wat mee gebeurt. Dat maakt niet iedere schade automatisch “onzorgvuldig”.

Ik neem aan dat men ze netjes opgestapeld heeft, dus omvallen zou niet zomaar moeten gebeuren. Een zeiltje er overheen beschermt tegen de meeste weersomstandigheden. Het risico op diefstal is lastig in te schatten.

Volgens art. art. 6:275 BW jo. 3:120 BW heeft de consument in zo’n situatie recht op vergoeding van (noodzakelijkerwijs) gemaakte kosten voor het bewaren van de tegels. Je mag dan zelfs weigeren de tegels terug te geven tot die kosten betaald zijn.

Hiermee kun je rechtvaardigen dat je een paar buren of een klusser tegen betaling inschakelt om te helpen sjouwen. Mijn advies zou zijn om het bedrijf te vragen: ik zet het aan de weg en dan moet je maar zien, of ik krijg 100 euro korting en dan sla ik het binnen op.

Arnoud