RDC mag miljoenen Nederlandse autobezitters niet over datalek informeren

| AE 12584 | Privacy | 15 reacties

Ict-bedrijf RDC, waar de gegevens van miljoenen Nederlandse autobezitters werden gestolen, mag getroffen personen naar eigen zeggen niet over het datalek informeren. Dat meldde Security.nl onlangs. Het zou gaan om herleidbare gegevens van mogelijk 7,3 miljoen personen (afhankelijk van hoe veel dubbels er in de data zitten). Behalve om NAW-gegevens gaat het ook om e-mailadressen, kentekens, telefoonnummers en geboortedata, ideaal voor gerichte phishing natuurlijk. Maar RDC mag niets zeggen, omdat ze verwerker is.

Onduidelijk is hoe de datadiefstal kon gebeuren. De NOS (hoi Joost) ontdekte dat de data te koop stond, maar de RDC had vooralsnog geen verklaring over het hoe en wat. Wel heeft men direct een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens gedaan, en de autohandelaren voor wie zij werken ingelicht.

De RDC biedt het product AutoMotive Dashboard (AMD) aan. Dit “biedt u een geïntegreerd platform met databases en functionaliteit voor het analyseren van statistische automotive marktinformatie.” Hiervoor krijgt men data van de RDW, zoals informatie over de vervaldatum van apk-keuringen en grove informatie over de eigenaren van auto’s, zoals de cijfers van de postcode en geboortejaar.

En nee, dat is niet hetzelfde als NAW-gegevens, e-mailadressen, telefoonnummers, geboortedata et cetera. Kennelijk levert de RDW ruwe data aan RDC, die dan gaat anonimiseren? Dat lijkt me risicovol en onnodig, maar een andere verklaring heb ik niet.

In ieder geval, als RDC verwerker is van deze persoonsgegevens dan mag zij niet zelf een datalek melden bij de betrokkenen. De AVG legt die plicht nadrukkelijk bij de verwerkingsverantwoordelijke, hier dus de Rijksdienst voor het wegverkeer. RDC moet het datalek doorgeven aan die verantwoordelijke, daarna moet die beslissen of het datalek meldingsplichtig is. Dat is hier natuurlijk een gegeven, maar het is wel de RDW haar beslissing.

Het doet wel raar aan, want als het lek bij RDC zit dan kunnen die het beste aangeven wat er is gebeurd en wat er is gelekt. Maar omdat je als betrokkene uiteindelijk niets te maken hebt met uitbesteedpartijen en zorgvuldig geselecteerde partners, klopt het juridisch wel. De RDW meldt het aan jou, en als je dan claims hebt dan dien je die bij de RDW in. Die lost het intern maar op met RDC.

Arnoud

Wie met verwerkersovereenkomsten smijt, snapt niets van de AVG

| AE 11659 | Privacy | 7 reacties

Het is mijn verjaardag en dan mag ik even wat korter door de bocht dan normaal zijn: wie met verwerkersovereenkomsten gooit, snapt niets van de AVG. Een beetje een standaardverhaal opdringen aan je leveranciers, gewoon omdat het voor de compliance moet en zonder enige overweging wat je nu echt aan het afspreken bent. Kom nou toch.

De verwerkersovereenkomst is een raar ding in contractenland, en niet alleen omdat ‘ie de verkeerde naam heeft (huurderscontract? arbeidersovereenkomst? hypotheekgeverscontract?). De voornaamste reden is dat hij vrijwel altijd verkeerd wordt ingezet en ondertussen een heel onderhandelproces ernstig kan frustreren of zelfs tegenwerken. Daarom roep ik al tijden dat we ermee moeten stoppen. Maar ja, het moet van de AVG hè, dat document.

Eh, nee. Als je de AVG er bij pakt dan zie je dat je inderdaad verplicht bent bindende afspraken met je verwerkers te maken over wat ze gaan doen en hoe ze daarbij jou moeten helpen AVG compliant te blijven. Dat is ooit (in Wbp-tijd) praktisch uitgewerkt met het instrument van de bewerkersovereenkomst, wat niet zo raar was in een tijd dat er vaak zonder schriftelijk contract (hooguit een offerte, misschien algemene voorwaarden) diensten werden geleverd. Tegenwoordig is dat natuurlijk allang niet meer zo.

Toch blijven veel mensen het ding op tafel leggen als er een dienstcontract moet worden gesloten. Dat is dan meestal “de template” met als je mazzel hebt een bijlage 1 die ongeveer beschrijft wat er gebeurt in de hoofdovereenkomst. Maar de werkelijke verwerkersbepalingen zijn generiek – vrijwel altijd omdat ze de AVG klakkeloos overpennen met wat standaardfrases er omheen.

Daar heb je dus niets aan. De reden is simpel: de AVG eist dat je régelt dat je verwerker zich aan die eisen uit de wet houdt, en dat kan alleen door maatwerkafspraken te maken. Of in ieder geval door concreet te zeggen wát bijvoorbeeld die “adequate beveiliging” is die je keurig overpent uit artikel 32 AVG. Niet door enkel te zeggen dat verwerker zulks garandeert en verwerkingsverantwoordelijke dienaangaande vrijwaart. Dat is jezelf er lui van afmaken, niet willen nagaan wat de verwerker echt doet en denken dat een contractuele aansprakelijkheid of boete achteraf goed genoeg is naar je betrokkenen toe. Nee. Je moet voorkomen dat er dingen misgaat. Dáár zijn die verwerkersafspraken voor.

Dit is waarom ik al een hele tijd pleit voor verwerkersbepalingen in de hoofdovereenkomst. Bevestig dat het security incident protocol ook opgaat bij datalekken. Leg vast dat inzageverzoeken óók door de helpdesk worden opgepakt maar dat mensen geen geld gerekend wordt. En schrijf letterlijk op dat de security policy uit bijlage 3 door partijen als adequaat wordt gezien – met herzieningsprocedure natuurlijk. Durf je dat niet? Dan ga je dus in zee met een verwerker waarvan je niet durft te zeggen of ‘ie adequaat beveiligd is.

En oké, dat kan ook prima als een apart document. Dan houd je dat sausje dat je “een verwerkersovereenkomst” hebt, zodat je in je compliance rapport kunt zeggen dat je met al je verwerkers overeenkomsten hebt. Maar wat je dan dus hebt, is een document dat in elk artikel zegt waar die afspraken staan over inzagerechten, waarom de beveiliging adequaat is enzovoorts. Dan is het eigenlijk een checklist dat je echte contract aan de AVG voldoet, in plaats van een dubbeloptekst met vage frases.

Arnoud
PS: beetje laat, sorry Dick

Hoe hou je je verwerkersovereenkomsten op één lijn?

| AE 11569 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 6 reacties

Een lezer vroeg me:

Als ICT-dienstverlener krijg ik van al mijn klanten verwerkersovereenkomsten. Dat is tot daar aan toe, ik ben eigenlijk altijd ook wel verwerker. Maar iedereen doet het weer anders – en eist daarbij ook nog eens wat anders dan wat mijn leveranciers mij kunnen bieden. Hoe hou je dat nou op een praktische manier op één lijn, hoe zorg je er voor dat al die afspraken blijven kloppen? Is het echt de bedoeling van de AVG dat je bij iedere klant je contracten met de leveranciers gaat openbreken?

Ah, die verwerkersovereenkomst. Het blijft spijtig dat ze ’t ding niet afgeschaft hebben bij de AVG want het is een van de grootste tijdverspillers in de contractering. Zelden zo’n stukje contracten cargo culting gezien. Wat mij betreft blijft het devies: stoppen met dat ding. Maak scherpe privacy-specifieke afspraken in je SLA en je zit goed.

Oké, ik ben alweer rustig. Want het is een feit dat iedereen denkt dat je aparte documenten met aparte afspraken nodig hebt. En dat iedereen het anders doet, want elke casus is uniek en vereist de toegewijze inzet van een zeer ervaren jurist die op maat gesneden clausules produceert om het belang van de cliënt maximaal te dienen. En dan blijf je bezig met dit soort vragen.

Er zijn een paar manieren om dit praktisch op te lossen. Je kunt zeggen, ik heb mijn eigen verwerkersovereenkomst en daar heeft u het mee te doen. Maar als je grote klanten hebt, of de bedrijfsjurist/FG bemoeit zich ermee, dan werkt dat niet altijd. Dan kun je als alternatief een set harde en een set zachte punten voor een verwerkersovereenkomst maken. De harde zijn punten die je niet anders kunt doen, de zachte ben je bereid op toe te geven, eventueel uiterlijk tot een bepaalde grens. Dan onderhandel je in ieder geval een stuk sneller.

Als een klant iets eist dat je leverancier niet kan waarmaken, dan zit je inderdaad knel. Een van de twee zal dan water bij de wijn moeten doen. In principe zou dat de klant moeten zijn – sorry, reeds aangegane verplichtingen gaan niet zo ver en die contracten openbreken kan pas 1 juni 2020. Je kunt het natuurlijk ook als onderhandeltruc brengen: wat u nu vraagt, valt buiten de SLA dus ik moet even navragen wat dat met de prijs doet.

Want uiteindelijk zijn er geen juridische issues, er zijn alleen onderhandelpunten in juridische taal. Aarzel dus nooit een prijs te zetten op een tegenbod van de wederpartij. Je zult versteld staan hoe vaak je dan gelijk krijgt – of meer geld verdient.

Arnoud

Oh, en verwerkersovereenkomsten sluit je dus alleen met verwerkers, niet met al je partners

| AE 11491 | Privacy | 19 reacties

Een lezer vroeg e: Ik ben een klein ict-bedrijfje dat onderhoud en apparatuur levert aan het mkb. Steeds vaker krijg ik verwerkersovereenkomsten onder mijn neus, en na even wat gesnuffeld te hebben aan de AVG vraag ik me af, bén ik eigenlijk wel verwerker voor al die klanten? Ik hoor het ook van branchegenoten dat… Lees verder