Valt jouw AI toepassing vanaf vandaag ook onder de AI Act?

Geplaatst op in Innovatie, nog geen reacties
Photo by Hans-Peter Gauster on Unsplash

Het is eindelijk zo ver: de AI Act is van kracht. Daarmee is een periode van zes maanden en eentje van twee jaar begonnen waarbinnen je aan deze nieuwe wet moet gaan voldoen met AI in je organisatie. En ik kan je vertellen, dat is een hele puzzel.

Grofweg liggen er voor organisaties (al dan niet geholpen met een CAICO® compliance officer) drie hoofdtaken:

  1. Uiterlijk februari: Inventariseer en stop met de verboden praktijken.
  2. Uiterlijk februari: Heb een AI geletterdheid programma op poten voor je medewerkers.
  3. Uiterlijk over twee jaar: Weet welke AI hoogrisico is en heb beheersmaatregelen staan.
De AI Act gaat op hoofdlijnen uit van het makkelijke geval. Er is een aanbieder of leverancier van een AI systeem in een doos, jij als gebruiksverantwoordelijke koopt die doos en zet de AI aan. Maar de praktijk is natuurlijk vaak genoeg niet zo.

Het meest voorkomende scenario is dat je als organisatie ergens een AI model vandaan haalt of een algemene AI fine-tunet voor je eigen toepassing. Wie krijgt dan met welke regels te maken?

De oplossing staat in artikel 25: je wordt ‘aanbieder’ (met de gehele berg aan compliance erbij) van een AI systeem als je

  1. Een bestaand hoogrisico AI systeem onder je eigen naam gebruikt of verder verspreidt;
  2. Een “substantiële” aanpassing doet aan een bestaand hoogrisico AI systeem;
  3. Je verandert het beoogd gebruik van een bestaand AI systeem naar een hoogrisico toepassing.
Het is met name optie 3 die de praktijk het meest zal raken. Wat er immers voornamelijk op de markt is, zijn zogeheten general-purpose AI systemen, systemen die drijven op een algemeen AI model maar wel gewoon als product of dienst inzetbaar zijn. De chatinterface van Claude of de API van ChatGPT bijvoorbeeld. We noemen dat wel vaak ‘modellen’, maar de AI Act noemt het een systeem zodra het een bruikbare oplossing is.

Een simpel voorbeeld: wie een eigen Copilot bouwt op basis van de Microsoft-dienst, komt in de situatie van optie 3 terecht. De enige open vraag is dan nog of je er een hoogrisico-toepassing mee realiseert. Een chatbot die je kennisbank vervangt is dat niet, een cv-screener voor de HR-afdeling is dat wel.

Mocht je bezig zijn met een eigen taalmodel (of ander AI model) te bouwen, of een bestaand model uit te breiden, dan heb je iets meer rek. Een “eigen model” voor “zuiver interne processen die niet essentieel zijn” voor de bedrijfsvoering of raken aan grondrechten, blijft buiten de AI Act.

Het grootste probleem voor nu zal zijn achterhalen waar allemaal AI processen actief zijn. Je mag daarbij de ophef vergeten over beslisbomen, Excelfilters en dergelijke randgevallen waar bij introductie van de AI Act ophef over was. De finale definitie kent vier componenten:

  • Het systeem opereert met enige autonomie
  • Het systeem heeft een specifieke doelstelling
  • Het systeem leidt zelf de regels af om van invoer tot uitvoer te komen
  • Het systeem heeft de capaciteit de omgeving te beïnvloeden met de uitvoer
Wat de AI Act “traditionele software- of programmeerbenaderingen” noemt, blijven hier per definitie buiten. Een beslisboom die door mensen is opgesteld, wordt dus geen AI systeem bijvoorbeeld. Een ML algoritme een beslislijn laten trekken in een dataset, en die lijn als criterium in je applicatie opnemen, is dat wél.

Hulp nodig bij onderzoek en implementatie? Gebruik onze gratis AI Act Checklist!

Arnoud

Bestelknop op website VakantieDiscounter voldoet niet aan wet, vakantie mag vernietigd

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Regulering, 37 reacties
Photo by Andy Crone on Unsplash

Als je paspoort niet lang genoeg meer geldig blijkt, mag je je vakantie dan annuleren? Ja, zij het dat je een andere reden nodig hebt – de knop op de website vermeldt de verkeerde tekst. Als daar niet ondubbelzinnig staat dat je moet betalen, dan heb je geen rechtsgeldige bestelling geplaatst.

In deze zaak werd een vakantie naar Turkije geboekt. Echter, om naar Turkije te kunnen reizen, moeten de paspoorten van de reizigers ten minste zes maanden geldig zijn vanaf de dag van de terugreis. Dat bleek niet het geval, zodat men op het vliegveld terug naar huis werd gestuurd.

De vakantiesite had hierover geïnformeerd, dus het lijkt vrij kansloos om dan je geld nog terug te krijgen. Maar men had een andere fout gemaakt: op de knop waarmee het bestelproces eindigt staat ‘doorgaan’. En dat is een probleem, want je bestelknop moet over betalen gaan (alweer sinds 2012).

De rechtbank legt uit hoe het boekingsproces verliep:

Onder de alle (vooraf ingevulde c.q. aan te klikken) vinkjes moet een betaalmethode worden geselecteerd, waarbij kan worden gekozen voor iDeal of Credit Card. [eiser] heeft voor iDeal gekozen. Vervolgens moet de bank worden geselecteerd. Daaronder staat een grote roze knop met daarop de tekst ‘DOORGAAN’, al dan niet gevolgd door de naam van de gekozen bank. Als op die knop wordt geklikt, wordt de website van VakantieDiscounter verlaten en doorgelinkt naar de betaalomgeving van de geselecteerde bank.
Je zou denken dat als je een betaalmethode kiest en dan “doorgaan” klikt, dat je dan verwacht bij een betaalscherm uit te komen. Maar dat is niet waar de wet de lat legt. Die formuleert het (art. 6:230v lid 3 BW) als volgt:
Een knop of soortgelijke functie wordt daartoe op een goed leesbare wijze aangemerkt met een ondubbelzinnige formulering waaruit blijkt dat het plaatsen van de bestelling een betalingsverplichting jegens de handelaar inhoudt.
En dat moet “in niet voor misverstand vatbare termen en op goed leesbare wijze” gebeuren ook nog, aldus de voorgaande zin. De kern is dus: de knop. Niet het proces als geheel, niet het finale scherm ná de betalingsprocedure. (Het Hof van Justitie spreekt van “op de bestelknop of soortgelijke functie aangebrachte formulering“, dus ik denk ook de tekst direct onder de knop maar dat is het wel zo’n beetje.)

Nu deze knop “doorgaan” niet aan de wet voldoet, is de overeenkomst vernietigbaar. Dat wil zeggen: de rechter haalt er een streep door, en er is nooit een overeenkomst geweest. Dit is anders dan ontbinden oftewel ongedaan maken, daarbij wás de overeenkomst er wel maar nu niet meer. Het gehele bedrag plús wettelijke rente moet dus terug.

Ik denk dat ik niet snap waarom 12 jaar na de wetswijziging en 2 jaar na een best wijd gepubliceerde uitspraak van de hoogste rechter dit soort knoppen nog steeds iets anders vermelden dan “Naar betalen”, “Afrekenen” of iets dergelijks. Maar ik zal aan vakantie toe zijn.

Arnoud

 

Mag een website of dienst zomaar arbitrage afspreken in de gebruiksvoorwaarden?

Geplaatst op in Regulering, 8 reacties
Photo by VictorVu251291 on Pixabay

Een lezer vroeg me:

Op verschillende websites en webshops zie ik voorwaarden staan zoals deze in de terms of service:
THESE TERMS CONTAINS A BINDING, INDIVIDUAL ARBITRATION AND CLASS-ACTION WAIVER PROVISION. IF YOU ACCEPT THESE TERMS, YOU AND EPIC AGREE TO RESOLVE DISPUTES IN BINDING, INDIVIDUAL ARBITRATION AND GIVE UP THE RIGHT TO GO TO COURT INDIVIDUALLY OR AS PART OF A CLASS ACTION, AND EPIC AGREES TO PAY YOUR ARBITRATION COSTS FOR ALL DISPUTES OF UP TO $10,000 THAT ARE MADE IN GOOD FAITH (SEE BELOW).
Dit gebeurt onder andere bij Steam, Epic Games en Discord. Mag dit zomaar in de Europese Unie en is dit juridisch geldig?
Een beding als dit noemen juristen een arbitragebeding. Bij een geschil ga je dan naar een private partij – een arbiter – die onafhankelijk een bindende uitspraak doet. Dat mag, de Rijdende Rechter is groot geworden met het concept. Maar de meeste arbiters behandelen zaken in strikt vertrouwen, wat een van de voordelen is voor commerciële partijen want zo komt noch je geschil, nog de gevoelige details daarvan in de openbaarheid. Bovendien zijn ze vaak sneller en meer zakelijk onderlegd.

Voor consumenten is dit een stuk minder interessant. Het is frustrerend als je niet naar de gewone rechter kunt. Bovendien weet niet iedere advocaat of rechtsbijstandsverzekeraar hoe een arbiter uitspraak doet, wat dus komt door die geheimhouding.

De belangrijkste reden voor bedrijven om arbitrage af te spreken, is dat je bij arbitrage geen massaclaims kunt krijgen. In de VS is dat een dikke tien jaar terug uitgemaakt door de Supreme Court (samenvatting van rechtspraak). Dat is dus bijzonder aantrekkelijk om op te nemen in je voorwaarden. Consumenten die moeilijk doen, moeten nu individueel procederen, geen no-cure-no-pay advocaten die voor honderd miljard gaan en de krant bellen een dag voor de lancering van je nieuwe product.

In de EU kijken we iets anders tegen zo’n arbitragebeding aan. Al sinds 1993 geldt dat dit in principe een oneerlijk beding is. Dat wil zeggen: het bedrijf moet bewijzen dat het wél terecht is om bij haar soort geschillen naar een arbiter te gaan. Dat is wellicht te verdedigen bij gevallen waarin gespecialiseerde kennis bij arbiters ligt, maar zeker niet bij grote ict-dienstverleners.

In Nederland staat deze regel in artikel 6:236 sub n BW, de zwarte lijst van algemene voorwaarden. Wij zijn dus zelfs iets strenger, zij het met één uitzondering. Als het bedrijf daadwerkelijk arbitrage wil starten, dan moet zij de consument een maand gunnen om alsnog naar de gewone rechter te willen gaan. Gebeurt dat niet, dan is het arbitragebeding ongeldig en zal de gewone rechter uitspraak doen.

Natuurlijk, die bedrijven zullen stellen dat hun voorwaarden Amerikaans (meestal Californisch of Floridiaans) recht van toepassing verklaren, maar dat zal ze in Nederland niet helpen. Onze wet bepaalt namelijk dat een Nederlandse consument zich altijd kan beroepen op de bescherming uit de wet (artikel 6:247 BW). Men kan dus bij de Nederlandse rechter de clausule vernietigen en dan schadevergoeding vorderen. Ik ben benieuwd of iemand dat nu ook eens een keer werkelijk gaat doen.

Arnoud

Heb ik recht op een compatibel medisch dossier?

Geplaatst op in Privacy, 11 reacties
Photo by Irwan on Unsplash

Een lezer vroegt me:

Ik ben een paar jaar terug verhuisd naar een andere huisarts aan de andere kant van het land. Bij het overdragen van mijn omvangrijke medische dossier is er vermoedelijk wegens compatibiliteitsproblemen één groot lang stuk tekst bij de nieuwe huisarts ontstaan, in plaats van netjes losse brieven en losse stukken. Dit is natuurlijk enorm onhandig voor die arme nieuwe huisarts. De oude huisarts heeft ondertussen een nieuw it-systeem, maar die weigert het dossier opnieuw te verhuizen omdat “u al uitgeschreven bent”. De nieuwe huisarts staat me niet toe die hele lange lap tekst zelf aan te passen, omdat ik dan data zou kunnen verwijderen en dat is neit toegestaan. Heb ik hier rechten?
Interoperabiliteit tussen it-systemen is een enorm probleem, en wat hier gebeurd is is daar een mooi voorbeeld van. Het is dan ook enorm frustrerend als je dat ziet gebeuren, oplossingen weet en vanuit een bureaucratische insteek “nee” te horen krijgt.

Allereerst de situatie bij de oude huisarts. Je hebt inderdaad het recht je dossier mee te krijgen als je overstapt naar een andere huisarts. Het klopt echter niet dat de oude huisarts daarna het dossier nog bewaart. Dit is bijvoorbeeld in strijd met de regels van de KNMG. De enige uitzondering is als er al een (juridisch of tuchtrechtelijk) geschil loopt waarbij de arts het dossier nodig heeft.

Een mogelijke verklaring voor deze reactie is dat veel huisartsenpraktijken sterk overbelast zijn, en een vraag als deze een hoop tijd en gedoe kost waar men geen vergoeding voor krijgt. De patiënt is immers al uitgeschreven.

Dan de nieuwe huisarts. Die beheert het medisch dossier nu. Als patiënt heb je recht van inzage, correctie en verwijdering (gewoon, de AVG). Dat recht van correctie gaat echter over (evidente) verschrijvingen en feitelijke fouten. Er is geen recht op “leesbaarder maken” van je dossier, zodat er geen grond is om af te dwingen dat de huisarts het dossier sneller door kan nemen.

Je zou denken, wie heeft er nou moeite mee dat iemand onbetaald zijn eigen dossier gaat structureren zodat de arts er makkelijker in kan zoeken. Het eerste probleem dat ik kan bedenken, is dat er waarschijnlijk geen knop voor is: de patiënt zou dan als arts moeten inloggen en handmatig van alles registreren, of misschien zelfs beheerdersprivileges moeten krijgen. Dat gaat natuurlijk niet.

Een tweede punt is de zorg dat je als patiënt dan dingen kunt wissen die nog niet in aanmerking komen voor verwijdering, zoals zaken die nog medisch relevant zijn. Als de patiënt het dossier gaat herstructureren, kun je dat risico niet uitsluiten tenzij je er naast gaat zitten, en daar is simpelweg geen tijd voor.

Kortom, ik zie geen mogelijkheid om de voorgestelde routes te bewandelen en zo het dossier opgepoetst te krijgen. De enige echte optie is een klacht indienen, en wel bij de oude huisarts omdat die het dossier niet adequaat heeft overgedragen. Omdat die zegt het nog te hebben, zou deze het dan alsnog en wel adequaat moeten kunnen overdragen.

De nieuwe huisarts valt volgens mij weinig te verwijten, het dossier is nu eenmaal een kilometer platte tekst in één document. Het gaat mij wat ver om te spreken van ondermaatse zorg door deze niet te converteren.

Is mijn ov-chipkaart deel van onze gemeenschap van goederen?

Geplaatst op in Regulering, 19 reacties
OV-chipkaart, foto Wikimedia Commons

Een lezer vroeg me:

Laatst werd ik in de bus gecontroleerd op vervoersbewijs. Ik bleek de ov-chipkaart van mijn vrouw bij me te hebben. Dat was niet goed volgens de controleurs, maar ik ben in gemeenschap van goederen getrouwd. Dus is het dan eigenlijk niet onze gemeenschappelijke kaart?
Gemeenschap van goederen (art. 1:94 BW) is het concept dat je bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap alles met elkaar deelt. De juridische term ‘goed’ verwijst daarbij naar “alle zaken en alle vermogensrechten” (art. 3:1 BW).

Zaken zijn “dingen die pijn doen als ze op je voet vallen” (art. 3:2 BW). Vermogensrechten zijn

subjectieve rechten die, hetzij afzonderlijk, hetzij tezamen met een ander recht, overdraagbaar zijn of ertoe strekken de rechthebbende stoffelijk voordeel te verschaffen ofwel verkregen zijn in ruil voor verstrekt of in het vooruitzicht gesteld stoffelijk voordeel (art. 3:6 BW).
Een ov-chipkaart is op zichzelf een ding (zij het dat het weinig pijn doet), maar het gaat natuurlijk niet om dat stukje plastic. Het gaat om wat het vertegenwoordigt: het autoriseert gebruik van een abonnement of saldo middels het proces van in- en uitchecken.

Ik formuleer dat heel wollig, omdat een abonnement als hoofdregel geen vermogensrecht is. Het is een overeenkomst om vervoerd te worden (art. 8:20 BW) waarbij de kaart dient om de overeenkomst te sluiten en het begin/einde van de rit aan te geven. Zoiets noemt de wet een persoonlijk recht of relatief recht, en dat zijn naar hun aard geen vermogensrechten. Zo’n recht valt dus niet in de boedel.

Dit staat dan nog helemaal los van wat TLS en vervoersbedrijven zeggen over “op naam” of “persoonsgebonden”, want aan algemene voorwaarden kom je pas toe nádat je hebt vastgesteld wat voor recht iets is. Maar hoe dan ook, de ov-chipkaart van je partner gebruiken is dus niet te rechtvaardigen met een beroep op gemeenschap van goederen.

Arnoud

Zijn voorwaarden duurzaam beschikbaar als ze in Uw Jouw Mijn Omgeving downloadbaar zijn?

Geplaatst op in Internetrecht, 7 reacties
"Login" by BuildArk is licensed under CC BY-SA 2.0

Een lezer vroeg me:

Recent oordeelde het Kifid dat een verzekeraar voldoet aan de eis voorwaarden “op een duurzame drager” aan te leveren als ze deze op een stabiele URL in haar Mijn Omgeving aanbiedt. Kun je daar je juridisch licht eens over laten schijnen?
De wet eist bij overeenkomsten op afstand (zoals via een website een verzekering afsluiten) dat je bepaalde informatie op een “duurzame gegevensdrager” krijgt (art. 6:230v lid 7 BW). Het idee is dat je het dan wel elektronisch hebt, maar er toch langdurig over kunt beschikken.

Een “duurzame gegevensdrager” is gedefinieerd als (art. 6:230g(1)(h) BW):

ieder hulpmiddel dat de consument of de handelaar in staat stelt om persoonlijk aan hem gerichte informatie op te slaan op een wijze die deze informatie toegankelijk maakt voor toekomstig gebruik gedurende een periode die is aangepast aan het doel waarvoor de informatie is bestemd, en die een ongewijzigde weergave van de opgeslagen informatie mogelijk maakt;
De eis is dus dat de informatie toegankelijk is voor gebruik gedurende de periode dat je deze nodig hebt, en dat je deze probleemloos kunt reproduceren. Dat suggereert misschien “usb-stick” (meelezende archivarissen benadrukken nu de duurzaamheid van zuurvrij papier), maar is dus breder. En ja, ik zie hoe “stabiele URL op een website” hier aan kan voldoen. Als die URL de komende tien jaar blijft werken en altijd dezelfde algemene-voorwaarden.pdf oplevert, dan klopt het.

Inderdaad: als. Want ik voorzie vele manieren waarop dit mis kan gaan. Men ziet wat kleine wijzigingen (of zelfs een typefout) en past dat even aan. De brochure moet in een nieuwe huisstijl, en vanwege de overgang naar het nieuwe CMS komt er toch een nieuwe URL maar we regelen wel een redirect.

Dat is dus niet de bedoeling: “ongewijzigde reproductie” betekent letterlijk datzelfde document, dus niet de nieuwe huisstijl, niet die taalfout gecorrigeerd, niet die herziene regeling die in het voordeel van de consument is, gewoon dát document van toen.

Een bijkomend punt is dat het “duurzame gegevensdrager”-criterium gaat over je informatieplichten. Maar specifiek bij algemene voorwaarden speelt er nog iets: die moeten ter hand worden gesteld (art. 6:234 BW) en daar geldt een andere formulering:

langs elektronische weg ter beschikking heeft gesteld op een zodanige wijze dat deze door haar kunnen worden opgeslagen en voor haar toegankelijk zijn ten behoeve van latere kennisneming
Deze formulering lijkt sterk op het “duurzame gegevensdrager”-criterium en laat op zich toe dat je algemene voorwaarden downloadbaar aanbiedt. Ik denk dus dat het zeker mogelijk is, áls je een stabiele URL aan kunt bieden die ook daadwerkelijk (zeg de komende tien jaar) niet inhoudelijk verandert.

De vraagsteller refereert naar de Uw Jouw Mijn omgeving waar je dan moet inloggen om dingen te kunnen downloaden. Op zich maakt dat niet uit voor de analyse, en het biedt de mogelijkheid van loggen of en wanneer de voorwaarden zijn opgevraagd, nieuwe versies zijn aangeboden et cetera.

Mijn enige twijfel bij zulke portalen is altijd dat je de toegang kan worden ontzegd, en dan is de URL met de voorwaarden ineens niet meer stabiel.

Arnoud

Eurocommissaris wenst rest wereld ‘veel succes’ als Apple AI-functies uitbrengt

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Regulering, 6 reacties
Photo by James Yarema on Unsplash

Apple stelt de komst van nieuwe AI-toepassingen in Europa voorlopig uit. Dat las ik bij Nu.nl onlangs. Het bedrijf verwijst daarbij naar Europese wetgeving, die haar zou belemmeren in haar innovatieve proces. Eurocommissaris Margrethe Vestager (Medediging) reageert nu dat de wereld behoedzaam moet zijn als Apples AI-functies daar wél uitkomen.

In de berichtgeving wordt vaak verwezen naar de AI Act, die op 12 juli zal verschijnen en 1 augustus van kracht wordt. Logisch, want nieuwe AI zal daar onder vallen. Maar de regels voor AI met hoog risico zijn niet de reden dat Apple haar producten (Apple Intelligence, iPhone Mirroring en SharePlay Screen Sharing) nog niet de markt op schuift.

Eurocommissaris Verstager haalde recent uit naar deze opstelling van Apple:

Volgens haar wil Apple simpelweg niet meewerken aan een eerlijke markt bij het toevoegen van nieuwe AI-toepassingen aan zijn producten. “Als Apple de DMA nodig heeft om nog eens twee keer na te denken voordat het AI integreert, dan wens ik de rest van de planeet veel succes.”
De pijn zit hem voor Apple inderdaad in de Digital Markets Act. Zoals ik maandag blogde, Apple lijkt deze wet te schenden door het buiten Apple om verwerken van betalingen én het introduceren van eigen appstores wel heel ingewikkeld te maken. Dat raakt direct aan de core business (en geldstroom) van het bedrijf, dus ik snap dat ze daar kabaal over maken. Heel nadrukkelijk drie nieuwe features tegenhouden en wat opmerkingen maken over innovatie is daar een makkelijke manier voor.

Arnoud

Ook ict-ers moeten juridisch correct taalgebruik implementeren

Geplaatst op in Privacy, Regulering, 18 reacties
Photo by mcmurryjulie on Pixabay

Gemeenten moeten zo snel mogelijk de term ‘fraude’ uit ICT-systemen verwijderen als deze term gekoppeld is of gekoppeld kan worden aan een persoon in het kader van de Participatiewet. Dat maakte de Vereniging Nederlandse Gemeenten onlangs bekend. Die term gebruiken voor enkel schenden van de informatieplicht is onnodig en dus onrechtmatig, aldus de Rechtbank Rotterdam.

We hebben het hier al vaker gehad over de kwalificatie van ‘fraude’ bij bijstandszaken. Iedere schending van een plicht van burgers wordt met die term aangeduid, hoewel strafrechtjuristen een héél wat specifiekere betekenis er aan toekennen. Bij gemeenten gaat dat zo:

Ten aanzien van de vermelding van fraude met betrekking tot het “verzwijgen van witte inkomsten” stelt verweerder zich op het standpunt dat deze vermelding terecht is. In de besluiten uit 2018 is geconstateerd dat eiseres haar inlichtingenverplichting (artikel 17, eerste lid, van de Participatiewet) niet is nagekomen. Dit valt onder de noemer bestuursrechtelijke fraude, aldus verweerder.
Het ging hier om bedragen van € 194,26 en € 21,84, inkomsten uit arbeid die de burger volgens verweerder niet tijdig had doorgegeven. Daar is in 2018 over geoordeeld (met boete: € 92,28) en dat wordt dan geregistreerd onder het kopje “fraude: verzwijgen witte inkomsten” in De Computer.

De rechter kijkt hier kritisch naar, en hanteert daarbij de AVG als leidraad. Die eist immers noodzakelijkheid en het vereiste van minimale gegevensverwerking. Als je dan beseft dat fraude “in het normale spraakgebruik bedrog betekent en opzet veronderstelt”, en dat daar hier in het geheel niet van blijkt, dan is die term dus onrechtmatig.

Het zal dan best dat gemeentes dit intern “bestuursrechtelijke fraude” noemen. Sociale zekerheidsfraude is een ding, getuige deze OM-Aanwijzing, maar ook hier zit een element van opzet en misbruik in. Enkel iets niet opgeven is geen bewijs van opzet om te willen misbruiken.

De kwalificatie “fraude” moet dus worden verwijderd. De op zich juiste vermelding “verzwijgen witte inkomsten” mag blijven staan. Dit is een ding voor de ict-mensen, omdat kwalificaties als deze vaak geïmplementeerd worden als veldnamen, namen van tabbladen of tabelcodes en simpele stervelingen die niet kunnen aanpassen.

Meelezende ict-architecten of informatiespecialisten: hebben jullie Een Mening over het gebruik van juridische kwalificaties als veldnamen of kolomkoppen?

Arnoud

Een actieradius die 30% tekortschiet, is echt wel een tekortkoming bij een elektrische auto

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 27 reacties
Photo by Sue Winston on Unsplash

Kan een koopovereenkomst worden ontbonden als een elektrische auto de door de verkoper vermelde actieradius niet haalt? Ja, aldus de Hoge Raad in een recent arrest. De mededeling dat “tot 480 km” gehaald kon worden lag té ver van de werkelijkheid waar 300 het wel zo’n beetje was.

De (zakelijke) koper kocht in 2018 een Jaguar I-PACE. Daarbij werd verwezen naar een actieradius van “tot 480 kilometer”, onder verwijzing naar de WLTP-verbruiksnorm. Dat bleek dus tegen te vallen: de eerste klachten gingen over 280 kilometer, en dat is een fors verschil.

De reden? Die 300 kilometer werd gehaald in winteromstandigheden met voornamelijk snelwegen. Het WLTP getal is een soort van gemiddelde van metingen onder diverse omstandigheden. De koper was zich hiervan in algemene zin bewust, en had dus een zekere eigen verantwoordelijkheid. De rechter in eerste aanleg vond het verschil echter zó groot dat de auto nonconform werd verklaard.

Daarbij woog mee dat een medewerker zou hebben gezegd dat de auto “bij normaal gebruik een actieradius heeft van 400 kilometer”. “Normaal gebruik” in Nederland omvat hoe dan ook een fiks stuk winteromstandigheden, en het WLTP getal is dus niet representatief voor “normaal gebruik”. En dát hoef je als koper dan weer niet te weten.

In hoger beroep ging het ook over een tabel in een brochure over de WLTP, waarbij onder meer uitgesplitst werd naar “Snelweg – Winter 270 km”. Die tabel was echter pas ná de koop besproken, zodat je dat niet mag meewegen bij wat je bíj de koop mocht verwachten.

Bij de Hoge Raad is men er snel klaar mee. Als een dealer zegt dat de auto normaal tot 480 kilometer actieradius heeft, en de auto haalt onder normale Nederlandse omstandigheden (lees: inclusief snelwegen in de winter) slechts 300 kilometer, dan is dat een substantiële tekortkoming. Daarmee mag de koop ongedaan gemaakt worden.

Had het uitgemaakt of die tabel wél voorafgaand aan de koop behandeld was? Misschien. Dan ga je wel in op dit voor de klant belangrijke punt, en dat weegt zwaar mee bij de bepaling wat men mocht verwachten.

Maar dat moet natuurlijk dan wel gebeurd zijn, en bewijzen dat dat is gebeurd is niet triviaal. Ja, je kunt natuurlijk op het aankoopformulier vermelden “Brochure met actieradius-verwachting is besproken naar tevredenheid klant”, maar zo’n verplichte verklaring (verklaringsfictie) heeft héél weinig waarde bij de rechter.

Arnoud

 

 

 

Apple schendt EU-regels met App Store en riskeert miljardenboete

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, nog geen reacties
Photo by James Yarema on Unsplash

De Europese Commissie heeft Apple officieel beschuldigd van machtsmisbruik. Dat meldde Nu.nl vorige week. Het is nog geen besluit maar een “preliminary view” waar Apple op moet reageren, overigens. De kern: de App Store regels hinderen het vrij gebruik van alternatieve kanalen om apps op je Apple-apparaten te krijgen.

De Digital Markets Act (DMA) bevat de spelregels voor grote ict-spelers, zoals Apple. In september vorig jaar merkte de EC Apple aan als een ‘poortwachter’ (gatekeeper) onder die wet. Dat hakt er dan gelijk in, getuige art. 5 lid 4 DMA:

4. De poortwachter laat zakelijke gebruikers kosteloos toe om aanbiedingen, ook onder andere voorwaarden, kenbaar te maken en aan te bieden aan eindgebruikers die via zijn kernplatformdienst of via andere kanalen zijn verworven, en om met die eindgebruikers contracten te sluiten, ongeacht of zij daarvoor al dan niet gebruikmaken van de kernplatformdiensten van de poortwachter.
Het moet dus mogelijk zijn om aankopen te doen en daarbij andere voorwaarden te hanteren dan wat de Apple App Store®? zelf zegt. En nou kán dat in theorie tegenwoordig bij Apple, maar om nou te zeggen dat het echt triviaal is, nee. Zoals de Commissie het zegt:
  • “None of these business terms allow developers to freely steer their customers.” Je mag geen prijzen geven of verwijzen naar andere distributiekanalen.
  • “Under most of the business terms available to app developers, Apple allows steering only through “link-outs”, i.e., app developers can include a link in their app that redirects the customer to a web page where the customer can conclude a contract.” Je mag dus niet een eigen verkoopkanaal in je app opnemen
  • “Whilst Apple can receive a fee for facilitating via the AppStore the initial acquisition of a new customer by developers, the fees charged by Apple go beyond what is strictly necessary for such remuneration.” De Commissie maakt hier dus onderscheid tussen de initiële betaling voor het aandragen van een klant, en de terugkerende betaling of in-app aankoop door die klant.
Met name deze drie punten maken dat Apple de DMA lijkt te schenden. Apple moet daar nu op reageren, en de Commissie moet uiterlijk 25 maart volgend jaar de boel finaliseren en een uitspraak doen, al dan niet met boete of bindende aanwijzing.

De Commissie pakt meteen door en start óók een onderzoek naar de (on-)mogelijkheid een eigen appstore te beginnen naast de Apple App Store®?, zoals in artikel 6(4) staat:

De poortwachter staat toe en maakt het technisch mogelijk om softwareapplicaties of appstores van derden die gebruikmaken van of in wisselwerking staan met zijn besturingssysteem, te installeren en effectief te gebruiken, en maakt de toegang tot die softwareapplicaties of appstores met andere middelen dan de betrokken kernplatformdiensten van die poortwachter mogelijk.
Ook dit kan in theorie, maar er zijn wat hobbels:
  • “Apple’s Core Technology Fee, under which developers of third-party app stores and third-party apps must pay a €0.50 fee per installed app.” De vraag is of dit gewoon een redelijke kostenvergoeding is, of dat Apple hiermee aanbieders wil afschrikken om überhaupt dit te gaan doen. Er is al veel te doen over de CTF.
  • “Apple’s multi-step user journey to download and install alternative app stores or apps on iPhones.” Het is niet eenvoudig om een andere appstore te installeren. Er zijn instructies maar voor mij lezen die als “het kán maar het is heel eng, virussen, malafide apps, iets raars met betalingen, je mag ook gewoon bij Apple blijven”. Die boodschap mag je niet geven als Apple zijnde.
  • “The eligibility requirements for developers related to the ability to offer alternative app stores or directly distribute apps from the web on iPhones.” Dit slaat op de eis van “good standing” en een miljoen installaties hebben voordat je een eigen appstore mag aanbieden.
De Commissie kan boetes tot 10% van de wereldwijde omzet opleggen. Wat mij daarbij nog niet duidelijk is, is of dat geldt voor de omzet van het gehele concern of alleen de entiteit die de overtreding beging. Wellicht gaan we daar nu achter komen.

Arnoud