Het einde van een fiets-as-a-service oftewel VanMoof, juridisch bekeken

Met VanMoof is nu voor het eerst een e-bikemaker van de nieuwe generatie failliet. Dat meldde Tweakers onlangs. Een VanMoof-fiets komt met een app en die is afhankelijk van een verbinding met VanMoof-servers. Vanwege het faillissement zullen die wel binnenkort uit gaan. Dat roept dan toch nieuwe juridische vragen op.

“Je fiets blijft functioneren en je kunt blijven fietsen, want we mikken erop om onze app en onze servers online te houden en we willen onze huidige diensten veiligstellen voor de toekomst.” Zo stelt het bedrijf (de curator?) de fietseigenaren gerust die zich nu afvragen hoe dit verder moet. Want het is vrij fundamenteel: je fiets ontgrendel je met de app, er is geen fysieke sleutel of knopje die je als alternatief kunt gebruiken.

Tweakers legt uit:

Ontgrendelen kan in de app zelf, via de app zonder de telefoon aan te raken door dichtbij te zijn en zonder de app. Bij het registreren van de fiets maken de smartphone en de e-bike een bluetoothverbinding, op dezelfde manier als dat gebeurt met draadloze oordopjes of een smartwatch, maar die verbinding is beveiligd met een sleutel die van de server komt. De app maakt af en toe verbinding om die sleutel op te halen. Zonder server is die sleutel niet langer te achterhalen.
Je kunt een backup-code instellen in de app, zodat je zonder serververbinding je fiets kunt ontgrendelen. Alleen: dat werkt zolang de app beschikbaar blijft, en doorverkoop van de fiets wordt onmogelijk want de koper kan de app niet overnemen van jou. Er zijn wel meer oplossingen, maar helemaal zuiver voelen die niet:
Er is een tool, de VanMoof Encryption Key Exporter. Die staat op GitHub, maar de maker heeft inmiddels ook een webapp gemaakt. Wie zijn accountgegevens niet op een server van iemand anders wil hebben, kan een eigen instance maken om dat te voorkomen. Ook de Belgische VanMoof-concurrent Cowboy heeft een app uitbracht om VanMoof-sleutels offline op te slaan.
Het voelt tegelijkertijd wel heel raar om dat soort trucs uit te moeten halen om gewoon je eigendom te kunnen blijven gebruiken. Maar het is een ‘gewoon’ uitvloeisel uit de diensteconomie dat je dit soort dingen kunt krijgen: de fiets is wel van jou, de software (en dienst) niet en die kan gewoon lekker uit.

Zou de curator de server zomaar uit mogen zetten? Vanuit kostenbesparing is dat een logische stap, de hoster van dat systeem wil immers geld voor zijn dienstverlening. Heeft de curator dat niet in de pot, dan kan de hoster de stekker eruit trekken. Dit is het juridische vraagstuk van continuïteit in de cloud, waar al langer over gediscussieerd wordt. Mijn collega Bram legt de standaardarresten uit:

Uitgaande van Berzona leek het er sinds 2014 al op dat een curator niet zomaar een softwarelicentie kan beëindigen, want ‘actief’ wanpresteren mag volgens de Hoge Raad niet. Een belangrijk punt is echter dat het zowel in Nebula als Berzona helemaal niet ging over licenties op software, maar over de huur van onroerend goed. Volgens de meeste juristen zouden voor softwarelicenties dezelfde principes kunnen worden toegepast, maar helemaal zeker was dat niet. Sinds het arrest Credit Suisse uit 2018 is er aan die onzekerheid een eind gekomen. In dat arrest maakte de Hoge Raad expliciet dat de positie van een licentienemer op één lijn kan worden gesteld met die van een huurder.
Een curator mag dus niet actief een dienst opzeggen of beëindigen. Uit kostenoogpunt de hostingovereenkomst opzeggen mag dus bijvoorbeeld niet. Maar er is ook weer geen plicht om de hostingrekening te blijven betalen, zeker niet als er gewoon geen geld is in de boedel om dat te kunnen doen. Dus hoe dan ook is wat er nu gebeurt, een tijdelijke oplossing zonder zekerheid dat je je fiets kunt blijven gebruiken.

Arnoud

 

Wat gebeurt er met je open source na je overlijden?

De Nederlandse ontwikkelaar van de teksteditor Vim, Bram Moolenaar, is op 62-jarige leeftijd overleden. Dat meldde Tweakers zondag. Deze editor (uit alweer 1988) is zeer populair onder programmeurs en wordt standaard geleverd bij veel Linux-distro’s. Het riep bij diverse lezers hier de vraag op: wat gebeurt er nu met vim, hoe zit dat juridisch?

Vim is open source: de licentie is een zeer vrijblijvende variant waarbij je grofweg alleen hoeft te zeggen dat jij een aangepaste versie van vim verspreidt. Maar juridisch gezien gaat het er niet om of software open source is, je moet kijken naar het onderliggende auteursrecht.

Voor zover ik kan zien, heeft Moolenaar nooit zijn auteursrechten op deze software aan een ander overgedragen. Ik lees in de broncode alleen verwijzingen naar zichzelf als auteur. Dat kan, en dan liggen de rechten dus bij hemzelf. En nu na overlijden gaan die dan mee met de rest van zijn boedel. Zoals ik al in 2008 blogde, je je erfgenamen mogen dan beslissen wat er verder met je werk gebeurt.

Het is mogelijk om je auteursrechten in je testament op te nemen. Je zou ze dan aan een bevriende co-auteur kunnen geven, of aan een stichting van wie je verwacht dat die de software over gaan nemen. Ik zou alleen aanraden om dat bij leven al te regelen, al is het maar zodat je weet dat je verzoek goed terechtkomt – die bevriende auteur kan zijn gestopt (of ook zijn overleden), en die stichting kan misschien niets met jouw software.

Aanverwant is het handig om de toegang tot je broncoderepository (hier Github) te regelen, zodat iemand het kan overnemen bij overlijden of anderszins incapabel worden er zelf mee door te gaan. Maar let op dat toegang tot de broncode of het account niet hetzelfde is als het auteursrecht hebben. En als dat niet dezelfde entiteiten zijn, dan wint de auteursrechthebbende. Die zou dus een verwijdering van de broncode kunnen eisen.

Nu wordt alleen de opensourcestatus toch weer relevant, want het idee van open source is dat het eeuwigdurend beschikbaar is. Heel formeel klopt dat niet, want de erfgenaam kan het licentie-aanbod intrekken – de broncode offline halen van de officiële site, zeg maar.

Specifiek bij vim gaat dat nooit werken, want er zijn zó veel plekken waar vim te vinden is. Inclusief licentievermelding, en specifiek bij open source gaat het dan vanzelf goed want op die vermelding mag je vertrouwen totdat je anders verneemt. En ik zie niet goed hoe een erfgenaam-rechthebbende op vim iedereen zou kúnnen vertellen dat de software offline moet. (Als ze dat al zouden willen.)

En natuurlijk: gecondoleerd voor de familie van Bram.

Arnoud

 

Kan iedereen nu zijn naam uit oude krantenartikelen laten halen?

Een Belgische arts die een dodelijk ongeluk veroorzaakte, eiste dat zijn naam uit het online archief van een krant wordt gehaald. Dat meldde NRC onlangs. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens gaf de arts gelijk: dat bericht had niet zo online mogen staan, gezien de omstandigheden. Schande, uitwissen van archieven, hoor ik overal – het ligt iets genuanceerder.

De zaak komt erop neer dat de krant Le Soir in 1994 een artikel publiceerde over verkeersongevallen, en daarbij de naam noemde van deze arts als veroorzaker van een dodelijk ongeval. In 2000 werd de arts hiervoor veroordeeld (twee jaar voorwaardelijk).

In 2008 besloot de krant haar archief gratis en zonder drempel online te zetten, waarna via zoekmachines iedereen met de naam van deze arts dit artikel uit 1994 kon vinden. Dat vond de arts bepaald niet wenselijk, en sinds 2010 lag de zaak dan ook in de juridische clinch.

De arts koos ervoor de krant aan te spreken en niet Google. Dat laatste zou voor de hand liggen gezien de vergeetrecht-jurisprudentie die er al sinds 2014 ligt. Maar er zijn natuurlijk meer zoekmachines, en bovendien kan een krant ook prima enige barrières opwerpen zonder gelijk heel 1984 te gaan en het archief door de shredder te halen.

De krant had dat overigens ook gedaan: de direct vindbare versie van het artikel was geanonimiseerd, en pas na een doorklik (of gebruik van de interne zoekmachine) kreeg je de versie met namen. Uiteindelijk kwam de zaak dus bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens terecht, en die zag hier toch een tekortschieten van de krant in. En dan niet meteen omdat het artikel niet geheel weggelaten was, maar omdat er meer is dat je kunt doen:

Meanwhile, the publisher of a website can, for instance: (a) remove all or part of a text stored in the digital archive; (b) anonymise the details of the person referred to in the text; (c) add a note to the text, that is, update the text by means of digital rectification (where the information was inaccurate) or via an electronic communication (where the information was incomplete); (d)remove the article from the index of the website’s internal search engine; or (e) have the article de-indexed, either fully or partially (in relation only to searches based on the name of the person concerned), byexternal search engines, on the basis of access codes or directives issued to the search engine operators preventing their search programmes from crawling certain locations.

Het Hof vindt het vooral verwijtbaar dat men eigenlijk geen van deze stappen heeft genomen, zelfs niet een “NOINDEX” tag zodat Google het artikel niet meer zomaar zou vinden. Maar ook een simpele vorm van pseudonimiseren zou kunnen, zoals de naam vervangen door “mr X”.

Verder bevestigt het Hof dat juridische vragen zoals deze nooit met een eenvoudige vuistregel (“onze archieven blijven altijd volledig”) afgedaan kunnen worden. Dat is ook de reden dat ik niet echt bang ben dat deze uitspraak een stortvloed aan vergeetverzoeken gaat geven. Het moet echt gaan om bijzondere omstandigheden, zoals een zeer oude situatie van nul relevantie in 2023, een reeds uitgediende straf en geen enkele maatregel genomen om de belangen van de betrokkene te dienen.

Arnoud

 

 

Hoe sterk is een geluidsopname als bewijs in een strafzaak?

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan aanranding van aangeefster door haar onverhoeds over haar buik te wrijven en haar een kus op haar voorhoofd te geven tijdens haar rijles. Nee, dat vonnis is geen internetrecht maar zijdelings wel interessant voor hier: de aangeefster had een audio-opname ingebracht als bewijs. Laten we eens kijken hoe de strafrechter dat gebruikt.

In deze zaak was de verdachte een rij-instructeur die een jonge vrouw les gaf, en daarbij diverse ongepaste handelingen verrichte. De vrouw had dat opgenomen, en gebruikte de opname als bewijs. Probleem bij zulke zaken is immers altijd vast te stellen wat er is gebeurd: de aangever zegt het ene, de verdachte het andere en dan kom je er niet uit.

In het strafrecht geldt de regel dat er altijd twee vormen van bewijs nodig zijn (art. 338 Strafvordering). Dus alleen een verklaring van een getuige (zoals de aangever) is niet genoeg, net zo min als alleen een bekentenis. Er moet nog iets anders zijn.

De audio-opname wordt in dit geval gebruikt om de geloofwaardigheid van de verklaring van de getuige te versterken, en is daarmee zo’n ander middel:

Op basis van de hierboven genoemde bewijsmiddelen stelt de rechtbank allereerst vast dat de verklaring van aangeefster gedeeltelijk steun vindt in wat verdachte zelf verklaart. Verdachte bekent de context waarin het aanraken van de buik en het zoenen van het voorhoofd heeft plaatsgevonden. Daarnaast wordt de verklaring van aangeefster ondersteund door de audio-opname, waar verdachte zegt dat hij één keer heeft gevoeld aan de buik van aangeefster en dat hij dat lekker vond. De verklaring van verdachte, dat hij dat hypothetisch heeft bedoeld of als grapje, acht de rechtbank niet geloofwaardig. Daarbij betrekt de rechtbank de verklaring van de vader van aangeefster die zijn dochter na afloop van de gebeurtenis in tranen aan de telefoon had waarbij zij vertelt dat haar rijinstructeur aan haar buik heeft gezeten. De rechtbank ziet gelet op dit alles geen enkele reden om te twijfelen aan de verklaringen van aangeefster. Deze vindt voldoende steun in andere bewijsmiddelen en de rechtbank acht daarom wettig en overtuigend bewezen dat de tenlastegelegde handelingen zoals door aangeefster beschreven hebben plaatsgevonden.
Natuurlijk had het gekund dat de verdachte de echtheid van de opname had betwist. Dat was hier niet gebeurd, in het politieverhoor is genoteerd “Dat wat op de geluidsopname te horen is, heb ik puur gezegd om haar haar zin te geven. Het was als grapje bedoeld.”

Maar als het wel was betwist, had dat dan veel uitgemaakt? Dan zou de discussie zich verplaatsen naar waarom de aangeefster zo’n opname zou hebben gefabriceerd, en mede ook waarom. Gezien de overige omstandigheden voelt dat niet bepaalt realistisch.

Arnoud

Wanneer geldt een besloten groep als “publiek” bij het doxing-wetsvoorstel?

De Eerste Kamer heeft een wetsvoorstel om doxing strafbaar te maken aangenomen, meldde Tweakers voor mijn vakantie. Daarmee wordt het naar verwachting vanaf volgend jaar strafbaar om persoonsgegevens van anderen te delen met intimidatie als doel. Het riep een voor mij klassieke vraag op: wanneer is sprake van “delen”?

Internetrecht is steeds nieuw, maar zoals dat heet het rijmt wel. In 2010 hadden we discussie over de vraag of een afgesloten Hyve nu wel of niet openbaar is. Het criterium voor bij die vorm van sociale media kwam niet zozeer neer op een getal of het daadwerkelijk bereik, maar op een functionele grens:

[De vraag is of] de tekst op de Hyves-pagina van de verdachte zichtbaar was voor personen die kennelijk naar eigen inzicht en zonder enige restrictie over de uitlating konden beschikken,
Als je dus een besloten groep creëert en daarbij ook duidelijk wijst op het vertrouwelijk karakter van een en ander, dan voldoe je niet aan dat criterium. Als het alleen maar aanmelden/valideren mailadres is, dan zou ik zeggen van wel.

Arnoud

Ook de AVG schenden kan een overtreding van het mededingingsrecht opleveren.

Bij het inschatten of een bedrijf het mededingingsrecht schendt, mag je ook overtreding van de AVG meewegen. Dat besliste het Hof van Justitie onlangs (via) in een zaak van de Duitse mededingingswaakhond tegen Meta, née Facebook. Meta dwong toestemming af voor “off-platform” verzamelen van persoonsgegevens van gebruikers, en omdat dat een overtreding van de AVG was, vond de toezichthouder dit een misbruik van machtspositie. Het Hof bevestigt deze redenering.

Het Hof legt uit (zaak C-252/21) hoe Facebook te werk gaat:

Het bedrijfsmodel van het online sociale netwerk Facebook is erop gebaseerd inkomsten te verwerven met onlinereclame die specifiek op de individuele gebruikers van het online sociale netwerk is toegesneden doordat zij is afgestemd op met name hun consumentengedrag, interesse, koopkracht en persoonlijke omstandigheden. Technisch wordt dat mogelijk gemaakt door van de gebruikers van het netwerk alsook van de gebruikers van de onlinediensten die op het niveau van het Metaconcern worden aangeboden, automatisch gedetailleerde profielen op te stellen. Naast de gegevens die deze gebruikers rechtstreeks bij de registratie voor de betrokken onlinediensten verstrekken, worden daartoe, zowel binnen als buiten dit online sociale netwerk en de door het Metaconcern aangeboden onlinediensten, ook andere gegevens over deze gebruikers en hun apparatuur verzameld en gekoppeld aan hun verschillende gebruikersaccounts. Uit al deze gegevens bij elkaar kunnen gedetailleerde conclusies worden getrokken over de voorkeuren en interesse van deze gebruikers.

Sinds 2019 staat in de algemene voorwaarden dat je hier allemaal “uitdrukkelijk toestemming” voor geeft. De AVG-deskundigen hoor ik nu al snuiven, dit is inderdaad niet helemaal hoe het werkt.

Het was echter de Duitse markt-toezichthouder (Bundeskartellamt) die hiertegen in het geweer kwam, en niet de AVG-toezichthouder. Het Bka had daarbij de stelling ingenomen dat wat Facebook doet, in feite een misbruik van haar machtspositie is. Ze dwingt af dat je toestemming geeft én gaat vervolgens van alles doen met je gegevens, terwijl je in de praktijk hier als consument niets tegen kunt doen.

Facebook, of beter gezegd moederconcern Meta, had daar het principiële bezwaar tegen dat de Bka niet gaat over AVG handhaving. Altijd leuk bij de overheid: dat is niet uw loket. Maar het Hof van Justitie ziet daar geen probleem in, want wat het Bka doet is handhaven van de mededingingswet en daarbij alleen de omstandigheid meenemen dat de AVG wordt overtreden. Dat is juridisch iets anders dan Meta aanspreken op overtreding van de AVG, want inderdaad dát mag het Bka niet.

In dit verband kan de verenigbaarheid dan wel de onverenigbaarheid van een dergelijk gedrag met de AVG eventueel – als een van de relevante omstandigheden van het geval – een belangrijke aanwijzing vormen om vast te stellen of dit gedrag bestaat in het aanwenden van middelen die passen in het kader van de normale mededinging, en om de gevolgen van een bepaalde praktijk op de markt of de gevolgen voor de consumenten te beoordelen. (…) Hieruit volgt dat de mededingingsautoriteit van de betrokken lidstaat bij het onderzoek naar de vraag of een onderneming op een bepaalde markt misbruik maakt van een machtspositie, genoodzaakt kan zijn om ook na te gaan of het gedrag van die onderneming in overeenstemming is met andere normen dan die van het mededingingsrecht, zoals de regels van de AVG inzake de bescherming van persoonsgegevens.
Uiteraard is daarmee niet direct iedere AVG-overtreding mede een schending van de mededingingswet. Daarvoor moet de overtreding ervoor zorgen dat de concurrentie op de vrije markt wordt verstoord. En als de mededingingshandhaver de AVG inzet als argument, moet ze overleggen en afstemmen met de AVG toezichthouder. Dat was hier geen probleem.

Minstens zo belangrijk is het antwoord op een vervolgvraag: kan Meta zich bij de verwerking beroepen op de grond “eigen gerechtvaardigd belang”? Dat zóu kunnen zegt het Hof, want “direct marketing” (zoals gepersonaliseerde reclame) is in principe een dergelijk belang, maar dan moet er wel een stevige belangenafweging bij komen:

[Vereist is dat] deze verwerking binnen de grenzen blijft van hetgeen voor de behartiging van dat belang strikt noodzakelijk is en indien uit een afweging van de tegengestelde belangen in het licht van alle relevante omstandigheden blijkt dat de belangen of grondrechten en fundamentele vrijheden van die gebruikers niet zwaarder wegen dan dit gerechtvaardigde belang van de verwerkingsverantwoordelijke of van een derde.
De beoordeling van deze vraag moet de lokale rechter doen, maar de hint is wel heel duidelijk dat dit niet eenvoudig zal zijn.

Arnoud

Zit je vast aan een contract als je :thumbs-up: zegt in tegen een aanbod?

Een Saskatchewanse boer moet $61.000 betalen onder een overeenkomst, die hij was aangegaan door de duim-omhoog smiley te sturen in een appconversatie. Dat las ik bij de BBC (dank, tipgever). De agrarisch ondernemer had gesteld slechts een ontvangstbevestiging te hebben willen geven.

De feitelijke achtergrond:

The matter came to court after Mr Achter failed to deliver 86 tonnes of flax that grain buyer Kent Mickleborough was looking to purchase in 2021, prompting Mr Mickleborough to take legal action.
Als ik meen 86 ton vlas te mogen leveren en daarvoor betaald te krijgen, dan stap ik ook wel naar de rechter. Traditioneel laat je dan een ondertekend stuk papier zien, maar juridisch hoeft dat natuurlijk niet: een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding, wat op iedere manier kan gebeuren. Ook in Canada.
He then texted the farmer a draft of a contract, writing “please confirm flax contract”. Mr Achter responded with a “thumbs-up” emoji, but did not deliver the flax by the date specified.
De vraag is dan natuurlijk: ben je akkoord gegaan door zo’n emoticon (smiley, voor oude mensen) te sturen. Oftewel, wat betekent het als je dat symbool stuurt?

Uit een informele poll (n=1) haal ik dat het gewoonlijk betekent “prima, ja, oké, top, mooi, leuk”. De rechter pakte er een woordenboek bij:

[The judge] leaned on a Dictionary.com definition of the emoji, which states that “it is used to express assent, approval or encouragement in digital communications”.
En ja, wie zijn instemming stuurt op een aanbod die zit daaraan vast.

De agrariër had zelf aangegeven niet meer te willen zeggen dan “bedankt, ik heb het ontvangen en ga het nu doornemen”. Ik ken geen emoticon om specifiek die gemoedstoestand aan te geven (maar houd me aanbevolen).

Natuurlijk kun je dan ook de ? gebruiken, alleen creëer je dan onduidelijkheid bij de wederpartij. En die wordt dan in jouw nadeel uitgelegd: het gaat erom hoe die je mededeling redelijkerwijs mag opvatten gezien de omstandigheden, en niet wat jij in je hoofd bedoeld had toen je de mededeling deed.

Arnoud

Welk juridisch boek ken jij dat een eigen playlist heeft?

De zomeractiekorting loopt nog een paar weken, maar als extra bijzondere toevoeging heb ik een playlist samengesteld per hoofdstuk. De omvang is afgestemd op de gemiddelde leestijd per hoofdstuk, dus als je goed doorleest krijg je per sectie bijpassende muziek!

(Alle afspeellijsten zijn gemaakt in Spotify)

Hoofdstuk 1: Naar een afbakening van het begrip ‘internetrecht’

Hoofdstuk 2: Internet, de drukpers van de informatiemaatschappij

Hoofdstuk 3: Het auteursrecht reageert

Hoofdstuk 4: Van webshop tot cloud

Hoofdstuk 5: De weg terug naar online privacy

Hoofdstuk 6: Internet governance en handhaving

Hoofdstuk 7: Innovatie leidt en de weg volgt

Hoofdstuk 8: Code as law versus Rule of law

Het boek bestel je bij ICTRecht en wees er snel bij!

Arnoud

Gaat Google Analytics verboden worden, of is het dat eigenlijk al?

De Zweedse toezichthouder heeft vier bedrijven waaronder de Zweedse tak van Tele2 een boete opgelegd en gesommeerd om het gebruik van Google Analytics per direct te staken. Dat las ik bij AG Connect. De inzet van de Standard Contractual Clauses is onvoldoende om de veiligheid van persoonsgegevens te borgen. In Nederland blijft men maar om de hete brij heen draaien, dus waar staan we nu?

Ik zou maar vast een alternatief voor Google Analytics gaan zoeken als ik jou was, blogde ik dapper in februari vorig jaar. In Oostenrijk was Analytics toen al verboden, de Noren zaten het te overwegen (ondertussen ook verbod) en er waren er meer, zoals de Duitse rechter. Opmerkelijke uitzondering was Spanje, dat in december een klacht afwees – zij het mede omdat de betrokken website was gestopt met de tool.

Het leek erop dat Nederland ook tot een verbod zou komen: de AP kondigde in datzelfde jaar een onderzoek aan en voegde een omineus zinnetje toe aan haar handleiding “Privacyvriendelijk Google Analytics”. Dat er nog steeds staat, tot grote ergernis van velen.

De Fransen kwamen met een technische oplossing, zij het technisch wat ingewikkelder namelijk een anonimiserende proxy. Dat lost het onderliggende probleem inderdaad op. Het gaat er immers om dat iedereen die de Analyticstool inzet, persoonsgegevens overbrengt naar de VS en dat doet met enkel de schaamlap van de Standard Contractual Clauses als onderbouwing. Dat mag niet, want er is geen daadwerkelijk toezicht.

Ondertussen is het dus juli 2023, gebruiken velen nog Google Analytics en is het alles bij elkaar bepaald onduidelijk te noemen. Waardoor je je afvraagt, die AVG is een Europese wet, hoezo is het zo moeilijk om daar als Europa één uitspraak over te doen?

Het probleem zit hem in de fundamentele keuze destijds in 2016 om geen centrale Europese handhaver aan te stellen. Er is wel de EDPB, maar dat is een samenwerkingsverband van toezichthouders. Die moet “consequente toepassing” van de AVG bevorderen en samenwerking regelen, maar kan niet afdwingen dat toezichthouders allemaal hetzelfde besluiten.

Daardoor ontstaat het beeld dat we toch per land anders kunnen bepalen wat de AVG wel of niet toestaat. Er is dan alleen nog een uitspraak van het Hof van Justitie die duidelijkheid kan brengen, maar dat duurt normaal nogal lang.

Arnoud