Legal tech is er juist niet voor de advocaten #legaltechtuesday

| AE 12409 | Innovatie | Er zijn nog geen reacties

Vanwege de naam legal tech wordt nogal eens gedacht dat dergelijke tools ingezet moet worden door juristen, de juridische mensen. En zeker in het begin is legal tech vooral afgenomen door bedrijfsjuristen en advocatenkantoren, in de hoop daarmee efficiënter te kunnen werken. Bovendien waren er voor leveranciers van dergelijke tools grote winsten te behalen bij het leveren van technologie aan advocatenkantoren. Denk aan tools om bij een bedrijfsovername snel de gehele stape historische contracten door te nemen, of bij een rechtszaak relevante jurisprudentie op te duikelen.

Legal tech is echter breder dan alleen advocaten. Dergelijke tooling automatiseert juridische processen, en die zijn in de hele organisatie aanwezig. Niet alleen bij de juristen of bij HR (arbeidscontracten), maar ook bij bijvoorbeeld sales (leveringscontracten, offertes) en inkoop (leverancierscontracten, inkoopvoorwaarden), facility management (ook veel inkoop) en zo kan ik nog wel even doorgaan. En juist daar is de winst te halen.

Een voorbeeld. Bij een mkb-bedrijf in de ict was één zwaar overwerkte bedrijfsjurist verantwoordelijk voor alle contracten. Omdat het product (een handige app voor de agrarische sector) zeer snel liep, besloot de directeur samen met de jurist tot aanschaf van een contractmanagementtool. Daarmee zou zijn werk een stuk soepeler moeten lopen. Helaas bleek dat tegen te vallen: de steile leercurve en de tijd voor het ‘voeden’ van het systeem zorgde alleen maar voor meer vertraging bij de arme jurist.

Daarop besloot de directeur tot een rondvraag: wie zou baat hebben bij deze tool. Dat bleken de salesmedewerkers wel te hebben, en zij draaiden in een weekend hun standaard offerte met varianten voor de service level agreement in het systeem. Zo konden zij in de gewone gevallen snel een contract samenstellen, inclusief varianten die ze met de jurist afgestemd hadden. Die arme man werd vervolgens pas weer gebeld als de klanten rare dingen wilden. En zo hoort het, wat mij betreft.

Wie een legal tech kantoor wil hebben, moet dus klein beginnen. Zoek laaghangend fruit, oftewel welke afdeling zou het makkelijkst te overtuigen zijn van het nut van deze tooling én kan mooi laten zien welke voordelen het heeft. Je komt dan vaak bij facilitaire afdelingen uit, zoals personeelszaken. De mensen hier werken vaak met contracten (arbeidsovereenkomsten, reglementen, werkafspraken) maar zijn daar niet perse specialist in. Ook wijzigen de regels vaak en moeten er dan snel knopen doorgehakt worden: wat betekent dit voor lopende contracten en voor nieuwe? Dergelijke omstandigheden zijn een vruchtbare bron om een nieuwe oplossing in te voeren.

Arnoud

Hoe machine learning een bijdrage aan legal tech kan leveren #legaltechtuesday

| AE 12390 | Innovatie | 3 reacties

De term die je het meest tegenkomt bij legal tech, is machine learning of ML. Vaak onder de mooie marketingterm artificial intelligence of AI. Dit belooft dan gouden bergen: perfecte herkenning van teksten, onvermoeibaar spitten in dossiers en ga zo maar door. De robot die contracten leest en alle fouten spot, hoe mooi is dat. AI of ML heeft zeker nuttige toepassingen, maar laat u niet gek maken: lang niet alle legal tech heeft AI nodig.

De gebieden waar AI of ML toegevoegde waarde heeft, zitten vooral in de big data analyse: er is een hele berg data waar geen mens structuur ik kan zien. Machine Learning algoritmes zijn ontworpen om die structuur te ontdekken, te leren wat de achterliggende patronen zijn. Die patronen helpen herkennen welke vragen bij welke antwoorden horen, welke producten samen gaan of wanneer je een bepaalde input ‘frauduleus’ of ‘verdacht’ of ‘interessant’ noemt. Daar genereert het systeem dan formules bij, die worden losgelaten op nieuwe input om zo zonder menselijke tussenkomst nieuwe output te kunnen leveren.

Een ML systeem is daarmee heel goed in het evalueren van invoer op standaardkwesties: is dit normaal of is dit apart. Dat maakt AI een geschikte kandidaat voor ondersteuning van bedrijfsprocessen. Denk aan het goedkeuren van vakantieaanvragen of reisverzoeken, maar ook projectvoorstellen of offerte-aanvragen door klanten kunnen op deze manier worden ondersteund.

Een risico bij ML is wel dat de afwijkende gevallen onder de radar kunnen verdwijnen. Een bekend voorbeeld is een betalingsfraude-detectiesysteem dat met 98% juistheid betalingen als niet-frauduleus aanmerkt. Dit omdat hij gewoon alle betalingen als niet-frauduleus aanmerkt, want het aantal fraudegevallen was slechts 2%. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Inzet van AI bij advisering kan op vier niveaus de bedrijfsvoering ondersteunen:

  • Pre-screening
  • Eerste filter
  • Goedkeuren van gewone gevallen
  • Negatieve beslissingen
Het eerste niveau is een AI inzetten als een aparte pre-screening of pre-check: mensen kunnen hun aanvraag of verzoek door een AI laten bekijken, die dan zijn bevindingen geeft. Dit verandert niets aan het eigenlijke traject en is vergelijkbaar met even informeel een medewerker bellen met de vraag of je aanvraag in principe akkoord is. Het zal schelen in de kansloze aanvragen en je kunt mensen tips geven om een aanvraag sterker te maken.

Meer winst krijg je als organisatie door de AI als eerste filter in te zetten. De aanvraag of het verzoek wordt dan eerst door de AI bekeken, en de bevindingen worden dan aan de behandelend medewerker verstrekt. Deze kan dan bijvoorbeeld zien of er afwijkingen op de normaal zijn, of welke onderdelen speciale aandacht nodig hebben. Dat verkleint de doorlooptijd, want een aanvraag waar de AI niets bijzonders aan ziet, kan dan eenvoudiger worden toegewezen. Een risico is natuurlijk dat de AI iets mist en de mens daar niet meer naar kijkt.

Nog sneller gaat het wanneer je die categorie “niets bijzonders” direct goedkeurt. Met zo’n raketloket win je nog meer tijd, omdat er nu in het geheel geen mens meer zit tussen de aanvraag en de positieve beoordeling. Uiteraard zit hier kans op fouten (een vals positief) maar je kunt dan steekproefsgewijs een handmatige controle uitvoeren, of de AI een voorlopige beoordeling laten geven en toezeggen dat een mens binnen zeg 14 dagen nog kan piepen. Dat laatste haalt natuurlijk de snelheid er weer uit, want varen op een voorlopige beslissing zal niet iedereen aandurven.

Spannender wordt het als de AI ook negatieve beslissingen gaat nemen. Want een AI die met enige zekerheid kan zeggen dat iets mag, kan net zo goed zeggen dat het niet mag. En dan krijg je dus een raketloket waar je ook binnen 5 seconden hoort dat het niet mag, wat je wilt. In ieder geval geldt dat dan de AI in staat moet zijn het besluit goed te motiveren, zeker wanneer de aanvrager persoonlijk geraakt wordt. De AVG (GDPR) verbiedt immers om op basis van persoonsgegevens geautomatiseerde besluiten te nemen, zoals het afwijzen van hypotheekaanvragen of het weigeren van aankopen op krediet.

Over die laatste categorie bied ik in februari een elearning AI Compliance aan, waarbij je in de praktijk leert hoe hiermee om te gaan.

In de praktijk denk ik dat AI lange tijd vooral ingezet wordt in het voortraject. Dus als eerste filter of als directe goedkeuring van de gewone gevallen. Zo kunnen de mensen de rare dingen eruit halen en wordt hun werk interessanter: alleen nog de moeilijke gevallen, en niet meer de vele saaie, gewone dingen. Af en toe controleer je wat het filter doorlaat, zodat het beter gaat werken.

De grote paradox voor mij blijft dat je een AI juist zo veel mogelijk moet downplayen om deze geadopteerd te krijgen, terwijl het juist zo’n krachtig systeem lijkt te zijn. De inzet als autonoom systeem ligt dan snel voor de hand, maar je moet juist zo klein mogelijk beginnen. Ik denk dat dat begint bij de naam: zullen we gewoon ‘filter’ gaan zeggen of ‘prescreening’?

Arnoud

Hoe meer legal tech geadopteerd wordt, hoe meer het zal verdwijnen #legaltechtuesday

| AE 12374 | Innovatie | 1 reactie

Legal tech, het was een van de grootste hypewoorden het afgelopen jaar. Zo opende ik mijn eerste column op deze plaats. Terugblikkend in deze alweer laatste column kan ik alleen maar zeggen dat de term inherent een zeker hypeniveau in zich heeft. Raar is dat niet: fundamentele transformaties vereisen een hoop aandacht alvorens mensen er energie in kunnen en willen steken. Maar het gekke is vooral: hoe meer legal tech zijn plek vindt in de organisatie, hoe meer het zal verdwijnen in het spraakgebruik.

De term legal tech is breed: alle technologie en software waarmee de juridische sector zijn voordeel kan doen. In de klassieke vorm spreken we van automatisering: het versnellen en automatisch uitvoeren van bestaande processen. Met een typemachine of tekstverwerker een document opstellen gaat nu eenmaal makkelijker en is minder foutgevoelig dan met de hand deze acties uitvoeren. Maar legal tech is meer dan dat, het gaat om transformatie, verandering van de processen zelf. Dat transformeren gaat in drie stappen:

  1. De randzaken van het juridisch werk worden geautomatiseerd.
  2. Het inhoudelijk werk zelf wordt geautomatiseerd.
  3. Het inhoudelijk werk wordt anders uitgevoerd.
Die derde stap is natuurlijk het meest fundamenteel. De randzaken automatiseren stelt weinig voor, althans zo kijken we daar nu tegenaan. Maar voor veel kantoren was van typemachine naar computer toch een redelijk grote stap. (Mijn vader vertelde me ooit hoe hij als beginnend laborant zijn eerste paper aan de dames van de typekamer mocht voorleggen. De hoofdtypiste ging er doorheen en keurde het af; zo veel taalfouten daar gingen de dames niet hun dure tijd aan verspillen. Tegenwoordig typt iedereen zelf zijn papers.)

Het automatiseren van het inhoudelijk werk, dat is waar we nu een beetje in zitten. Contracten komen uit generatoren, modellen worden steeds slimmer, jurisprudentiedatabanken zijn niet alleen meer op één trefwoord of datum te vinden en fulltext door proefschriften heen kan ook al zonder problemen. We zijn daar bijna helemaal vertrouwd mee.

Legal tech is de derde stap: verandering van het juridisch werk zelf. Het analyseren van zaken met big data bijvoorbeeld: welke strategieën zijn handig, wat weten we van deze rechter gezien eerdere uitspraken of wat hebben we bij andere klanten geleerd van deze wederpartij. Het doorspitten van dossiers op red flags of aantrekkelijke bestanden. Of het door een kunstmatige intelligentie laten analyseren van een brief van een wederpartij: zit hier iets bijzonders in, kunnen we het met standaardargumenten afdoen of hoeven we niet te reageren?

Deze stap is nog erg nieuw, vrijwel niemand heeft deze al echt genomen. Daar zijn goede redenen voor, maar daardoor blijft het wel een echt nieuw iets. En nieuwe dingen, die zijn toch een beetje bijzonder. Dit is een reden dat het een eigen term blijft houden: legal tech, de volgende stap in juridische dienstverlening. En dat houdt dan weer de cyclus in stand – het heet iets nieuws te zijn, dus zal het wel nieuwerwets zijn, dus (we zijn een conservatieve beroepsgroep) laten we nog even kijken hoe het gaat.

Eerder schreef ik al, legal tech is eigenlijk een organisatieverandering. En die zijn altijd stug om door te voeren, helemaal als je het meteen groot aanpakt. Beter is dan ook om klein te beginnen: zoek het laaghangend fruit, in het Engelse jargon, dat je kunt plukken. Zet een documentgenerator naast je oude set met templates. Voeg een knopje toe aan Word waarmee je jurisprudentie snel kunt opzoeken. gebruik tools die een specifieke klus versnellen, enzovoorts. Zo leren mensen proeven van dit soort vernieuwingen, en dat smaakt naar meer.

Daar kreeg ik in de mail reacties over: Arnoud, dat soort dingen zijn toch geen legal tech, dat is gewoon automatisering. En dat is precies wat we nodig hebben, zulke reacties. Want zodra we het ‘gewoon’ de volgende stap gaan noemen, is het bijzondere, het beangstigende (mag ik dat zeggen) eraf. Dan is dit gewoon het ding dat we hierna gaan aanschaffen. Dan is legal tech gewoon de volgende stap.

En op het moment dat we daar zijn, dat we zeggen dat we gewoon de volgende stap in de vooruitgang voor juridische dienstverleners nemen, dan gebeurt er iets geks: dan valt die term ‘legal tech’ eraf. De toekomst van legal tech is dus het verdwijnen van de term. Maar als dat de prijs is voor grootschalige adoptie, dan zou ik dat fantastisch vinden.

Arnoud

 

Hoe stap je over naar legal tech? #legaltechtuesday

| AE 12364 | Innovatie | 1 reactie

Dat klinkt goed, technische tooling die juridisch werk standaardiseert, het saaie werk weghaalt bij de mensen en de kwaliteit naar een hoger plan tilt. Niet alleen maar efficiënter werken, maar op een heel nieuwe manier werken. Een prachtige belofte. Maar dit is meteen ook de grootste zwakte. Want je vraagt dan aan mensen om hun… Lees verder

Hoe maak je een product van je juridische dienstverlening? #legaltechtuesday

| AE 12348 | Innovatie | 4 reacties

Het gaat langzaam, maar de trend is onvermijdelijk: juridische dienstverlening gaat naar standaardisatie toe. Klanten verwachten meer dan alleen zuiver maatwerk, met name omdat ze de prijs er niet meer voor over hebben. Alternatieve dienstverleners, van accountants tot verzekeraars, bieden dan ook meer en meer producten aan die op prijs concurreren met dat maatwerk van… Lees verder

Gaat GPT-3 het contractenschrijven van ons overnemen? #legaltechtuesday

| AE 12321 | Innovatie | 6 reacties

Opmerkelijk nieuws uit de technologiewereld: de Engelse krant The Guardian had een column gepubliceerd die geheel door een robot geschreven was. Die robot heet GPT-3, en hoewel bleek dat de column wel gewoon eindredactie had ondergaan was de tekst behoorlijk lastig te herkennen als van een robot afkomstig. GPT-3 is geschreven als algemene tekstschrijfdienst, en… Lees verder

Moet je als programmeur verstand van rechten hebben? #legaltechtuesday

| AE 12301 | Innovatie | 8 reacties

Vorige week blogde ik Moet je als jurist leren programmeren? en dat gaf vele leuke reacties, waaronder via Linkedin de vraag: Vice versa, zou je ook kunnen stellen dat software ontwikkelaars enige basiskennis van de juridische praktijk moeten hebben ? Grappig genoeg hoor je die een stuk minder vaak. Maar de observatie is een hele scherpe, ik denk zeker… Lees verder

Moet je als jurist leren programmeren? #legaltechtuesday

| AE 12261 | Innovatie | 11 reacties

Code as law. Met dat mantra is de toon gezet: steeds vaker speelt software en online dienstverlening een steeds belangrijker rol in de juridische praktijk. Software maakt beslissingen, software selecteert of wijst af. Of functioneert anderszins op onnavolgbare wijze. Ga er maar aan staan met een juridische analyse of claim: de mindset die hoort bij… Lees verder

De lawyerbot van de toekomst wijzigt gewoon zelf je documenten even #ndalynnweek

| AE 12114 | Informatiemaatschappij | 2 reacties

Artificial Intelligence is wat een computer bijna kan, las ik ooit als definitie van die term. Want op het moment dat de computer het kan, is het gewoon een ding dat een computer kan. Er is maar een korte periode waarin een computer iets kan laten zien dat we nog echt nieuw vinden. Ik heb… Lees verder

Met een lawyerbot de markt op, of hoe je juristen overtuigt je dienst af te nemen #ndalynnweek

| AE 12109 | Innovatie | Er zijn nog geen reacties

Mijn grootste fout bij de lancering van NDA Lynn was dat ik mezelf erbij verkocht. Iets preciezer: als je de bevindingen van Lynn te lezen kreeg, stond er bij dat je voor 99 euro een human review kon kopen. Hartstikke stom natuurlijk – Lynn klopt gewoon, waarom zou je nog een mens nodig hebben. (En… Lees verder