Eén van mijn controversieelste blogs is Is een particuliere verkoper aansprakelijk voor kwijtgeraakte bestellingen? uit 2010. Daarin leg ik uit dat bij verkoop tussen particulieren onderling er geen expliciete wettelijke regel is die bepaalt wie aansprakelijk is voor een verloren gegane bestelling. Er zijn wel algemene regels waar je op terug kunt vallen, maar hoe je die moet duiden is nogal een discussie.
Bij verkoop van bedrijf aan consument is het simpel: de verkoper is aansprakelijk, dat staat letterlijk in de wet (art. 7:11 BW). Maar bij verkoop tussen consumenten onderling (art. 7:9 BW) staat er niet meer dan dat de verkoper moet zorgen dat de gekochte zaak wordt afgeleverd bij de koper.
De vraag is dan, wat houdt “afleveren” hier precies in? Ik meen dat artikel 6:41 BW het antwoord biedt: tenzij er iets anders is afgesproken, moet aflevering gebeuren “ter plaatse waar [het gekochte] zich bij het ontstaan van de verbintenis bevond”. Bij de verkoper dus, zoals ook uit de Tekst & Commentaar te halen valt (“de plaats van aflevering wordt bepaald aan de hand van art. 6:41“). De verkoper moet op die plaats leveren. En daarmee komt het vervoer naar een andere plaats vervolgens voor rekening van de koper.
Daarbij negeerde ik echter één belangrijke situatie: als er nu wél iets anders afgesproken is, wat dan? In veel gevallen zal er in de advertentie staan “ik stuur het op” of iets dergelijks, waar je uit mag afleiden dat de verkoper het zijn taak vindt om het product te versturen. In die situatie is de verkoper aansprakelijk: ten eerste omdat de plaats van aflevering dan “ter plaatse van de koper” is, en ten tweede omdat contractueel afgesproken is dat de verkoper gaat bezorgen en het niet-aankomen dan wanprestatie is.
Alex vond hierover nog een mooi arrest:
aflevering van het bed ingevolge art. 6:41 BW diende te geschieden op de plaats waar het bed c.a. zich bevond op het moment van (het ontstaan van) de verplichting tot afgifte. Nu de vrouw naar het oordeel van de kantonrechter niet aannemelijk heeft gemaakt dat tussen partijen een afspraak is gemaakt dat de man het bed bij haar zou afleveren, staat naar het oordeel van de rechtbank vast dat de vrouw het bed bij de man moest ophalen (rov. 4.2).
De man weigerde vervolgens het bed te bezorgen bij de vrouw, maar schond daarmee niet de afspraak omdat hij immers niet verplicht was tot bezorgen.
Wanneer er helemáál niets is afgesproken, en men pas na sluiting van de koop bij het punt komt “hoe komt ie nu bij de koper”, dan blijft het dus lastig. De wet biedt dan twee mogelijkheden om het risico te verleggen: wanneer het product feitelijk in bezit komt van de koper, of wanneer men achteraf samen afspreekt dat het product nu van de koper is en later opgehaald wordt (art. 3:115 BW). En dat is waarbinnen mijn redenering tot de conclusie kwam “vervoer is voor risico van de koper”. Maar dat is dan een vrij uitzonderlijke situatie, en mijn blog wekte de indruk dat dit de hoofdregel is.
Dus hoe dan ook, die blog krijgt een grote vette <s>-tag. En ik hoop dat deze blog de situatie verduidelijkt:
- Bij een verkoop van bedrijf aan consument is het bedrijf altijd aansprakelijk voor het kwijtraken.
- Bij een verkoop tussen consumenten onderling waarbij in de advertentie is vermeld dat de verkoper het product zal verzenden of bezorgen, is de verkoper aansprakelijk voor het kwijtraken.
- Echter als de verkoper expliciet “op eigen risico van de koper” in de advertentie zet, dan verschuift daarmee het risico naar de koper want je mag als consumentkoper en -verkoper contractueel dat risico bij de consumentkoper leggen.
- Als de advertentie expliciet vermeldt dat de koper het moet komen ophalen, en de koper vraagt achteraf of het toch opgestuurd kan worden, dan is dat op eigen risico van de koper.
- Als de advertentie niets vermeldt over versturen of ophalen, dan is het juridisch een grijs gebied. Als aspirant-koper kun je dan maar beter zelf even navragen hoe de verkoper zich de aflevering had voorgesteld. En wel graag vóórdat je de koop sluit.
- Als er niets vermeld is en geen navraag is gedaan, dan wordt het moeilijk als het product verloren blijkt te zijn gegaan. Ik zou dan beginnen met nagaan waarom de verkoper het product zomaar heeft verzonden (dat was immers niet expliciet gemeld). En ik hoop dat er dan eens wordt geprocedeerd zodat we weten waar we aan toe zijn.
Arnoud
Eerste keer “consumentkoper” in derde bullet moet denk ik “consumentverkoper” zijn. En anders snap ik het niet
Kun je als particuliere verkoper je verantwoording beperken tot het aantonen van de verzending en hoe zou je die beperking van je aansprakelijk het beste kunnen verwoorden?
Voor veel verkopers op het internet is gewenst dat met de aflevering van het pakje met het afgesproken product bij de balie van TNT hun verantwoordelijkheid eindigt.
Je geeft het trackingnummer aan de ontvanger en die zoekt het maar uit met TNT als er iets gebeurt. Je wilt als verkoper juist niet de verantwoordelijkheid voor pakjes die bezorgd worden bij buren en dergelijke.
Dat is namelijk een situatie die je als particuliere verkoper de risico’s slecht kan inschatten terwijl de koper veel beter kan weten of pakjes bij hem/haar aankomen.
Dank je! Het moest “consumentkoper en -verkoper” zijn want het is wel een gezamenlijke afspraak.
@hAl: dan zet je in je advertentie: “Let op: verzending geschiedt op uw eigen risico. U ontvangt de tracktrace van TNT Post en u dient het vanaf dat moment zelf met hen af te handelen. Ik heb daarbij geen bemoeienis. Een akkoord op deze offerte betekent akkoord met deze risico-aanvaarding.”
Het zou slim zijn van partijen als Marktplaats dat ze deze dingen actief als defaults aanbieden bij advertenties.
Hoe zit het met een consument die iets aan een bedrijf verkoopt? Denk b.v. aan bol.com waar mensen tweedehands boeken, DVD’s en ander materiaal kunnen doorverkopen. Want vaak hebben we het over B2B en B2C, maar C2B?
Okay, bol handelt als tussenpersoon en legt contacten tussen twee particulieren. Maar er zijn vast wel bedrijven die over Internet tweedehands spullen inkopen om na ontvangst weer door te verkopen. Ligt dan het risico van bezorging bij de consument of moet het bedrijf gewoon betalen als er tijdens de bezorging iets mis gaat?
Is C2B wel wettelijk geregeld?
Als een bedrijf spullen verkoopt maakt het toch niet uit waar die vandaan komen Wim?
@Wim: Bij c2b en b2b gelden dezelfde regels als bij c2c. Het is eigenlijk alleen b2c dat een speciale regel kent, vanwege consumentenbescherming.
Bedrijven zijn onderling zich meer bewust van de risico’s bij bezorging en maken daar eigenlijk altijd afspraken over, via hun algemene inkoop/verkoopvoorwaarden. Er zijn zelfs standaardvoorwaarden voor het vervoer, de Incoterms. Je hoeft eigenlijk alleen maar te zeggen “levering is ex works” of “levering is DDP” en de zakelijke wederpartij weet waar ie aan toe is.
En wat nu als er staat: verzendskosten voor rekening van koper?
Het lijkt mij dat daarmee in ieder geval wordt aangegeven dat er wordt verzonden, maar voor wiens risico is het dan?
Tja, dan vraag ik mij eigenlijk af of er niet ook aparte regels moeten komen voor C2B. Steeds meer (bedrijfdmatige) sites bieden aan dat ze tweedehands materiaal inkopen en als ze vervolgens beweren de goederen niet te hebben ontvangen zit je als consument met een probleem.
Maar goed, op dit moment is de tweedehands inkoop redelijk beperkt tot kleding en dan vaak nog een prijs per kilo of zo. Deze site koopt b.v. tweedehands kleding in. Geen idee wat je ervoor krijgt maar kan nooit veel zijn. (Denk dat je de verdiensten er meteen kwijt bent aan de parkeermeter.) Maar de markt voor tweedehands telefonen, tablets, computers en andere hardware zal ook gaan toenemen en dan praten we wel over wat kostbaardere producten. Maar ook hier weer meer tientjes dan hondertjes. Dan heb je weer sites zoals deze waar je je oude telefoons kwijt kunt, maar ik mis daar al iets als algemene voorwaarden en zo. En wie bepaalt uiteindelijk de prijs? En hoe zit het met bedrijven die juwelen inkopen van consumenten om deze weer te recyclen tot nieuwe juwelen? Denk aan PostalGold die volgens mij een twijfelachtige reputatie heeft.
Er zijn ook diverse bedrijven die waardevolle goederen inkopen en per post laten verzenden. Denk aan mobiele telefoons (zoals zonzoo.nl, gsmloket.nl) of goud.
Ik hoor daar eigenlijk weinig rampverhalen over.
EDIT Wim, ik lees nu je post pas helemaal. Beetje dubbelop dit, sorry. Behalve dan dat ik (ook als ik zoek) weinig negatieve ervaringen tegenkom, en aardig wat positieve.
@Richard, ik noemde ook Postal Gold. Tros Radar heeft daar volgens mij wel eens aandacht aan gegeven.
En nee, veel negatieve zaken zul je niet horen omdat de meeste tweedehands inkoop om behoorlijk lage bedragen gaat. Denk ook aan mobiele telefoons en laptops die tweedehands vaak maar heel weinig opleveren. (Maar wat de meeste mensen toch maar accepteren omdat ze het anders gewoon moeten weggooien.) Denk dat veel mensen allang blij zijn als ze hun tweedehands spullen voor nop en op eenvoudige wijze kwijt kunnen.
Als je kijkt naat zonzoo.nl dan zie je dat ze tot 250 Euro willen gaan voor tweedehands mobieltjes. Maar de meeste telefoons leveren 10 tot 50 Euro op, mits ze het doen. Als ze defect zijn mag je blij zijn met 3 to 20 Euro. Maar ja, een Apple 4S 64 GB levert inderdaad 241 Euro op. Of 72 Euro indien defect. (En wat als hij tijdens transport dus beschadigt? Of dat zonzoo beweert dat deze het niet doet?) Maar goed, dat apparaat is ook recentelijk op de markt verschenen en kost nieuw 156 Euro, maar met een verplicht abonnement erbij. (Apple verplicht je hiertoe!) Dat toestel los kunnen kopen zonder abonnement zal voor velen dan ook veel waard zijn, ook al is hij dan tweedehands.
@hAL en Arnoud: volgens mij kun je als consumentenverkoper moeilijk tegen een consumentenkoper zeggen: “Zoek het maar uit met PostNL” (zo heet toch ook de pakjesdienst tegenwoordig?). Voor zover ik weet, neemt PostNL namelijk alleen klachten over bezorging van de verzender in ontvangst. Ik kan het zo snel niet vinden in de voorwaarden, maar dat las ik regelmatig op GoT.
@Arend, ik vraag me af of dat voor een rechter stand houdt wanneer de verkoper zijn rechten uit de overeenkomst met PostNL overgedragen heeft aan de beoogde ontvanger.
@Arend #13
Als ik naar de online klachtprocedure van PostNL kijk dan is één van de vragen : ‘Bent u de verzender of ontvanger’
http://www.postnl.nl/voorthuis/klantenservice/klacht.aspx
@MathFox, misschien niet, maar dan moet je wel weer naar de rechter. Ik zie dat nog niet veel mensen doen bij een misgelopen verzending.
@Arend, een stap naar de rechter misschien niet, maar een stap naar de deurwaarder? Jij als consument claimt je geld terug, de winkelier geeft niet toe dus schakel je een deurwaarder in, in de hoop dat dit een beetje indruk maakt. Of consumenten-organisaties. Of wat dan ook. Dit zijn tussenstappen richting de stap naar de rechter en beide partijen hebben er alle belang bij om het niet zover te laten komen. Blufpoker dus.
Maar het bedrag speelt natuurlijk ook mee. Als het gaat om een 20 Euro webcam dan maken weinig mensen zich daar druk om. Een 1000 Euro laptop, daarentegen…
Zeer nuttige post Arnoud. Dank je wel voor deze heldere uiteenzetting.
Dank je voor deze informatie. Maar ik vraag me af waarom de verkoper verantwoordelijk is. Als je een pakketje aanbiedt bij de postnl kun je als verkoper toch geen invloed meer uitoefenen.
Tsja, iemand moet aansprakelijk zijn uiteindelijk. En als verkoper zou je kunnen weigeren producten te bezorgen tenzij de koper opdraait voor de kosten van verzekerd verzenden.
Ik weet niet of onze situatie hieronder valt; ik heb op 10 maart jl een pakketje als retourzending teruggestuurd aan een webshop – de spullen pasten niet. Ik heb dit pakket met Track&Trace (zegel uit pakketzegelboekje wat ik altijd in 1x aanschaf) verzonden. Ik lever mijn pakketten altijd bij de balie van het TNTagentschap in. Soms wacht ik tot ze het scannen, maar meestal duurt dat zo lang, dat ik daar- zoals dit keer – niet op wacht.
Nu zegt de webshop dat het pakket niet is bezorgd.
Ook het Track & Trace nummer geeft geen enkele informatie bij nazoeken online.
Het gaat om bijna 110 Euro die in het pakket zit.
Wie is er nu verantwoordelijk?
Eerst, IANAL.
Maar als ik Arnoud goed begrijp ligt de verantwoording in beginsel bij de webwinkel. De vraag is alleen of je de procedure voor retourzendingen hebt opgevolgd. Zoniet, dan is de webwinkel niet meer verantwoordelijk voor retourneren, maar de consument. Heeft de webwinkel aangegeven dat je via TNT moet retourneren op de manier zoals je hebt beschreven?
De kans is aanwezig dat de schuld bij jou ligt en dan zul je verhaal moeten halen bij TNT. De vraag is dan ook hoeveel TNT uiteindelijk zal vergoeden. Aangetekend is een pakket tot 500 Euro verzekerd dus je zou het volle bedrag vergoed moeten kunnen krijgen, mits je het verzendbewijs kunt overleggen. Als je hem als standaard postpakket hebt verstuurd dan zit er dus geen verzekering bij en zit je zelf met de onkosten.
Maar controleer eerst of je het pakket conform de regels van de webwinkel hebt geretourneerd.
Als ik naar de online klachtprocedure van PostNL kijk dan is één van de vragen : ???Bent u de verzender of ontvanger?
Dat is een in mijn ogen wat onduidelijke vraag die enigszins impliceert dat je niet verzender en ontvanger zou kunnen zijn.
nou het volgende;
Eind april heb ik een kostbaar voorwerp op marktplaats gezet. Verschillende belangstellenden reageerden. Bij eentje heb ik thuis bij mij een afspraak gemaakt om het voorwerp te kopen.
Volgens afspraak kwam meneer half 10 aanzetten. Produkt bekeken en vervolgens tot een verkoop gekomen. Produkt (zeer zeldzaam antiek) verkocht voor 7000 euro. Graag wou ik het geld contant. Hij wou echter de helft via de bank overmaken en de andere helft in de hand bij afname (3dagen later) Daarmee ben ik akkoord gegaan.
Hij zou dezelfde avond de ene helft 3500 euro overmaken op mijn rekening. Dat heeft hij dus ook gedaan. De andere helft zou meneer contant geven, 3 dagen later wanneer hij het produkt zou ophalen.
3 dagen later zat ik te wachten, maar meneer kwam niet. Kon hem moeilijk bereiken. Enkele dagen later heb ik hem kunnen bellen. Hij had het zeer druk met zakenreizen, dus maar een nieuwe afspraak gemaakt. Ook die is meneer niet nagekomen. Daarna nog 1 x via een email adres contact gehad met zijn vrouw, eenmalig. Meneer kon me de eerste 2 maanden niet bereiken zei ze.
Die 2 maanden zijn inmiddels allang weer om. En mevrouw kan ik nu ook geen contact meer mee krijgen.
Ik zit nu dus thuis met de helft van zijn geld en het produkt nog.
Nu zullen jullie wel zeggen, who cares? Nou ik, want wat als;
Mijn huis afbrand?
Meneer een stel op mijn huis afstuurd om produkt te stelen?
Wat moet ik doen???? Mis nu ook de helft aan rente van 3500 euro en moet kluisgeld betalen.
Hoe zal ik dit moeten afhandeleN? Adressen zijn mij niet bekend, telefonisch en via mail wordt niet meer gereageerd.
Hopelijk kunnen jullie me helpen
Ik kan me maar moeilijk voorstellen dat iemand die een aanbetaling van 3500 doet en verder te druk is met van alles zich bezig houdt met diefstal.
Hoe dan ook: als je van de situatie af wilt dan is het simpel: meld aan de koper dat je de koop ongedaan maakt omdat het afgesproken bedrag niet is voldaan; boek de aanbetaling terug naar de rekening van de koper en klaar is Kees.
Achteraf heb ik zijn naam gegoogled. Thuis bij mij heeft hij zijn vrouw haar naam per ongeluk los gelaten. Zodoende kwam ik erachter dat meneer en mevrouw failliet zijn gegaan met een bedrijf in vastgoed in het buitenland. In 2011.
2012 werd dat allemaal afgehandeld. Zou hij geld moeten laten verdwijnen?
Dan doe je dat toch niet via de bank?
Natuurlijk is terugstorten een optie. Maar wat eigenlijks mijn vraag is;
Bestaat er niet een soort van verjaring wanneer iemand heeft betaald en niet heeft opgehaald?
Ik maak toch degelijk kosten. Verzekering voorwerp, kluis huur. En ik mis de rente.
Heb eigenlijks geleerd om van vreemde praktijken weg te blijven. Maar vind dit toch ook wel weer spannend.
Heb dus 3 opties;
*produkt weer te koop aanbieden en vervolgens bedrag aftrekken voor rente/huur kluisje en terugstorten
*produkt weer te koop aanbieden en niks terug betalen en afwachten hoe het afloopt
*Niks doen en afwachten tot koper weer eens kontakt opneemt.