Wat als ik in het wintertijduur te hard rijd?

| AE 11571 | Regulering | 12 reacties

Een lezer vroeg me:

Gisternacht reed ik om 03:15 (zomertijd) oftewel 02:15 (wintertijd) over de A2 langs een flitspaal. Ik reed keurig 100 maar bedacht me, als ik te hard had gereden dan was ik geflitst en dan had er dus 02:15 op de boete gestaan. Maar om 02:15 (zomertijd) was ik nog op het werk, en daar zijn beelden en logs van (een datacenter). Had ik daarmee dan onder de boete uit gekund?

Leuk geprobeerd, maar nee.

Ik dacht eerst dat het antwoord makkelijk zou zijn: de tijd van de overtreding zal wel in UTC vastgelegd zijn, en dan is corrigeren voor wintertijd triviaal. Maar dat viel dus tegen, want op alle voorbeelden van verkeersboetes die ik kan vinden staat gewoon “02:15” zonder tijdzone-aanduiding. En toen las ik dat in 2013 de trajectcontrole bij de zomertijd misging, de klok werd niet verzet waardoor iedereen foute boetes kreeg. Dus eh, kennelijk is het wel mogelijk, dit theoretisch scenario.

Maar desondanks, nee je komt er niet mee onder de boete uit. Deze specifieke optie kende ik nog niet, maar dat verkeerscontrolesystemen fouten maken met de tijd van de overtreding komt vaker voor. Mensen gaan dan in beroep (Wet Mulder, meestal, maar ook in het strafrecht) en dan wordt de foute tijd aangepast door de officier en gaat de zaak gewoon verder.

Een fout als deze is volgens de leerboekjes een vormfout, de overtreding is immers niet begaan op het tijdstip dat er staat. Maar in de praktijk moet je het als officier wel héél bont maken wil je op een vormfout je zaak verliezen. Zeker als het gaat om triviale details zoals wanneer het feit precies begaan is, tenzij het tijdstip van de overtreding natuurlijk raakt aan de kern.

In geval van een verkeersovertreding als deze is het tijdstip hier niet relevant. Ja, er zijn stukken op de A2 waar de maximumsnelheid tijdsafhankelijk is, maar dan gaat het om 06:00-19:00 en of het nu 01:15, 02:15 of 03:15 was, je zit altijd binnen hetzelfde vak. Er is geen plek op de A2 waar het voor de snelheid van belang is of je er om 01:15, 02:15 of 03:15 reed.

De discussie over tijd wordt pas relevant als het gaat om zo’n tijdvakgrens. Want als je 130 rijdt om 19:02 en het systeem zegt dat je dat deed om 07:02, dan kan dat het verschil maken tussen wel of niet strafbaar zijn (pardon, onderwerp zijn van een administratieve boete, het is bestuursrecht immers). Dat is dus wat er misging in 2013 op de A2, dat zijn onterechte boetes want er was geen strafbaar feit begaan.

Maar dit zijn héél zeldzame situaties. De hoofdregel is en blijft: de tijd deed er niet toe, het gaat erom of het feit begaan is. Dus zelfs als de flitscameraklok werkelijk 100% verkeerd stond en je kunt aantonen dat je op het vermelde tijdstip werkelijk ergens anders was, dan nog krijg je de boete en die moet je gewoon betalen – als je op enig ander tijdstip wel die fout hebt begaan.

Arnoud

Mag de politie de telefoon van een getuige leegtrekken?

| AE 11564 | Regulering | 13 reacties

Via Twitter een ietwat verontrustend item van de BBC over speciale apparatuur waarmee de politie telefoons in één keer geheel uit kan lezen. Die technologie wordt ingezet bij arrestaties, maar kennelijk ook bij telefoons van getuigen. En dan heb ik het over alles, van foto’s tot chatberichten, cache-informatie en prullenbakbestanden. De journaliste vraagt zich af hoe dat dan gaat als je uiteindelijk niet vervolgd wordt, want al die data is dan al wel bij de politie. Wat nu als je alleen maar getuige bent? En hoe zit dat in Nederland?

Hoofdregel in Nederland is dat de politie in geval van een strafbaar feit “alle voorwerpen die kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen” in beslag mag nemen (art. 94 Strafvordering). En een telefoon met inhoud voldoet aan die omschrijving, ook wanneer die van een getuige is. Die heeft wellicht foto’s gemaakt of in een chat met een ander relevante informatie staan, bijvoorbeeld. De nuance is natuurlijk dat de inbeslagname wel noodzakelijk en proportioneel moet zijn. Zomaar van alle omstanders de telefoon meenemen is natuurlijk idioot, maar de telefoon van een persoon die wekenlang chatte met de dader is een heel ander verhaal.

Als je de telefoon hebt, ligt snel een kopie maken en daarin spitten natuurlijk voor de hand. En hier wordt het juridisch ingewikkeld, want hier gaat het om privacygevoelige informatie en dan mag de politie in beginsel alleen dingen doen die wettelijk geregeld zijn. In 2017 bepaalde de Hoge Raad dat dit ook geldt bij telefoondoorzoekingen, maar dat gezien de praktijk het vooral van belang is dat er een duidelijke noodzaak is en er een onafhankelijke toetsing plaatsvindt. Blijkt achteraf dat de opsporing te ver ging met de doorzoeking, dan heeft dat gevolgen voor de rechtszaak (bijvoorbeeld dat het bewijs buiten toepassing blijft).

Anders ligt dat bij even snel kijken naar een paar berichtjes of foto’s. Dat is geen of slechts een geringe inbreuk op de privacy, en dat mogen agenten dus doen zonder specifieke opdracht. Even snel kijken bij de recente foto’s of de chat met de verdachte zou dus nog net kunnen, zelfs als de getuige niet meewerkt. Je moet als agent natuurlijk wel een goede aanleiding hebben waarom je dacht dat er iets zat bij die recente foto’s of waarom deze meneer/mevrouw met de verdachte zou hebben gechat en waarom dat relevant is voor het onderzoek naar die verdachte.

Arnoud

Hoe bewijs je of een creditcard echt of vals gebruikt wordt?

| AE 11473 | Informatiemaatschappij | 8 reacties

Stel er wordt een creditcard op je naam aangevraagd en gebruikt, hoe bewijs je dan dat jij dat niet was? Met die vraag zag een man in Noord-Holland zich onlangs geconfronteerd, toen hij werd gedagvaard door American Express wegens het niet voldoen van de schuld die op die kaart was opgebouwd. De kaart was via internet afgenomen op zijn naam, en ook was er een betalingspatroon dat consistent leek met het gedrag van de man. AmEx vond dat het daarom duidelijk was dat hij die kaart had afgenomen. De rechter kijkt er nog eens kritisch naar en komt tot een andere conclusie.

Het eerste bewijsmiddel van American Express was de online aanvraag, waarbij immers de gegevens van de man zijn ingevoerd. Niet alleen maar wat in het telefoonboek staat, ook identiteitsnummer en de meisjesnaam van zijn moeder. Maar die gegevens waren ook bij anderen bekend, met name bij ene [naam] die verderop in het verhaal nog even terug gaat komen. De rechtbank vindt dat niet overtuigend, ook niet als blijkt dat er daarna op het opgegeven nummer is gebeld met iemand die zei dat hij de gedaagde man was.

Vervolgens werd natuurlijk de kaart toegestuurd naar het opgegeven adres, dat aan de gedaagde toebehoorde. Alleen: hij woonde daar al een tijd niet meer, en die [naam] had toegang omdat die hielp was met de verkoop ervan. Dus ook dat bewijst weinig.

Het betalingspatroon levert een interessant stukje bewijs op. Er zijn tickets naar Italië gekocht, een villa in Italië gehuurd en de nodige extra transacties daar verricht. En dat in combinatie met de Facebook-informatie van de gedaagde dat hij “ff paar dagen chillen” was (ik vind dat niet passen bij de eigenaar van een woonboerderij, maar goed) in precies dezelfde plaats en in zo’n villa, zou dan toch wel overtuigend moeten zijn? Niet helemaal: er stonden ook van vóór de vliegreis daterende transacties in Italië op die kaart.

Uiteindelijk komen we bij de kern van het verhaal: die [naam] blijkt een handige (inmiddels ex-)schoonzoon van de man te zijn, die hem aan het lijntje zou hebben gehouden over verkoop van de woonboerderij en een mooi feestje ging bouwen met schoonvader, waarbij de kosten zouden worden gedeeld. Zo’n oplichterstruc zie je vaker, en het is volgens de rechter niet meteen ongeloofwaardig dat iemand daar in zou trappen.

Als laatste bleek dan nog dat de incasso’s op schoonvader’s rekening waren mislukt, maar ook dat was iets waar hij geen rekening mee hoefde te houden. En waaruit al helemaal geen aanvaarding van de kaart uit volgt, of zelfs maar wetenschap dat er een kaart is waar je dan wat mee moet. Met name omdat de ING bank niet meldt dat zo’n incasso is mislukt, zodat je er moeilijk actie op kunt ondernemen.

Een erg feitenspecifieke zaak maar wel een mooi voorbeeld van hoe rechters kijken. Maar ik zie het zomaar gebeuren dat andere mensen zich laten overtuigen door het juridisch geweld dat je bij zo’n incasso over je heen krijgt.

Arnoud

Politiekorpsen VS mogen Ring-video’s eeuwig bewaren en onbeperkt delen, en bij ons?

| AE 11469 | Privacy, Regulering | 7 reacties

Politiekorpsen in de VS die van buurtbewoners video’s ontvangen van slimme deurbel Ring mogen dat beeldmateriaal eeuwig bewaren en onbeperkt delen met bijvoorbeeld andere korpsen of overheidsinstanties. Dat las ik bij Tweakers. Het vervolgt eerdere berichten dat Ring in de afgelopen jaren samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten met vierhonderd korpsen in de VS, die zo toegang krijgen… Lees verder

Mijn mailadres was fout en de webwinkel stuurt me nu incassokosten!

| AE 11390 | Ondernemingsvrijheid | 9 reacties

Een lezer vroeg me: Een tijd geleden had ik wat besteld bij een webwinkel, maar kennelijk een typefout in mijn mailadres gemaakt. Het bestelde is geleverd, en nu twee maanden later krijg ik een brief van een incassobureau of ik even de prijs plus incassokosten wil betalen, anders gaan ze dagvaarden. Het klopt dat ik… Lees verder

Politie brengt app uit waarmee slachtoffer onderzoek kan doen naar misdrijf

| AE 11299 | Regulering | 14 reacties

De Nederlandse politie en het openbaar ministerie brengen op 1 juni een app uit waarmee burgers zelf onderzoek kunnen doen naar het misdrijf waar ze slachtoffer van zijn geworden. Dat meldde Tweakers maandag. Mensen kunnen onder andere getuigeninterviews afnemen en foto’s als bewijs uploaden. Het gaat om een kleinschalige proef in zes basisteams in vier… Lees verder

Ja, de politie mag illegale camerabeelden gewoon gebruiken als bewijs

| AE 10688 | Regulering | 58 reacties

De politie kan nu een beroep doen op bijna 200.000 vrijwillig aangemelde privécamera’s. Politievakbonden willen een verplicht register, zoals in België. Dat meldde het AD vorige week. Het register stelt de politie in staat om snel camerabeelden te verkrijgen van strafbare feiten en andere misstanden. Een punt van aandacht daarbij is dat het dan vaak… Lees verder

Rechter staat ontsleutelde berichten van pgp-smartphones toe als bewijs

| AE 10547 | Regulering | 14 reacties

De rechtbank in Amsterdam heeft een crimineel veroordeeld mede op basis van informatie die werd verkregen door het ontsleutelen van een grote hoeveelheid berichten die via pgp-telefoons werden verstuurd. Dat meldde Tweakers vorige week. Uit het ontsleutelde berichtenverkeer blijkt hoe de verdachte een sturende rol had bij een liquidatiepoging en hoe de schutters aan hem… Lees verder