Mag Facebook optreden tegen gemeenten met nepprofielen?

| AE 12787 | Regulering | 21 reacties

Een lezer vroeg me:

In mei leerden we dat diverse gemeenten met nep-profielen actief zijn op sociale netwerken om burgers te volgen. Veel socialmedia hanteren echter een ‘real-name policy’ waarbij in de voorwaarden staat dat je je echte naam moet gebruiken. Hoe zit dat nu juridisch? Is de gemeente dan strafbaar (valsheid in geschrifte), is bewijs om die reden uit te sluiten en mag Facebook de accounts van die ambtenaren blokkeren?
Het maakte nogal wat los toen we in mei erachter kwamen dat gemeenten burgers volgen op sociale media en daarbij zelfs onder nepnamen (niet als opsporingsambtenaar herkenbaar) opereerde. Of dat legaal was, blijft voor mij de vraag. Gemeentes opereren namelijk niet onder het wetboek van strafrecht maar onder de Algemene wet bestuursrecht, en die lijkt meer ruimte te bieden.

Dat gezegd hebbende, natuurlijk overtreedt zo’n gemeente de regels van Facebook als ze een account maken dat niet op de eigen naam van de betreffende werknemer/ambtenaar aangemaakt is. Facebook mag dus dat account sluiten, en hoeft geen rekening te houden met de opsporingsbelangen van de gemeente. De Albert Heijn mag ook een volgauto van de sociale dienst van haar parkeerterrein wegsturen wanneer Janny daar btw fraude komt plegen, pardon boodschappen komt doen met gekregen geld.

Strafbaar is het niet om gebruiksregels te overtreden. Facebook bepaalt niet wat strafbaar is natuurlijk. In theorie zou Facebook de gemeente mogen aanklagen voor wanprestatie (in een civiele procedure dus) en schadevergoeding eisen, maar die schade lijkt me nihil. Want het is geen valsheid in geschrifte om een account op valse naam aan te maken. Voor dat misdrijf gaat het erom dat je iets vervalst dat bedoeld is als bewijsstuk (een diploma, een creditcard, een ondertekend contract), en dat is het account niet.

Als burger kun je hier echter niets mee. Het is iets tussen Facebook en de gemeente wat die dienstverlener doet met de nepaccounts van die ambtenaren. Jij kunt daar zeg maar geen rechten aan ontlenen, en het tast ook de bruikbaarheid van de constateringen (wat jij dus zei of deed op Facebook) in het geheel niet aan.

Arnoud

Is Groupon aansprakelijk voor een deal met nep-SD-kaartjes?

| AE 8627 | Ondernemingsvrijheid | 17 reacties

groupon-sd-kaartDe Consumentenbond waarschuwt Nederlanders om geen gebruik te maken van een aanbieding van Groupon, die over goedkope sd-kaartjes van SanDisk lijkt te gaan. Dat meldde Tweakers vorige week. Diverse tweakers hadden ontdekt dat de kaartjes nep waren (niet van het bekende merk Sandisk, en achterblijvende prestaties) en de Bond is daarop gesprongen. Uiteindelijk heeft Groupon ingegrepen en de deal verwijderd en beloofd “gepaste stappen [te] nemen richting onze klanten.” Maar stel dat dat mis zou gaan, kun je dan wat tegen Groupon of moet je bij de kaartjesboer zijn?

In het verleden (tot medio 2014) was dit nog een knap lastige vraag. Hoewel je de vouchers koopt bij Groupon en daar ook betaalt, stelt het bedrijf zich op het standpunt dat je uiteindelijk zaken doet met hun partner, in dit geval de sdkaartjesleverancier. Logisch, want daardoor valt Groupon er tussenuit als er problemen komen. En weinig dingen zo prettig als er niet tussen zitten als er claims komen.

In juni 2014 is de wet echter gewijzigd. Het consumentenrecht is sterk uitgebreid, en dat zie je onder meer in art. 6:230g lid 3 BW:

Indien een overeenkomst waarop deze afdeling van toepassing is tot stand is gekomen via een andere persoon, handelend in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit, die daarbij optreedt namens of voor rekening van een handelaar, kan de consument zich ook jegens die andere persoon beroepen op het in deze afdeling bepaalde.

Groupon is zo’n “andere persoon”: zij hebben als handelsactiviteit het tot stand brengen van overeenkomsten tussen consumenten en andere bedrijven. Groupon treedt daarbij op voor rekening van die ander, en daarmee valt zij onder deze regeling.

Oftewel, je kunt dus wel degelijk een claim bij Groupon indienen voor een correcte naleving van de overeenkomst. Dat betekent dus dat Groupon moet zorgen dat je de kaartjes krijgt die zijn beloofd, want het is heel simpel: de kaartjes zijn niet van het beloofde merk en hebben niet de beloofde functionaliteit. Ik vermoed dat Groupon niet verder zal gaan dan een refund, want praktisch gezien hoe moeten zij aan die kaartjes komen?

Ik ken nog geen enkele zaak waarbij iemand geprobeerd heeft dit artikel in te roepen, dus wat dat betreft blijft het speculeren. Maar het opent wel mogelijkheden.

(Bij algemene advertentieplatforms zoals Marktplaats geldt deze regel niet, die treden volgens mij niet op “namens of voor rekening van” de adverteerder.)

Arnoud