Airbnb mag geen servicekosten rekenen aan huurders én verhuurders

| AE 11817 | Ondernemingsvrijheid | 7 reacties

En “verbod op twee heren dienen” klinkt dan zó plechtstatig dat iedereen het overneemt. Maar inderdaad, Airbnb mag geen servicekosten of andere bemiddelingskosten in rekening brengen aan Nederlandse huurders. Dat meldde Tweakers maandag. Door het vonnis kunnen klanten betaalde servicekosten terugvorderen. Het ‘verbod op het dienen van twee heren’ is bedoeld om belangenverstrengeling te voorkomen. Airbnb heeft aangekondigd dat ze in hoger beroep gaan, wat juridisch onmogelijk is, en stelt dat dit verbod voor haar in strijd is met Europees recht.

De rechtszaak werd aangespannen door een Nederlandse huurder die ruim vijfhonderd euro aan servicekosten had betaald aan Airbnb. In de Nederlandse wet staat dat een bemiddelaar tussen twee partijen niet zomaar van beiden een vergoeding mag vragen (art. 7:417 BW), wat dus het “verbod op dienen van twee heren” heet. Doel hiervan is belangenverstrengeling te voorkomen: namens de verhuurder wil je bijvoorbeeld zo veel mogelijk huur vragen, en namens de huurder de goedkoopste deal. En dan ook nog eens van beiden een courtage vangen, dat werkt niet.

Airbnb vraagt van beide partijen een vergoeding, ze noemt dat servicekosten maar voor dit wetsartikel maakt het natuurlijk niet uit hoe je die kosten noemt. Je zou dus zeggen dat dit een uitgemaakte zaak is, maar als je zo groot bent als Airbnb dan krijg je je eigen rechtsgevoel en dan ligt het dus héél anders, vandaar de rechtszaak.

In 2019 bepaalde het Hof van Justitie dat Airbnb een “dienst van de informatiemaatschappij” is, die onder de Europese regels uit Richtlijn 2000/31/EG valt (de e-commercerichtlijn). En daarin staat (artikel 3) dat lidstaten niet zomaar eigen wetgeving mogen maken om dergelijke dienstverleners aan banden te leggen. Er moet dan een duidelijke noodzaak zijn, zoals de volksgezondheid of de bescherming van de consument én evenredig zijn voor die noodzaak. Oh, en het land had bij de EU moeten melden dat ze zo’n eigen wet hadden ingevoerd. Nederland heeft dat met artikel 7:417 BW nooit gedaan (niet zo gek, dat artikel is ouder dan internet en het geldt voor iedere bemiddelaar) dus daar had Airbnb wellicht een punt.

Echter, de kantonrechter ziet in de algemene voorwaarden van Airbnb een rechtskeuze staan:

“These Terms are governed by and construed in accordance with Irish law. If you are acting as a consumer and if mandatory statutory consumer protection regulations in your country of residence contain provisions that are more beneficial for you, such provisions shall apply irrespective of the choice of Irish law. (…)”

Airbnb dacht dat ze daarmee slim ingedekt was: Iers recht, dus wat doen we überhaupt bij de Amsterdamse rechter. Maar de rechtbank is nog slimmer, en leest zin twee: als er in je eigen land gunstiger regels zijn ter bescherming van de consument, dan spreken we af dat die óók gewoon gelden. En nou is artikel 7:417 BW gunstiger dan het Ierse recht, dus was het kennelijk de wens van Airbnb om die regel te laten gelden. Daarmee is ‘ie gewoon van toepassing. En dát mag van de ecommerce richtlijn, als ondernemer zelf gunstiger regels gunnen dan de wet eist.

Het leuke is, omdat het gaat om een bedrag van maar 470 euro aan servicekosten is hoger beroep niet mogelijk. Airbnb kan dus niets doen tegen deze uitspraak. Sommige media melden dat ze nog wel naar het Hof van Justitie zou kunnen stappen, maar ik zie die route even niet. Je stapt namelijk nooit naar het Hof, je vraagt de rechtbank om vragen te stellen aan het Hof. Het enige Europese Hof waar je als persoon of bedrijf zelf heen kunt, is het Europese Hof voor de Rechten van de Mens maar die gaan hier echt niet over.

Een initiatief met de naam Dienen van Twee Heren heeft een voorbeeldbrief online gezet waarmee je je servicekosten kunt terugvorderen. Werkt Airbnb niet mee, dan gaan zij op no cure no pay een massaclaim indienen waarbij men 30% van de opbrengst als servicekosten rekent.

Arnoud

En nee, ook los van de AVG mag je werknemers (of klanten) niet temperaturen natuurlijk

| AE 11822 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 54 reacties

Ja, dat coronavirus blijft me zakelijk bezighouden. Kennelijk hebben een hoop mensen het in hun hoofd gekregen dat het temperaturen van bezoekers van je pand (dus personeel, maar ook zzp’ers en klanten) een nuttig idee is vanuit preventie. Ik kreeg dan ook menig journalist en werknemer in de mail met de vraag: mag je van de AVG je werknemers preventief temperaturen? Voor u verder leest: wat denkt u zelf?

Eh nee, je blijft als werkgever uit de lichaamsopeningen van je personeel. Het lijkt me vrij logisch dat dat iets is dat een goed werkgever gewoon niet doet. Dan kun je honderd redenen hebben om iets te willen weten, de lichamelijke integriteit van mensen wint gewoon van jouw zakelijk belang.

Dan heb je dus werkgevers die zeggen, ik neem zo’n contactloze thermometer zoals van het plaatje hierboven. Maar ook met zo’n contactloze thermometer gaat het niet. Die meet elektronisch en je verwerkt dan bijzondere persoonsgegevens over gezondheid. Dat mag niet als werkgever, daar heb je een arts voor nodig. Ja, ook als het iets is dat zo’n apparaat zegt dat iedereen kan. En ook als het iets is dat je thuis ook bij partner of kind doet. Op het werk gelden nu eenmaal andere regels.

En dat je een arts moet zijn, daar is een goede reden voor. Het idee achter een temperatuur nemen is dat je bezig bent met een diagnose stellen, en dat is nou eenmaal iets dat voorbehouden is aan artsen. Een van de mensen die me mailde, werd bijvoorbeeld geweigerd vanwege lichaamstemperatuur 37,8 – wat kwam omdat hij in motorpak snel naar het datacenter moest waar een cruciaal probleem moest worden opgelost. Oh ja, en hij hoestte omdat er drie man buiten stond te roken waar zijn astma niet zo goed tegen kan. Een arts zou dan zeggen, dat is geen coronoavirus, komt u binnen.

Bovendien, wat ga je doen? Iemand ziek verklaren die zich zelf gezond vindt, dat kan haast niet. Naar huis sturen preventief kan, maar dat is vrijstellen van werk dus je verzekering of UWV gaan niets betalen. En een klant wegsturen omdat zijn temperatuur te hoog is, ik zou niet eens wéten waar te beginnen in het salesgesprek.

Arnoud

Nee, het coronavirus is geen ontheffing voor de AVG

| AE 11808 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 16 reacties

Mijn werkgever verplicht alle werknemers nu thuis te werken vanwege de corona uitbraak. Dat las ik bij Tweakers (dank, tipgever). So far so good, maar dan komt ‘ie: men moet timetrackingsoftware installeren en deze “doet echter op random intervallen screenshots maken en volgens de privacy voorwaarden van deze software ook een lijst bijhouden met alle urls die bezocht worden en verdere activiteit op het apparaat.” De werkgever komt niet veel verder dan dat timetracking hoort bij thuiswerken en weet kennelijk niet wat die software doet. Dat is dus een probleem onder de AVG, en nee daar kom je niet mee weg omdat het een noodsituatie is en/of thuiswerken de enige optie gezien de kennelijke pandemie die zich in Nederland voordoet.

Toevallig las ik gisteren over WorkSmart, Amerikaanse software die zogenaamd de productie monitort maar in feite mensen de ziektewet in helpt:

… even using the bathroom in his own home required speed and strategy: he started watching for the green light of his webcam to blink before dashing down the hall to the bathroom, hoping he could finish in time before WorkSmart snapped another picture.

Het bedrijf achter deze software zegt dat het slechts een hulpmiddel is en dat bedrijven zelf na moeten denken hoe ze deze in willen zetten. Want als de software zegt dat iemand niet productief is, dan is dat natuurlijk reden voor een goed gesprek en geen manager koppelt aan zo’n handige indicatie een betalingsinhouding of negatieve beoordeling. Precies, zou ik ook zeggen als ik dat bedrijf was.

Mag het? Nee, natuurlijk niet. Ik zie in de draad mensen suggereren dat het zou mogen omdat het thuiswerken is en je toch iets moet om de productiviteit van je mensen in de gaten te houden. Nieuwsflash: je mag mensen sowieso al niet in de gaten houden op het werk, of je moet een héél goede reden hebben én de privacy-impact van de werknemers daarin meegenomen hebben.

En dat is tien keer zo erg thuis. In principe mág je thuis niet eens kijken hoe mensen hun werkplek ingericht hebben (en ja ondertussen ben je wel aansprakelijk als die werkplek niet arbocompliant is en mensen daardoor klachten krijgen). Dus waarom zou dat wel mogen omdat het een ict-middel is? Oh ja wacht, het is met de computer en dat is anders he. Dat is gewoon software die mensen monitort. Nee natuurlijk niet. Misschien moeten we aan de AVG een artikel toevoegen dat zegt “als het raar is wanneer een mannetje met een notitieblok het live doet, dan mag software het ook niet”.

Want nee, het elke tien minuten fotograferen van je personeel terwijl dat aan het werk is, dat krijg je echt niet rond onder de AVG. Ook niet als je zegt dat je geen ander middel hebt om hun productiviteit te meten. Want dat heb je wel, al is het maar de output die er ligt op vrijdagmiddag. Dus definieer maar een betere output metric en ga daar op sturen, zo moeilijk moet dat niet zijn als mensen in staat zijn om thuis te werken.

Arnoud

Hoe zouden robots contracten kunnen onderhandelen? #legaltechtuesday

| AE 11815 | Innovatie | 2 reacties

Goed, robots kunnen dus contracten lezen. Kort gezegd: ze herkennen tekstpatronen, al dan niet grammaticale constructies en vergelijken dat met kennis en/of regels om te bepalen of die patronen acceptabel zijn. Zo niet, dan kan het systeem dat aangeven en kan een menselijke jurist een alternatief voorstellen. Zo doen beide partijen waar ze goed in… Lees verder

Heb ik recht op een kopie van mijn oude werkmailbox?

| AE 11797 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 11 reacties

Een lezer vroeg me: Ik heb de afgelopen 10 jaar bij 6 werkgevers gewerkt. Graag zou ik een kopie van mijn persoonlijke emailboxen bij deze bedrijven willen. Het gaat hier om outlook pst bestanden. Het gaat dus om een kopie van mijn persoonlijke zakelijke mailbox bij de betreffende ex-werkgevers. Hoe kan ik dat onder de… Lees verder

Nee, MIDI muziek is nu niet allemaal plotsklaps publiek domein geworden, maar leuk bedacht was het wel

| AE 11804 | Intellectuele rechten | 10 reacties

Twee Amerikaanse muzikanten hebben alle technisch mogelijke melodieën gegenereerd op een synthesizer, daar copyright op aangevraagd en vervolgens de hele bups aan het publiek domein geschonken. Dat meldde Vice onlangs, overigens het enige online medium dat me tegelijk knappe én tenenkrommende artikelen voorschotelt. De gedachte achter het experiment was de kans op rechtszaken over gelijkende… Lees verder

Dat mag dus toch niet, persoonsgegevens van je leden verkopen?

| AE 11812 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 46 reacties

De KNLTB heeft van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een geldboete gekregen van ruim een half miljoen euro voor het verstrekken van persoonsgegevens aan twee commerciële partners. Dat meldde het AD onlangs. De tennisbond gaat in beroep tegen de sanctie. De verstrekking is in strijd met de AVG, omdat er geen invulling van het eigen gerechtvaardigd… Lees verder

Kan Apple verbieden dat de bad guy in een film met een iPhone rondloopt?

| AE 11801 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 5 reacties

Elektronicagigant Apple zou niet toestaan dat bad guys in een film met de iPhone rondlopen, las ik bij Ars Technica. Zij citeren een interview met regisseur Rian Johnson, die er meteen bij zegt dat hij het eigenlijk niet moet zeggen omdat mystery movies wel erg makkelijk worden als je ineens één acteur met een gare… Lees verder

Hoe meer we robots contracten laten lezen, hoe korter contracten worden #legaltechtuesday

| AE 11810 | Innovatie | 5 reacties

Ja, contractlezende robots komen eraan. Die scannen op vrij triviale wijze, trekken conclusies volgens standaardregels en geven basaal advies. Maar toch: dat is goed genoeg voor de meeste afnemers van juridische dienstverlening. De mens blijft over om de moeilijke gevallen te lezen, dat dan weer wel. Maar vandaag wou ik het over een ander aspect… Lees verder

Is het weghalen van een gps-tracker van je auto diefstal?

| AE 11795 | Informatiemaatschappij | 21 reacties

Het verwijderen van een gps-tracker van je auto is geen diefstal, zo las ik bij Ars Technica. En dan ging het hier dus over een gps tracker van de politie; hij werd gevolgd op verdenking van het handelen in methamfetamine. Na zes dagen verdween het signaal, waarop de politie bij hem binnenviel wegens diefstal van… Lees verder