Politie arresteert man op verdenking ‘pump en dump’ met zelfgemaakte cryptocoins

| AE 12717 | Innovatie, Regulering | 17 reacties

De Nederlandse politie heeft een man van 39 uit Deventer aangehouden op verdenking van grootschalige oplichting met zelfgemaakte cryptovaluta. Dat las ik bij Tweakers. In het jargon heet dit een “pump and dump scheme”: je praat de koers omhoog en daarna verkoop je snel je eigen voorraad, waarna je er met het geld vandoor gaat en iedereen ineens door een koersdaling gedupeerd is. Dat is niet hetzelfde als speculeren, omdat de koers hier kunstmatig opgedreven werd. En dat kan dus ook bij cryptomunten, hoewel die niet onder de Wet financieel toezicht vallen.

De cryptowereld kent ondertussen een heleboel shady figuren, die op allerlei manieren proberen mensen geld afhandig te maken door ze te pushen “nu in te stappen”. De NOS had er een mooi achtergrondartikel over. Nou is dat op zich natuurlijk legaal – handig naïeve mensen bespelen is moreel niet echt netjes maar dat is wat anders. Maar dit soort trucs evolueren snel tot “koop zelf goedkoop, laat anderen instappen en verkoop zodra de koers omhoog gegaan is door hun aankopen”. En dát is wel een juridisch probleem.

In eerste instantie dacht ik, waarom is het de politie en niet de AFM die ingrijpt. Maar bij nader inzien logisch natuurlijk: cryptomunten vallen buiten de Wft omdat ze geen financiële instrumenten in de zin van die wet zijn. En dan valt dus handhaving op grond van art. 5:58 Wft af.

In het persbericht spreekt de politie van oplichting, wat me een tikje verrast omdat er gewoon een specifiek artikel in het Wetboek van Strafrecht is dat hierover gaat, namelijk art. 334:

Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen, door het verspreiden van een leugenachtig bericht de prijs van koopwaren, fondsen of geldswaardig papier doet stijgen of dalen, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Mogelijk dat men twijfelt of een cryptomunt een “koopwaar of fonds” is? In ieder geval is er jurisprudentie dat het verspreiden van half-ware berichten ook “leugenachtig” oplevert – zeggen dat de koers aan het stijgen is door een groot aantal aankopen, waarbij je niet zegt dat jij de persoon bent die die aankopen doet.

Wanneer je het oplichting noemt, kom je volgens art. 326 Strafrecht aan de vraag of je handelt

door het aannemen van een valse naam of van een valse hoedanigheid, hetzij door listige kunstgrepen, hetzij door een samenweefsel van verdichtsels.
Ik zou het dan op dat laatste gooien, daarmee wordt namelijk grofweg bedoeld zo veel mooie verzonnen praatjes dat mensen je gaan geloven en doen wat je zegt. De vaste jurisprudentie is dat je laat meewegen:
de vertrouwenwekkende aard, het aantal en de indringendheid van de (geheel of gedeeltelijk) onware mededelingen in hun onderlinge samenhang, de mate waarin de in het algemeen in het maatschappelijk verkeer vereiste omzichtigheid degene tot wie de mededelingen zijn gericht aanleiding had moeten geven de onwaarheid te onderkennen of zich daardoor niet te laten bedriegen en de persoonlijkheid van het slachtoffer.
Omdat bitcoins en andere cryptovaluta ‘goederen’ zijn in de zin van het strafrecht (de Runescape-zaak), voldoe je ook aan de eis dat men iemand beweegt tot afgifte van “enig goed”.

De tegenwerping is natuurlijk dat iedereen die met crypto bezig gaat, moet weten dat het gaat om speculatie op zeer snel op en neer bewegende koersen. Het kan bij iedere munt gebeuren dat je net instapt voor een crash, pardon dipje, al dan niet veroorzaakt doordat Elon Musk een emoji twittert. Dat is dan gewoon pech, en dat je adviseur wél net goed in- en uitstapte dat is dan wrang, meer niet.

Het gaat uiteindelijk echter om het oogmerk van de adviseur en om het kunstmatig karakter van de koersstijging. Dat is wat het oneerlijk maakt. De koers van die cryptomunt stijgt niet omdat de markt deze meer waard vindt, maar omdat iemand allemaal mensen voor het lapje houdt waardoor die gaan kopen. Zo’n self fulfilling prophecy is geen marktwerking maar oplichting. En als dat ook nog eens de bedóeling was van de adviseur, dan overtreedt zhij de strafwet.

Dit bewijs zal natuurlijk lastig zijn, als deze verdachte slim is en de mond houdt over motieven. Je houdt dan over dat er afgezien van deze persoon geen kopers waren tot het moment dat de reclame begon, en toen eigenlijk alleen de door deze persoon benaderde mensen aan het kopen sloegen, waarna de verdachte als eerste én grootschalig de cryptomunt verkocht. Ik kan dat niet anders zien dan lekker de winst pakken die je zelf gecreëerd hebt met je mooie praatjes, en dat is dus een vorm van oplichting.

Arnoud

Wat moet ik juridisch nou weer van NFT’s vinden?

| AE 12628 | Informatiemaatschappij | 8 reacties

In onze digitale wereld, ons ecosysteem dat bestaat uit enen en nullen, onze vrijplaats waar alles kan wat in het echt niet kan, daar is het heel lastig om zaken uniek te maken. Dat las ik in een recent Tweakers Plus-artikel, dat me wijs zou gaan maken over de lol van de non-fungible tokens oftewel NFT’s die nu hot, pardon cool, pardon wreed, pardon populair zijn. U ziet het: ik voel me oud bij het lezen over deze nieuwe technologie. Ik zag het recent voor het eerst voorbij komen als het digitale equivalent van Panini-voetbalplaatjes: de NBA Topshots, flitsen van een spannend basketbalmoment. Maar daar word je dan weer geen eigenaar van. Leeswaarschuwing: blockchain.

Waarom staan nft’s nu ineens zo in de belangstelling? Dat komt doordat Christie’s, een traditioneel kunstveilinghuis, ineens een nft ging veilen. Dat gaf “real world” aandacht voor een internethype, en omdat het ook nog eens over blockchain en crypto gaat is de hype dan snel gegroeid.

De kern van een nft is dat ergens (op de blockchain dus) wordt genoteerd dat jij ‘eigenaar’ bent van een bepaald stukje informatie. Net zoals je eigenaar bent van zo’n zeldzaam voetbalplaatje, of van een koekblik van Rembrandt om het Tweakers-artikel nog even te citeren. En dat is dus niet hetzelfde als eigenaar zijn van waar het echt om gaat; de afbeelding van de voetballer (u mag zelf zeggen of u zich oud voelt bij a) Messi b) Gullit c) Van der Kuijlen) dan wel het schilderij van Rembrandt.

Wat je dan in feite koopt of krijgt, is een token  dat gekoppeld is aan een bepaald digitaal bestand. Dat bestand is gewoon een serie nullen of enen en daar kan van alles mee gebeuren. Maar er is maar één token met die koppeling, en als jij dat token onder jouw beheer bent dan kun je jezelf dus ‘eigenaar’ van dat bestand noemen. De geregistreerde houder van het token kan worden gewijzigd, en zo draag je eigendom dan over. Door dit aan smart blockchains, pardon smart contracts te koppelen kan dat zelfs volledig automatisch gebeuren – na betaling, na een zekere periode, als het bestand ergens verplaatst wordt of ga zo maar door.

Juridisch betekent dit allemaal heel weinig. De échte eigendom op bijvoorbeeld dat schilderij van Rembrandt blijft liggen waar het ligt, en ook de auteursrechten op het werk veranderen niet van eigenaar. Dat vereist namelijk een ondertekend contract (een akte) en een nft is dat niet. Men heeft dus een digitale parallelle handelswereld gecreëerd, waarbinnen ruimte is om geheel eigen regels voor de zelfbedachte “nft eigendom” te hanteren. En dat mag, maar juridisch is daar weinig van te vinden.

Arnoud

Een notaris is toch een stuk duidelijker dan een blockchain voor een authenticiteitsverklaring

| AE 12153 | Informatiemaatschappij | 7 reacties

Programmadirecteur Sylvia Bronmans krijgt de eerste notarisverklaring dat de coronameldersoftware in de appstore dezelfde is als de open source software op github. Dat meldde Brenno de Winter op Twitter. De software die recent uitkwam, is als open source ontwikkeld vanuit het oogpunt van transparantie. Hartstikke leuk, maar daarna moet deze vanuit de appwinkels van Apple of Google gedownload worden. En hoe weet je dan zeker dat daar toch dezelfde versie in zit? Ik hoor van de achterste rij de suggestie van een smart blockchain, dank u. Maar ik vond “omdat de notaris dat zegt” toch net wat praktischer.

De coronamelder-app is zo transparant mogelijk ontwikkeld, met als publicitair hoogtepuntje de push to master van onze minister, voor zover bij mij bekend de eerste keer dat een bewindspersoon een stuk software live zette. (En het voelde echter dan het welbekende lintje doorknippen of rode knop indrukken, vooral omdat die rode knop zelden ergens mee verbonden is.)

De broncode is volledig in te zien op Github, het wereldwijd grootste platform voor opensourcesoftwareontwikkeling. Wie wil zien of er rare achterdeurtjes in de melder zitten: voel je vrij en ga je gang, je kunt alles nakijken. Daar zit alleen één snag aan, namelijk dat uiteindelijk de eindversie naar de appwinkels moet. En dan zóu er iemand tussen kunnen zitten die even snel de software verwisselt voor een malafide versie.

Met deze notarisverklaring is dat opgelost: de notaris heeft geconstateerd dat de software zoals te verkrijgen in de appstore hetzelfde is als de eindversie zoals beschikbaar via Github. De verklaringen staan ook op Github: daaruit volgt zonder voorbehoud dat de softwareversies inhoudelijk hetzelfde zijn.

Waarom niet met de blockchain, of met gesigneerde certificaten zo las ik op diverse plekken. Dat zijn immers juist technieken om dit soort dingen te bewijzen en verifiëren. Klopt, maar met één groot nadeel: je moet dan die technieken vertrouwen, inclusief hun implementatie. En voor mij is een notaris een stuk praktischer en transparanter. De functie van notaris is die van vertrouwde persoon – een functie die in het Amerikaans recht vrijwel geheel ontbreekt (de notary public heeft een veel beperktere rol), vandaar dat men steeds met technische oplossingen komt. Dus nee, heel goed dat het zo gaat.

Arnoud

Hoe verhoudt de AVG zich tot de (permissionless) blockchain?

| AE 10678 | Innovatie, Privacy | 2 reacties

Interessante kwestie opgeworpen op Twitter: Verwerkingen zonder verantwoordelijke(n) zijn niet te vatten in door technologie alweer ingehaalde Avg. Permissionless blockchain verbieden? Avg n.v.t. verklaren? Beide zullen niet werken terwijl fundamentele rechten en vrijheden in het geding zijn. #spannend @toezicht_AP De context was het rapport Het gebruik van blockchaintechnologie in het verkiezingsproces dat recent verscheen. Hierin… Lees verder

Wie gaat er nou zijn NDA’s in de blockchain stoppen?

| AE 10422 | Innovatie | 7 reacties

Powered by AI and blockchain, het nieuwe boek van Willem Vermeend en Rian van Rijbroek? Nee, de tagline van het World NDA project van het Global Legal Blockchain Consortium, blockchainprovider Integra en AI-leverancier IBM. Het project heeft als doel “the reduction of burden, cost, and risk associated with the current NDA lifecycle”, wat kennelijk betekent… Lees verder

Kan de blockchain je makerschap en auteursrecht bewijzen?

| AE 9097 | Innovatie, Intellectuele rechten | 13 reacties

Een lezer vroeg me: Bewijzen dat je auteur bent van een werk, blijft een lastige. Nu zie ik mogelijkheden om dat in de blockchain vast te leggen. Hoe juridisch houdbaar zou dat zijn? De wet stelt geen eisen aan het bewijs dat je auteursrecht hebt. Bewijs mag met alle middelen worden geleverd (art. 152 Rechtsvordering)…. Lees verder

Betekent de #daohack het einde van slimme contracten?

| AE 8729 | Innovatie | 22 reacties

Vrijdagochtend bleek via de Ethereum-blockchain dat er ether (een soort bitcoins) weglekte van The DAO, waar mensen geld in stortten tijdens de crowdfundcampagne van deze organisatie. Dat meldde Tweakers dit weekend. The DAO is een systeem van slimme contracten op de blockchain van Ethereum, alleen daarin zat een fout waarmee een derde nu met dik… Lees verder