John de Mol start rechtszaak tegen Facebook om nepadvertenties

| AE 11312 | Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid | 28 reacties

Talpa-oprichter John de Mol spant een kort geding aan tegen Facebook. Hij eist dat het sociale netwerk stopt met het tonen van nepadvertenties voor bitcoinproducten waarin zijn naam en foto worden gebruikt. Dat meldde het FD onlangs. De ondernemer is niet de enige: ook foto’s van zanger Waylon, presentator Matthijs van Nieuwkerk en techondernemer Alexander Klöpping worden op Facebook en Instagram misbruikt om mensen te verleiden tot nepinvesteringen. Of beter gezegd pure oplichterij, want zover ik kan zien wordt er überhaupt niet belegd maar wordt je geld gepakt en verder niets. De vraag is natuurlijk: waarom deed Facebook hier zelf niets aan, ondanks de vele signalen van al die ondernemers?

De oplichterij is op zich vrij simpel: er wordt een snelgeldverdienenmodel met Bitcoin aangeprezen, met 250 euro inschrijfgeld. Wie dat betaalt, krijgt een advies om meer te betalen. Doe je dat niet, dan ben je je geld kwijt. Doe je dat wel, dan ben je ook het meer betaalde kwijt. Dat is natuurlijk lastig verkopen, vandaar de inzet van bekende Nederlanders zoals De Mol of Klöpping die zogenaamd met hun echte baan stoppen omdat ze lekker binnenlopen op de bitcoin.

Natuurlijk mag zoiets niet. Iemands gezicht in reclame gebruiken valt onder het portretrecht – dat bestaat onder de AVG niet meer, maar specifiek voor het commerciële stukje nog wel. Ook zou je hier kunnen spreken van smaad, omdat de indruk wordt gewekt dat die personen betrokken zijn bij de zwendel. Dus je zou zeggen, klacht bij Facebook en klaar. Maar nee, want de advertenties blijven langskomen.

Onduidelijk is voor mij waarom Facebook niet ingrijpt. Dat ze het zouden moeten kunnen, lijkt me geen discussie. Als je zo goed bent in dingen herkennen, dan moet steeds dezelfde persoon met naam toch makkelijk er uit te vissen zijn?

Een mogelijke verklaring is dat Facebook niet aansprakelijk wil zijn voor advertenties, en dat ze bang zijn een precedent te zetten door deze advertenties tegen te gaan houden. Want dan komt er morgen iemand met nog een claim, en daarna iemand die moest hoesten van een andere advertentie en dan houdt het nooit meer op.

Daar zit wat in juridisch: je bent aansprakelijk voor wat je publiceert. Alleen platforms zijn dat niet voor materiaal dat ze zonder filter doorlaten en waar ze zelf niet actief bemoeienis mee hebben. Ook voor advertenties, althans bij merkinbreuk zo bepaalde het Hof van Justitie in 2011. Weet je van de onrechtmatigheid in je advertentie (een nep-merkproduct) dan moet je ingrijpen. Ik zie niet in waarom dat voor dit soort nepreclames niet op zou moeten gaan, weten van onrechtmatig lijkt me ook hier niet zo héél erg moeilijk.

Het kan natuurlijk ook dat wij gewoon niet belangrijk genoeg zijn voor Facebook?

Arnoud

OM moet 585 bitcoins teruggeven aan verdachte van aftappen stroom

| AE 10927 | Regulering | 18 reacties

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in 2014 in een strafzaak 712 bitcoins in beslag genomen, omdat de eigenaar ze met gestolen stroom zou hebben verzameld. Dat meldde Nu.nl vorige week. Dit omdat de rechter in hoger beroep bepaalde dat niet bewezen kon worden dat de bitcoins door misdrijf verkregen zijn.

De verdachte had bitcoins gemined met apparatuur die werd voorzien van gestolen stroom. Nadat dit was opgespoord, ontdekte men bij het doorzoeken een computer van de verdachte met daar op een bitcoinwallet. In eerste instantie vond men daar een saldo van 127 bitcoins in, maar na synchronisatie met het bitcoinnetwerk zes maanden later bleek de wallet een veel hoger saldo van in totaal 712 bitcoins te bevatten. Deze 712 bitcoins werden vervolgens de dag na het onderzoek door het openbaar ministerie inbeslaggenomen en vervreemd.

Op zich niet heel raar. Die bitcoins zijn door misdrijf verkregen, en vertegenwoordigen een geldswaarde. Daarmee zijn ze vatbaar voor beslag, en na veroordeling kan tot verbeurdverklaring worden overgegaan. Dat is dan ook wat het Gerechtshof zonder al te veel moeite concludeert. Dit bevestigt de praktijk die het OM al langer hanteert, dat bitcoins verkregen met gestolen stroom (ja, stroom kun je stelen) in beslag genomen kunnen worden.

Maar wacht even, vervreemd? Dus verkocht. Ja precies, ik was ook even verrast. Je zou denken dat als iets in beslag wordt genomen hangende het onderzoek, dit ergens zorgvuldig bewaard wordt. Maar volgens artikel 117 strafvordering mag dit wel bij voorwerpen “die vervangbaar zijn en waarvan de tegenwaarde op eenvoudige wijze kan worden bepaald”. Dit is ook zo uitgewerkt in de Aanwijzing Inbeslagneming, hoofdstuk IV.3.1. Het idee is dat het nodeloos veel capaciteit kost om dingen te bewaren als je ook gewoon de geldswaarde ervan kunt uitkeren als de zaak afgerond is.

In dit geval waren er 127 bitcoins bewezen door misdrijf verkregen, maar bij de rest van dat hogere saldo kon dat niet worden aangetoond. Die bleken pas in oktober te zijn ontdekt en konden niet aan het illegala minen worden gelinkt. Die 585 bitcoins moeten dan ook worden teruggegeven, althans de geldswaarde daarvan moet worden terugbetaald aan de verdachte.

Dan kom je dus bij de vraag: wat is dan de geldswaarde? Bij bitcoin is dat geen eenvoudige vraag, er is immers nogal wat koersverschil aan de gang met die virtuele valuta. Volgens de jurisprudentie moet je de waarde bepalen ten tijde van de inbeslagneming onder de betrokkene. Dat is de meest objectieve maatstaf om het voordeel te bepalen dat hij of zij heeft genoten. Daarmee is dan in beginsel de waarde van de bitcoin ten tijde van de inbeslagneming, dus het moment van de inval, beslissend.

Omdat dit bij bitcoins iets onhandiger uitpakt vanwege het benodigde technisch onderzoek, geeft het Hof het OM een week respijt. Die week is wat het OM zelf zegt dat ze meestal nodig hebben voor dit onderzoek. Het Hof kijkt vervolgens op internet wat de waarde van bitcoins is, en vindt een niet nader genoemde bron die € 499,50 per hele bitcoin noemt op 25 februari, een week na de inbeslagname. (Een tikje typisch dat de bron niet wordt genoemd, gezien rechters niet zomaar mogen googelen.) Hiermee wordt het onrechtmatig verkregen voordeel gewaardeerd.

De terug te geven bitcoins worden gewaardeerd op de koers van een week na hun inbeslagname (in oktober). De uitkomst daarbij is dan 585,48591218 bitcoins tegen een waarde van € 268,46 per bitcoin, neerkomend op een bedrag van € 157.179,55. De mining-apparatuur is de man overigens wel kwijt, die was verweven met het misdrijf en daarom eveneens verbeurd.

Arnoud

Failliet verklaard vanwege een halve bitcoin, kan dat?

| AE 10482 | Informatiemaatschappij | 4 reacties

Het bitcoinbedrijf Koinz Trading is failliet. Dat meldde Emerce onlangs. Het Nederlandse bedrijf verzorgde het minen van bitcoins voor klanten waarbij de klant de apparatuur kocht en Koinz het beheer uitvoerde, maar kwam al snel in de problemen omdat beloofde uitbetalingen niet werden gerealiseerd. Er zou sprake zijn geweest van een piramidespel, waarbij uitbetalingen werden gerealiseerd met inleg van nieuwe klanten in plaats van met echt gedolven bitcoins. Uiteindelijk sprak de rechtbank het faillissement uit, met als opmerkelijk feitje dat een van de schuldeisers geen Euro’s maar een halve bitcoin (0,591 BTC) eiste. Failliet verklaard vanwege een halve bitcoin, kan dat?

Iemand wordt failliet verklaard wanneer hij “in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen”, aldus artikel 1 Faillissementswet. In de praktijk wil dat zeggen dat er twee schuldeisers zijn die allebei hun vorderingen niet voldaan krijgen terwijl ze daar wel gewoon recht op hebben. De hoogte van die vorderingen doet er niet toe; je kunt dus in theorie vanwege twee open facturen van 100 euro failliet verklaard worden. Natuurlijk gebeurt dat niet snel, want wie heeft er geen tweehonderd euro over om dat af te wenden? (En wie dat niet heeft, is volgens mij de facto ook echt failliet.)

In principe gaat het om geldvorderingen, maar de schuldeiser die hier het faillissement aanvroeg was met een halve (0,591) bitcoin aangekomen als claim. De rechtbank kreeg dus de vraag, zijn bitcoins geld. Die vraag hebben we vaker gehad (nee, ruilmiddel, nee, diensten), en de tussenconclusie is volgens mij dat we nog steeds niet weten wat geld nu eigenlijk is. Iedere wet heeft zijn eigen rol voor geld, schuld en betaling en bitcoin moet dus in elk van die situaties apart in dat hokje gepropt worden.

Voor een faillissementsaanvraag kan een bitcoin wel degelijk als vordering worden gezien, aldus de rechtbank:

Een bitcoin bestaat, zo begrijpt de rechtbank, uit een unieke, digitaal versleutelde reeks van cijfers en letters opgeslagen op de harde schijf van de computer van de rechthebbende. Bitcoins worden ‘geleverd’ door het verzenden van bitcoins van de ene wallet naar de andere wallet. Bitcoins zijn op zichzelf staande waarde-bestanden, die bij een betaling rechtstreeks door de betaler aan de begunstigde worden geleverd. Hieruit volgt dat een bitcoin een waarde vertegenwoordigt en overdraagbaar is. Naar het oordeel van de rechtbank vertoont het hiermee kenmerken van een vermogensrecht. Een vordering tot betaling in bitcoin is dus te beschouwen als een vordering die voor verificatie in aanmerking komt.

Een vermogensrecht is een niet-stoffelijk recht dat tot voordeel strekt, en stoffelijk voordeel op (kunnen) leveren. Ook dergelijke rechten kunnen als vordering worden gebruikt, en daarmee een hele of halve (oké, of 0,591) bitcoin ook. Daarmee kun je met deze vordering (plus nog eentje van een ander als steun, en die waren er diverse) een faillissement aanvragen.

Arnoud

Kan een stad het commercieel draaien van Bitcoin mining computers verbieden?

| AE 10471 | Security | 25 reacties

De Amerikaanse stad Plattsburgh (NY) is de eerste die het minen (delven) van cryptomunten zoals bitcoin heeft verboden, las ik bij The Verge. De komende achttien maanden is het niet toegestaan om met commercieel oogmerk een “farm” te opereren met daarin minstens drie apparaten die specifiek bezig zijn met het minen van deze munten. De… Lees verder

Bitcoins minen op de computer van je baas is geen reden voor staande voet ontslag

| AE 10431 | Ondernemingsvrijheid | 15 reacties

Een systeembeheerder die op zijn werk bitcoins heeft gemined, mocht hiervoor niet op staande voet ontslagen worden, las ik bij Nu.nl. Hij had voor het winnen van de cryptovaluta een eigen unit in de serverkast op het werk geplaatst en daarmee het ICT-reglement overtreden en, aldus de werkgever, het bedrijf blootgesteld aan risico’s rond virus,… Lees verder

Voor de klant geminede cryptovaluta moet je afgeven, met dwangsom

| AE 10375 | Innovatie | 11 reacties

Het minen van cryptovaluta zoals bitcoins of Ether wordt steeds interessanter, maar vergt ook steeds meer hardware. Dan is het logisch om de technische kant uit te besteden, maar als je dan een geschil krijgt over hoe veel Ether je moet krijgen en welke schadevergoeding je kunt eisen, dan wordt het even juridisch wat ingewikkelder…. Lees verder

Mag het mijnen van cryptomunten online advertenties vervangen?

| AE 9696 | Informatiemaatschappij | 42 reacties

Intrigerende ontwikkeling las ik bij Dutch Cowboys: het plaatsen van een crypto-munt mijner op een website die de processor van jouw computer gebruikt om die digitale valuta te genereren. Dit ter vervanging van de klassieke advertentie, waar immers geen cent meer mee verdiend wordt omdat iedereen adblockers heeft. Het idee is niet helemaal nieuw maar… Lees verder

Kun je een bitcoin-bundel opeisen als erfgenaam?

| AE 8361 | Informatiemaatschappij | 14 reacties

Een lezer vroeg me: Wat als iemand overlijdt met bitcoins en de wettelijk erfgenaam heeft geen toegang tot de bitcoins, maar iemand anders die geen erfgenaam is wel. Kun je die dan opeisen? Dit lijkt een wat ingewikkelde vraag om te beantwoorden. Volgens mij zijn we er immers juridisch nog niet helemaal uit wat bitcoins… Lees verder

Aankoop en verkoop van bitcoins is vrij van btw

| AE 8127 | Innovatie | 7 reacties

Bitcoin en andere virtuele valuta mogen zonder btw worden omgewisseld van en naar echt geld, las ik bij Bloomberg. Het Hof van Justitie bepaalde dat dit omwisselen telt als dienstverlening onder het EU-verdrag, en wel in de categorie “vrijgesteld van btw’. Daarmee komt de virtuele valuta weer een stapje dichter bij “geld zijn”. De zaak… Lees verder