Mijn werkgever eist dat ik naar de fabriek kom maar ik kan prima thuiswerken, wat nu?

| AE 11839 | Ondernemingsvrijheid | 20 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik ben systeembeheerder bij een productiebedrijf, en ik houd onder meer toezicht op essentiële processen. Dat is vergaand geautomatiseerd en ik kan dan ook prima vanuit huis werken, in het verleden ook wel gedaan zonder enige klachten. Nu zegt mijn werkgever echter dat ik op het werk moet komen, maar gezien de adviezen van het RIVM lijkt mij dat heel onverstandig. En dus ook niet nodig. Kan hij me werkelijk daartoe verplichten, wat moet ik doen?

Mijn eerste advies is om dit direct bij vakbond of OR neer te leggen, want dit zal bij meer werknemers spelen en het is handig als je dan samen op kunt trekken.

Op zich kan de werkgever eisen dat je naar het werk komt, dat is immers wat in het arbeidscontract staat. Maar een goed werkgever (art. 7:611 BW) houdt rekening met reële belangen van de werknemer, en als dat hier een kans op besmetting inhoudt zonder inhoudelijke noodzaak dan zie ik niet hoe je als goed werkgever thuis kunt werken.

Een echte noodzaak voor een systeembeheerder kan ik zo niet bedenken. Ja, het fysiek resetten van een server of het vervangen van een harddisk is natuurlijk lastig op afstand te doen, maar ook daar zijn oplossingen voor waardoor continu aanwezig zijn echt niet hoeft.

Ik zou hem de situatie nogmaals uitleggen (formele mail) en dan vragen om de redenen waarom er echt onmogelijk thuis gewerkt kan worden. Blijf redelijk, stel je open op, je wilt wel maar tot nu toe is het onbegrijpelijk helaas, als het moet dan moet het maar waarom moet het.

Arnoud

Oke mag ik dan wél thuiswerken (of e-lesgeven) van de AVG vanwege het coronavirus?

| AE 11831 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 7 reacties

Nederland is koploper thuiswerken, las ik op diverse plekken. Bestrijding van het coronavirus vereist dat we onszelf zo veel mogelijk isoleren, en thuiswerken is dan ook een logische maatregel (en ja, mijn kantoor is natuurlijk ook dicht nu). Ook het onderwijs is dicht, en daar wordt nu ook breed gegrepen naar elearning en video-oplossingen. En ja, vorige week was ik ook al aan het zeuren over de AVG maar ik kom er toch nog eens op terug want ik zie toch veel misgaan bij de snelle keuze voor video, monitoring en onderwijs op afstand.

Natuurlijk snap ik dat het nu voor iedereen hoogst acuut is om toch even iéts te kunnen realiseren. Geen onderwijs of niet kunnen werken is erger dan kunnen werken met een suboptimale tool. Mijn zorg is alleen vooral dat als we over een aantal maanden, als dit virus weer onder controle is, we blijven werken met deze tools omdat het nu eenmaal lekker werkt. Toch even verder kijken en onderzoeken lijkt me dan ook wel verstandig.

Het probleem zit hem wat mij betreft vooral in het feit dat de snelst inzetbare thuiswerk- en elearningtools uit Amerika komen. De regels over privacy zitten daar, laten we zeggen, net even anders dan bij ons. De aanbieders van die tools beschouwen de gebruikers als de ruwe grondstof voor het verbeteren van hun dienstverlening, al dan niet gekoppeld aan advertentieverkoop of profileren. En dat mag prima in de VS, moet je de privacyverklaring maar lezen en/of de voorwaarden maar afwijzen als het je niet bevalt. En dat is natuurlijk een volkomen absurde fictie maar wel het geldend recht in Amerika.

Hier zouden we iets veiliger moeten zitten omdat de AVG rare voorwaarden verbiedt. Zo kun je niet in gebruiksvoorwaarden akkoord gaan met het monitoren van je elearning- of thuiswerkgedrag door de dienstverlener, of voor het analyseren daarvan voor het ahem “verbeteren van de dienstverlening”. Je zult heel expliciet (dus met een privacyverklaring in eenvoudige taal) moeten uitleggen wat dat precies inhoudt en hoezo die dienstverlener dat zelf gaat doen.

Daarnaast hebben thuiswerk- en elearning tools nog wel eens monitoring features waar we in Europa de wenkbrauwen juridisch van fronsen. Ik blogde al over die webcam die foto’s maakt om je werk te monitoren, maar ook bij studenten en scholieren blijkt er te kunnen worden meegekeken door docenten zonder dat dat gemeld is bij de ouders (of meerderjarige studenten zelf). Dat is natuurlijk heel erg niet de bedoeling.

In het onderwijs zou ik zo hard mogelijk willen benadrukken: kijk bij het privacy Convenant voor partijen waar je wél keurig onder de Europese regels kunt werken. Voor werkgevers is er niet direct zo’n site maar je kunt natuurlijk wel gewoon kiezen voor een Europese leverancier die zelf durft te zeggen dat hij GDPR compliant is terwijl er geen toestemmingsknopje in beeld komt bij de installatieprocedure. (Wie om toestemming vraagt, doet het fout onder de AVG.)

Arnoud

Nee, het coronavirus is geen ontheffing voor de AVG

| AE 11808 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 17 reacties

Mijn werkgever verplicht alle werknemers nu thuis te werken vanwege de corona uitbraak. Dat las ik bij Tweakers (dank, tipgever). So far so good, maar dan komt ‘ie: men moet timetrackingsoftware installeren en deze “doet echter op random intervallen screenshots maken en volgens de privacy voorwaarden van deze software ook een lijst bijhouden met alle urls die bezocht worden en verdere activiteit op het apparaat.” De werkgever komt niet veel verder dan dat timetracking hoort bij thuiswerken en weet kennelijk niet wat die software doet. Dat is dus een probleem onder de AVG, en nee daar kom je niet mee weg omdat het een noodsituatie is en/of thuiswerken de enige optie gezien de kennelijke pandemie die zich in Nederland voordoet.

Toevallig las ik gisteren over WorkSmart, Amerikaanse software die zogenaamd de productie monitort maar in feite mensen de ziektewet in helpt:

… even using the bathroom in his own home required speed and strategy: he started watching for the green light of his webcam to blink before dashing down the hall to the bathroom, hoping he could finish in time before WorkSmart snapped another picture.

Het bedrijf achter deze software zegt dat het slechts een hulpmiddel is en dat bedrijven zelf na moeten denken hoe ze deze in willen zetten. Want als de software zegt dat iemand niet productief is, dan is dat natuurlijk reden voor een goed gesprek en geen manager koppelt aan zo’n handige indicatie een betalingsinhouding of negatieve beoordeling. Precies, zou ik ook zeggen als ik dat bedrijf was.

Mag het? Nee, natuurlijk niet. Ik zie in de draad mensen suggereren dat het zou mogen omdat het thuiswerken is en je toch iets moet om de productiviteit van je mensen in de gaten te houden. Nieuwsflash: je mag mensen sowieso al niet in de gaten houden op het werk, of je moet een héél goede reden hebben én de privacy-impact van de werknemers daarin meegenomen hebben.

En dat is tien keer zo erg thuis. In principe mág je thuis niet eens kijken hoe mensen hun werkplek ingericht hebben (en ja ondertussen ben je wel aansprakelijk als die werkplek niet arbocompliant is en mensen daardoor klachten krijgen). Dus waarom zou dat wel mogen omdat het een ict-middel is? Oh ja wacht, het is met de computer en dat is anders he. Dat is gewoon software die mensen monitort. Nee natuurlijk niet. Misschien moeten we aan de AVG een artikel toevoegen dat zegt “als het raar is wanneer een mannetje met een notitieblok het live doet, dan mag software het ook niet”.

Want nee, het elke tien minuten fotograferen van je personeel terwijl dat aan het werk is, dat krijg je echt niet rond onder de AVG. Ook niet als je zegt dat je geen ander middel hebt om hun productiviteit te meten. Want dat heb je wel, al is het maar de output die er ligt op vrijdagmiddag. Dus definieer maar een betere output metric en ga daar op sturen, zo moeilijk moet dat niet zijn als mensen in staat zijn om thuis te werken.

Arnoud