Aangeklaagd worden door je (oud) werkgever voor een hobbyproject, kan dat?

| AE 12573 | Informatiemaatschappij | 12 reacties

Een beetje mysterieus bericht bij Tweakers:

De motivatie om deze topic te starten komt naar aanleiding van een bericht [link weggehaald]. Kort samengevat: Dennis en Ronald werkten bij een softwarebedrijf. Ze waren met een hobby-project bezig en hun (inmiddels) oud-werkgever klaagt ze aan voor 1 miljoen. Gebeuren dit soort zaken wel vaker? Ik ben nu zelf ZZP’er maar zal binnenkort in loondienst beginnen, en heb veel ICT-projectjes lopen waar ik aan werk.
Vrijwel ieder arbeidscontract van programmeurs, developers en aanverwante jobs heeft een concurrentieverbod: niet tijdens het dienstverband (dus ook niet op zaterdag op je eigen laptop) dingen doen die direct concurreren met de werkgever. Dat is rechtsgeldig, want een goed werknemer houdt rekening met de belangen van zijn werkgever en doet hem dus geen concurrentie aan.

Dit nog los van het (al dan niet per ongeluk) lekken van bedrijfsgeheimen of het inzetten van auteursrechtelijk beschermd materiaal van je werkgever. Want beiden kunnen zomaar gebeuren als je ~hetzelfde doet voor het werk en voor een eigen privéproject.

Je arbeidscontract kan nadere regels bevatten, bijvoorbeeld definiëren wat een “directe concurrent” is of een procedure voor toestemming. Wil je bijvoorbeeld in je eigen tijd een opensourcelibrary onderhouden die ook voor je werk relevant is, dan vraag je dus even toestemming. En doe dat álsjeblieft schriftelijk, of forward de mail met toestemming naar je privéadres.

Arbeidscontracten bevatten soms ook een “alles dat je programmeert is auteursrechtelijk van ons”. Dat is in zo brede bewoordingen niet rechtsgeldig, want je moet wel aan het contract kunnen zien om welke werken het gaat. In juridische taal: zo’n akte van overdracht moet “voldoende bepaalbaar” omschreven zijn, en “alles dat je de komende tien jaar doet” is het toppunt van vaag. Maar er zijn rechters genoeg die dan geen streep door die bepaling zetten maar gaan zeggen “wat zou wél redelijk zijn geweest” en de clausule dan zo lezen. Dus daar zul je rekening mee moeten houden.

De topicstarter heeft het over een schadeclaim van een miljoen. Dat is natuurlijk absurd, welke werknemer hééft er een miljoen. Mijn juridische nekharen gaan dan meteen overeind staan, want dat klinkt als een ex-werkgever die z’n gelijk wil afbluffen in plaats van op de inhoud discussiëren. Tegelijk zie ik ook vaak genoeg dat zo’n enorme claim een emotionele reactie is op een erg vervelende handeling van de werknemer, zoals het core product direct concurrentie aandoen mét een meegenomen klantenbestand en 80% van de architectonische kennis gedupliceerd.

Arnoud

 

Werknemers zien werkgevers vaker monitoringsoftware inzetten

| AE 12400 | Ondernemingsvrijheid | 12 reacties

Sinds werknemers vanwege de coronamaatregelen thuiswerken wordt er vaker door werkgevers gebruikgemaakt van monitoringsoftware om het personeel in de gaten te houden. Dat meldde Security.nl onlangs. Een enquête van GetApp onder ruim duizend Nederlandse werknemers en tweehonderd managers uit het mkb laat zien dat 65 procent van de managers claimt “meer vertrouwen in het personeel te hebben gekregen” door inzet van de software. Gek genoeg vindt meer dan de helft van de medewerkers het niet prettig dat ze wordt gevolgd. En ik durf de stelling wel aan dat die werkgevers stuk voor stuk de AVG overtreden (en het arbeidsrecht).

Mijn handen jeuken als ik dan lees over toestemmingsformulieren, want natúúrlijk gaan werkgevers dan toestemmingsformulieren maken. Hou daarmee op, het heeft geen enkele zin en je vernietigt iedere kans dat je legaal monitort. Want werknemers kunnen niet vrijelijk toestemming geven, da’s een. En twee is dat als jij claimt op grond van toestemming te werken (die trouwens op ieder moment ingetrokken gaat worden) en dat blijkt niet te kunnen, dat je dan niet ineens alsnog mag gaan zitten op “noodzaak uitvoering arbeidsovereenkomst” of een andere grondslag. Dan ben je gewoon af.

Want ja, het moet en het zal op die noodzaak voor het werk. Of, zo je wil, op grond van een eigen gerechtvaardigd belang dat de privacy van de werknemer kan passeren. Die noodzaak voor het werk zal er zelden zijn, zeker bij kantoorwerk. Hoe essentieel is het dan werkelijk dat je nagaat of iemand van 9 tot 5 (minus lunchpauze) achter de laptop zit en typt? Dat krijg je echt niet rond: op kantoor mogen mensen ook af en toe opstaan, met collega’s praten, naar de wc gaan, de benen strekken enzovoorts.

Ook met dat eigen belang kom je er niet. De redenering is eigenlijk dezelfde, er is geen nóódzaak. Het werk kan ook prima zonder toezicht. Al is het maar omdat je op output kunt monitoren. Als je daar dus op stuurt, krijg je hetzelfde resultaat zonder de privacy-schending.

En ja, als er dus werk is waarbij je mensen móet afrekenen op elke minuut werken, dan zou dat anders kunnen liggen. Maar noem mij eens een beroep waarbij het gaat om het aantal toetsaanslagen en fysieke presence achter de laptop? Ja, de chathelpdesk misschien. Daar wil je inderdaad dat er snel wordt gereageerd op een klantvraag en dat men niet wegloopt voor koffie halverwege een chat. (Ik zal maar niet zeggen dat in winkels het “momentje, ik kijk even in het magazijn voor u” vaak ook daarvoor was.) Maar ook dan kun je meten op andere zaken dan het live meekijken.

Bij het AD wordt een bedrijfsmediator geciteerd die het ziet als een door stress ingegeven reactie, want corona, omzetverlies en geen zicht meer op je mensen:

Maar volgens Diercks is dit eigenlijk een heel onvolwassen houding. Dat is zeker het geval als je het personeel gaat controleren. ,,Het is een soort ouderschap. Dan is de reactie van de werknemers dat ze zich als kind gaan gedragen, sommige zullen zich tegen je gaan verzetten. Hoe minder vertrouwen je geeft, hoe minder je terugkrijgt van je personeel.” Daarnaast krijgen werknemers last van stress als ze het idee hebben in de gaten te worden gehouden. ,,Zo’n onveilige situatie kost energie. En omdat je veel tijd aan je werk besteedt, loopt die emmer een keer over.”
Daarnaast zou het me zéér verbazen als bij deze mkb-bedrijven de OR is gevraagd om instemming. (Ja, een OR moet vanaf 50 medewerkers maar mkb is tot 250.) En toch moet dat: structureel mensen volgen om te zien hoe ze werken, is een regeling rond “controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties van de in de onderneming werkzame personen” en natuurlijk een “regeling omtrent het verwerken van alsmede de bescherming van de persoonsgegevens”. Bij die instemming moeten doel, scope, omvang en dergelijke zijn voorgelegd. En dan zou een OR zeggen, oh ja leuk volg iedereen maar? Ik geloof er niets van.

Arnoud

Mag je iemand zijn ontslag laten nemen als je zijn laptop onbeheerd aantreft?

| AE 12212 | Ondernemingsvrijheid | 58 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij ons (redelijk groot) bedrijf gelden harde securityregels, waaronder de simpele eis je laptop te locken als je er van wegloopt. Als security officer zeg ik dan altijd, als ik een open laptop zie dan stuur ik vanuit jouw mailadres een ontslagmail naar je manager. Maar nu vroeg ik me af hoe bindend dat zou zijn op die persoon?
Een eis dat mensen hun laptop locken is een prima idee, en het is goed om met concrete voorbeelden te illustreren waarom. Het spreekt zeer tot de verbeelding dat iemand dan vanaf jouw mailadres iets raars naar je manager stuurt, dat geeft gedoe waar je géén zin in hebt.

Ik adviseer zelf om krokettenbeleid te voeren (in het Zuiden des lands ook wel vlaaienbeleid): je mailt alle collega’s “Mijn laptop stond open dus ik regel morgen kroketten”. En dat is dan soort van sociaal verplicht dat je dat doet.

Juridisch kun je een werknemer natuurlijk niet verplichten om kroketten (of vlaaien) te gaan kopen. En ik heb al een OR-lid in de mail gehad die dit potentieel pesten/bullying vond van de zwakkere werknemer, die zo legaal te grazen genomen kan worden door collega’s. Je daartegen wapenen vind ik wel een serieuze randvoorwaarde voor je bedrijf.

Deze constructie (je baas mailen “ik neem ontslag”) gaat voor mij nog een stapje verder. Afhankelijk van de werkrelatie, die je niet kent als langslopende security officer, kan het zijn dat deze persoon geloofd wordt (“Ha, eindelijk!”) en dan komen er processen op gang waar het héél lastig weer uit te komen is. Ik zou dit dus dringend afraden.

Formeel-juridisch is het niet bindend want die persoon heeft het niet gezegd, en daar is bewijs van want als goed werknemer ga jij natuurlijk een getuigenverklaring afleggen dat jij die mail hebt gestuurd. Maar je komt er pas achter als het ontslagproces al op gang is, en misschien is er dan al een arbeidsconflict ontstaan waardoor het hoe dan ook doorgezet wordt.

Dus misschien moeten we maar gewoon zeggen, de SO stuurt alleen mails naar de persoon zelf “Volgende keer je laptop afsluiten” of de laptop meenemen en een geel briefje achterlaten. Geen ontslagbrieven sturen, en geen kroketten aankondigen. Dan laat je iemand lopen in plaats van vettigheid eten, is nog beter voor de gezondheid ook.

Arnoud

Mag een werkgever op zakelijke telefoons wél installatie van de Coronamelder-app eisen?

| AE 12176 | Ondernemingsvrijheid | 74 reacties

Een lezer vroeg me: Mag een bedrijf de Coronamelder-app verplicht installeren op zakelijke telefoons (eigendom van het bedrijf)? Heeft de OR hier nog een rol in? Sinds kort is de Coronamelder-app beschikbaar, zij het nog niet landelijk. De bedoeling is dat hiermee mensen zich vrijwillig op de hoogte laten stellen als zij een besmettingsrisico hebben… Lees verder

Dus je kunt worden ontslagen door appjes die je baas stiekem meeleest op de desktop Whatsapp

| AE 12059 | Ondernemingsvrijheid | 39 reacties

?Een Amsterdams hotel heeft een assistent-manager op staande voet ontslagen, omdat zij loog dat ze ziek was. Dat meldde het AD vorige week. Het kwam uit omdat de werkgever zonder haar medeweten kon meelezen met haar whatsapp-berichten. Daaruit bleek glashard dat ze haar ziekte simuleerde – en sterker nog, dat ze ging solliciteren bij een… Lees verder

Mag een werkgever verbieden dat je ze noemt op sociale media zoals Linkedin?

| AE 11718 | Ondernemingsvrijheid | 19 reacties

Mijn werkgever heeft meerdere BV’s gestart ipv de 2 die er nu zijn, zo begon een recente Redditpost op de JuridischAdvies reddit. Het personeel moet nu ineens een nieuw arbeidscontract tekenen in verband met deze overgang, en er staan toch wat gekke dingen in dat contract die de juridische wenkbrauwen doen fronzen. De vakbond is… Lees verder

Google en Facebook werken aan regels rond werk van kinderen op sociale media

| AE 11255 | Ondernemingsvrijheid | 9 reacties

Google en Facebook werken aan regels rond kinderen die figureren in Instagram-posts of YouTube-video’s. Dat las ik bij Tweakers onlangs. Daar zijn allerlei juridische zorgen over, zoals hoe de strenge AVG uitpakt voor zo’n situatie. Maar degene die er hier uitgelicht werd, vond ik wel een erg aparte: is hier sprake van (kinder-)arbeid in de… Lees verder

Rechtbank: Deliveroo-bezorger is zzp’er en geen werknemer

| AE 10743 | Ondernemingsvrijheid, Regulering | 29 reacties

Deliveroo fietskoerier Sytse Ferwerda (20) is een zelfstandig ondernemer en geen werknemer, las ik bij de NOS. De overeenkomst die Ferwerda sloot met de maaltijdkoerier is een overeenkomst van opdracht, ondanks het feit dat hij eerder in dienst was en eigenlijk onder dit nieuwe contract exact hetzelfde werk deed. Dat vonniste de Amsterdamse rechtbank afgelopen… Lees verder

“Mijn werkgever wil me een contract met boete over de AVG laten tekenen, is dat normaal?”

| AE 10680 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 6 reacties

Diverse lezers tipten me (dank) over deze vraag op Reddit: Mijn werkgever wilt mij een contract laten tekenen ivb met de nieuwe privacywet (avg). Is dit normaal? Wie het contract in kwestie leest, ziet dat het een addendum is op een arbeidscontract waarbij de werknemer geheimhouding opgelegd krijgt, en belooft netjes met persoonsgegevens om te… Lees verder