Mag je iemand zijn ontslag laten nemen als je zijn laptop onbeheerd aantreft?

| AE 12212 | Ondernemingsvrijheid | 58 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij ons (redelijk groot) bedrijf gelden harde securityregels, waaronder de simpele eis je laptop te locken als je er van wegloopt. Als security officer zeg ik dan altijd, als ik een open laptop zie dan stuur ik vanuit jouw mailadres een ontslagmail naar je manager. Maar nu vroeg ik me af hoe bindend dat zou zijn op die persoon?
Een eis dat mensen hun laptop locken is een prima idee, en het is goed om met concrete voorbeelden te illustreren waarom. Het spreekt zeer tot de verbeelding dat iemand dan vanaf jouw mailadres iets raars naar je manager stuurt, dat geeft gedoe waar je géén zin in hebt.

Ik adviseer zelf om krokettenbeleid te voeren (in het Zuiden des lands ook wel vlaaienbeleid): je mailt alle collega’s “Mijn laptop stond open dus ik regel morgen kroketten”. En dat is dan soort van sociaal verplicht dat je dat doet.

Juridisch kun je een werknemer natuurlijk niet verplichten om kroketten (of vlaaien) te gaan kopen. En ik heb al een OR-lid in de mail gehad die dit potentieel pesten/bullying vond van de zwakkere werknemer, die zo legaal te grazen genomen kan worden door collega’s. Je daartegen wapenen vind ik wel een serieuze randvoorwaarde voor je bedrijf.

Deze constructie (je baas mailen “ik neem ontslag”) gaat voor mij nog een stapje verder. Afhankelijk van de werkrelatie, die je niet kent als langslopende security officer, kan het zijn dat deze persoon geloofd wordt (“Ha, eindelijk!”) en dan komen er processen op gang waar het héél lastig weer uit te komen is. Ik zou dit dus dringend afraden.

Formeel-juridisch is het niet bindend want die persoon heeft het niet gezegd, en daar is bewijs van want als goed werknemer ga jij natuurlijk een getuigenverklaring afleggen dat jij die mail hebt gestuurd. Maar je komt er pas achter als het ontslagproces al op gang is, en misschien is er dan al een arbeidsconflict ontstaan waardoor het hoe dan ook doorgezet wordt.

Dus misschien moeten we maar gewoon zeggen, de SO stuurt alleen mails naar de persoon zelf “Volgende keer je laptop afsluiten” of de laptop meenemen en een geel briefje achterlaten. Geen ontslagbrieven sturen, en geen kroketten aankondigen. Dan laat je iemand lopen in plaats van vettigheid eten, is nog beter voor de gezondheid ook.

Arnoud

Mag een werkgever op zakelijke telefoons wél installatie van de Coronamelder-app eisen?

| AE 12176 | Ondernemingsvrijheid | 74 reacties

Een lezer vroeg me:

Mag een bedrijf de Coronamelder-app verplicht installeren op zakelijke telefoons (eigendom van het bedrijf)? Heeft de OR hier nog een rol in?
Sinds kort is de Coronamelder-app beschikbaar, zij het nog niet landelijk. De bedoeling is dat hiermee mensen zich vrijwillig op de hoogte laten stellen als zij een besmettingsrisico hebben gelopen.

Vrijwillig, om draagvlak voor de notificatie te bevorderen en mensen niet het gevoel te geven dat ze verplicht gevolgd worden door de overheid. Of door private partijen, want als ik een bedrijf heb dan zou ik natuurlijk zeggen, zonder de app (en elke ochtend het “U bent nog niet besmet” symbool) mag je niet naar binnen. En dat is niet de bedoeling, al is het maar omdat een werkgever geen arts is en dus niet naar deze gegevens mag kijken.

Daarom zegt het wetsvoorstel dat er binnenkort aankomt, simpel en duidelijk:

Het is verboden een ander te verplichten tot het gebruik van de notificatieapplicatie dan wel enig ander vergelijkbaar digitaal middel.
Wie dan denkt, misschien zit hier toch een nuance in, verwijs ik graag naar de Memorie van Toelichting:
De regering kan niet genoeg benadrukken dat het niemand, werkgevers, zorgverzekeraars, onderwijsinstellingen, winkels of wie dan ook, is toegestaan het gebruik van CoronaMelder of welk vergelijkbaar digitaal hulpmiddel dan ook, direct of indirect verplicht mag stellen.
De werkgever uit de vraag heeft een leuke truc bedacht: het zijn toch zeker zijn telefoons, dan mag hij er toch apps op zetten die hij wil? En dat die app dan toevallig indirect de coronastatus van de werknemer kan onthullen, tsja ach. Maar nee, dat mag dus ook niet: “niemand .. toegestaan … direct of indirect”. Ik kan er niets anders van maken. Nee, dat mag niet.

Naast de standaardargumenten over privacy en volgen, is nog veel belangrijker dat met name werknemers ernstig gedupeerd worden door coronameldingen. Arbeidsrechtelijk is namelijk ongeregeld waar je staat als je vrijwillig thuis gaat zitten omdat de app zegt dat je mogelijk coronabesmet bent. Je bent niet ziek (tot een test zegt van wel, maar dat kan even duren) en de overheid noch je werkgever heeft je naar huis gestuurd, dus vrijgesteld van werk ben je ook niet. Dat is dus een serieus en acuut probleem als deze app afgedwongen zou gaan worden.

Arnoud

Dus je kunt worden ontslagen door appjes die je baas stiekem meeleest op de desktop Whatsapp

| AE 12059 | Ondernemingsvrijheid | 39 reacties

?Een Amsterdams hotel heeft een assistent-manager op staande voet ontslagen, omdat zij loog dat ze ziek was. Dat meldde het AD vorige week. Het kwam uit omdat de werkgever zonder haar medeweten kon meelezen met haar whatsapp-berichten. Daaruit bleek glashard dat ze haar ziekte simuleerde – en sterker nog, dat ze ging solliciteren bij een ander bedrijf tijdens haar “ziek zijn”. Dat haal ik dan uit het vonnis. Wie nu denkt aan “onrechtmatig verkregen bewijs” moet minder rechtbankseries kijken.

Het meelezen was technisch vrij triviaal, lees ik: een collega kon namelijk haar werklaptop (waar WhatsApp Desktop op stond) ontgrendelen en de berichten lezen. Het wachtwoord was 1-2-3-4, wordt er dan fijntjes bijgezet. Ik denk dan, waarom kijkt hij in WhatsApp maar dat bleek niet te vermijden zo haal ik uit de brief die het bedrijf stuurde:

Tijdens het werken op de bedrijfslaptop en na het openen van Google Chrome popt automatisch uw Whatsapp op (er is dus geen sprake van hacken van uw account oid).

Toegang tot de laptop was nodig om het werk voort te zetten, en als WhatsApp dan automatisch opent in het gezicht van de collega dan is er weinig tegenin te brengen. Was de collega gaan snuffelen in haar WhatsApp applicatie, dan werd het misschien een ander verhaal.

Het gesprek laat aan duidelijkheid niets te wensen over: de werknemer had haar ziekte gesimuleerd en met opzet zodat ze lekker thuis kon blijven, en ook nog eens op gesprek bij een ander bedrijf. Dat maakte de werkgever zó boos dat deze overging tot ontslag op staande voet, wat wel een heel heftig middel is. (Ontslag wegens verstoorde arbeidsverhoudingen had ik logischer gevonden.)

De rechtbank ziet genoeg grond voor staande voet, namelijk bedrog. Actief je werkgever keihard voorliegen, dat is wel een héél ernstig misbruik van vertrouwen. Dan kun je inderdaad direct vertrekken en heb je ook geen recht op een uitkering.

Maar waren die bewijsmiddelen niet onrechtmatig verkregen? Tsja, het is natuurlijk zeer privé zo’n gesprek, en het is zeer niet de bedoeling dat de werkgever dat las. Dat is dan in zoverre een privacyschending. Echter,

Het staat buiten kijf dat de werkgever heeft kennis genomen van buitengewoon privacygevoelige informatie waarvan werknemer niet heeft gewild dat werkgever deze zou zien. Werknemer heeft echter zelf hieraan een bijdrage geleverd door de WhatsApp applicatie op de (werk-) laptop te installeren. Volgens de werkgever is het account van werknemer niet “gehackt” om bij de informatie te komen. Via een simpel wachtwoord (1,2,3,4) was de werklaptop te gebruiken en dat wachtwoord heeft de betrokken werknemer die met de laptop aan het werk wilde kennelijk gebruikt.

Daarbij komt natuurlijk dat het in Nederland al sinds jaar en dag gewoon toegestaan is om onrechtmatig verkregen bewijs te gebruiken in een rechtszaal. De waarheid is belangrijker – en de onrechtmatigheid van het verkrijgen kan gewoon apart bestraft worden. Even cru gezegd: had deze werkgever een illegale tap gemaakt van een telefoongesprek met de werknemer haar moeder, dan had die werkgever een strafrechtelijke boete gekregen maar had de opname nog steeds als bewijs kunnen dienen. Ik vind dat logischer dan ineens die opname niet meer willen beluisteren.

Arnoud

Mag een werkgever verbieden dat je ze noemt op sociale media zoals Linkedin?

| AE 11718 | Ondernemingsvrijheid | 19 reacties

Mijn werkgever heeft meerdere BV’s gestart ipv de 2 die er nu zijn, zo begon een recente Redditpost op de JuridischAdvies reddit. Het personeel moet nu ineens een nieuw arbeidscontract tekenen in verband met deze overgang, en er staan toch wat gekke dingen in dat contract die de juridische wenkbrauwen doen fronzen. De vakbond is… Lees verder

Google en Facebook werken aan regels rond werk van kinderen op sociale media

| AE 11255 | Ondernemingsvrijheid | 9 reacties

Google en Facebook werken aan regels rond kinderen die figureren in Instagram-posts of YouTube-video’s. Dat las ik bij Tweakers onlangs. Daar zijn allerlei juridische zorgen over, zoals hoe de strenge AVG uitpakt voor zo’n situatie. Maar degene die er hier uitgelicht werd, vond ik wel een erg aparte: is hier sprake van (kinder-)arbeid in de… Lees verder

Rechtbank: Deliveroo-bezorger is zzp’er en geen werknemer

| AE 10743 | Ondernemingsvrijheid, Regulering | 29 reacties

Deliveroo fietskoerier Sytse Ferwerda (20) is een zelfstandig ondernemer en geen werknemer, las ik bij de NOS. De overeenkomst die Ferwerda sloot met de maaltijdkoerier is een overeenkomst van opdracht, ondanks het feit dat hij eerder in dienst was en eigenlijk onder dit nieuwe contract exact hetzelfde werk deed. Dat vonniste de Amsterdamse rechtbank afgelopen… Lees verder

“Mijn werkgever wil me een contract met boete over de AVG laten tekenen, is dat normaal?”

| AE 10680 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 6 reacties

Diverse lezers tipten me (dank) over deze vraag op Reddit: Mijn werkgever wilt mij een contract laten tekenen ivb met de nieuwe privacywet (avg). Is dit normaal? Wie het contract in kwestie leest, ziet dat het een addendum is op een arbeidscontract waarbij de werknemer geheimhouding opgelegd krijgt, en belooft netjes met persoonsgegevens om te… Lees verder

Hoe hard zoek je de openbaarheid als je dingen op Facebook zet?

| AE 9586 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 31 reacties

De privacywetgeving hoort niet van toepassing te zijn als iemand zelf de openbaarheid zoekt, las ik bij Netkwesties. Als mensen beslissen allerlei zaken openbaar te maken, betekent dat tegelijkertijd dat zij het ‘risico’ nemen dat anderen, waaronder wellicht potentiële werkgevers, daar kennis van nemen. Een standpunt dat hier ook recent voorbij kwam, zij het op… Lees verder

Mag ik mijn collega haar Out of Office aanzetten met een gereset wachtwoord?

| AE 9375 | Ondernemingsvrijheid, Security | 24 reacties

Een lezer vroeg me: Vanochtend ontdekten wij dat een collega die er een maand niet is, haar Out of Office niet aan heeft staan. Om dit voor haar te doen, hebben we haar wachtwoord nodig. Is het toegestaan om hiervoor het account te resetten, of stuit dat op privacybezwaren? We hebben geen reglement dat ons… Lees verder