Mag je iemand zijn ontslag laten nemen als je zijn laptop onbeheerd aantreft?

| AE 12212 | Ondernemingsvrijheid | 58 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij ons (redelijk groot) bedrijf gelden harde securityregels, waaronder de simpele eis je laptop te locken als je er van wegloopt. Als security officer zeg ik dan altijd, als ik een open laptop zie dan stuur ik vanuit jouw mailadres een ontslagmail naar je manager. Maar nu vroeg ik me af hoe bindend dat zou zijn op die persoon?
Een eis dat mensen hun laptop locken is een prima idee, en het is goed om met concrete voorbeelden te illustreren waarom. Het spreekt zeer tot de verbeelding dat iemand dan vanaf jouw mailadres iets raars naar je manager stuurt, dat geeft gedoe waar je géén zin in hebt.

Ik adviseer zelf om krokettenbeleid te voeren (in het Zuiden des lands ook wel vlaaienbeleid): je mailt alle collega’s “Mijn laptop stond open dus ik regel morgen kroketten”. En dat is dan soort van sociaal verplicht dat je dat doet.

Juridisch kun je een werknemer natuurlijk niet verplichten om kroketten (of vlaaien) te gaan kopen. En ik heb al een OR-lid in de mail gehad die dit potentieel pesten/bullying vond van de zwakkere werknemer, die zo legaal te grazen genomen kan worden door collega’s. Je daartegen wapenen vind ik wel een serieuze randvoorwaarde voor je bedrijf.

Deze constructie (je baas mailen “ik neem ontslag”) gaat voor mij nog een stapje verder. Afhankelijk van de werkrelatie, die je niet kent als langslopende security officer, kan het zijn dat deze persoon geloofd wordt (“Ha, eindelijk!”) en dan komen er processen op gang waar het héél lastig weer uit te komen is. Ik zou dit dus dringend afraden.

Formeel-juridisch is het niet bindend want die persoon heeft het niet gezegd, en daar is bewijs van want als goed werknemer ga jij natuurlijk een getuigenverklaring afleggen dat jij die mail hebt gestuurd. Maar je komt er pas achter als het ontslagproces al op gang is, en misschien is er dan al een arbeidsconflict ontstaan waardoor het hoe dan ook doorgezet wordt.

Dus misschien moeten we maar gewoon zeggen, de SO stuurt alleen mails naar de persoon zelf “Volgende keer je laptop afsluiten” of de laptop meenemen en een geel briefje achterlaten. Geen ontslagbrieven sturen, en geen kroketten aankondigen. Dan laat je iemand lopen in plaats van vettigheid eten, is nog beter voor de gezondheid ook.

Arnoud

Moet ik echt mijn camera aan bij het video-werkoverleg?

| AE 11965 | Ondernemingsvrijheid | 39 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij de afdeling waar ik werk (Sales) is het sinds het thuiswerken verplicht om elke ochtend een online dagstart te maken. Even bijpraten waar we staan, actiepunten verdelen et cetera. Prima, alleen wordt het vanaf aanstaande maandag verplicht om je camera aan te hebben staan. Het argument is dat gezichtsuitdrukking helpt bij het collegiaal overleg. Is dat genoeg? En hoe weet ik dat de video niet stiekem wordt opgenomen en bewaard?

In principe bepaalt de werkgever hoe het werk wordt uitgevoerd, dus onder normale omstandigheden kon deze eisen dat je naar kantoor kwam en daar in vergaderzaal twee ging zitten om dat overleg te doen. En wel om 8:30.

Alleen, het zijn nu geen normale omstandigheden. Iedereen werkt thuis (waar dat kan) en communicatie gebeurt dus met afstandsmiddelen. En het is een feit dat mensen met name videocommunicatie vanaf de thuiswerkplek ervaren als een heftiger inbreuk op de privacy dan fysiek op kantoor moeten zitten.

Als werkgever moet je wat met die inbreuk, wat erop neerkomt dat je moet motiveren waarom het verplicht is, je camera aan. Bij een klantgesprek kan ik me daar wat bij voorstellen: dat is een zakelijk overleg, dat is de kern van je werk, het schept vertrouwen en elkaar zien voegt dan echt wel wat toe.

Bij collegiaal overleg zie ik dit wat minder. Mensen kennen elkaar al, het gaat om afstemmen van interne dingen, voegt het écht wat toe dat je kunt zien of iemand er zin in heeft? Uit de vraag haal ik maar een heel magere onderbouwing, dat zou voor mij niet genoeg zijn.

Verder riekt dit voor mij naar een afspraak over hoe het werkoverleg voortaan moet worden uitgevoerd. Daar is dan instemming van de OR voor nodig (regeling over het werkoverleg), even los van het verwerken van de persoonsgegevens via zo’n videoverbinding.

En wat die persoonsgegevens betreft, een werkgever moet zijn personeel vertellen (in privacyverklaring, personeelshandboek of iets dergelijks) wat er gebeurt met de beelden. Gebeurt dat niet, of is de verklaring incompleet, dan is de verwerking niet toegestaan.

Arnoud

Kan een ex-werknemer naamsvermelding eisen onder zijn oude blogs?

| AE 11899 | Intellectuele rechten | 19 reacties

Nee, deze heeft niets te maken met die blog van laatst. In deze vraag via Linkedin kwam de kwestie voorbij dat een ex-werknemer juist wilde dat zijn naam bij oude blogs bleef staan, sterker nog dat eiste hij op grond van zijn auteursrecht. Nu ligt dat recht bij de werkgever, de blogs waren immers als deel van het werk geschreven, maar specifiek bij naamsvermelding ligt het iets complexer.

Het auteursrecht kent naast de gewone publicatierechten (“economische rechten”) ook de zogeheten morele of persoonlijkheidsrechten. Die omvatten het recht te eisen dat je naam ergens bij staat, hoewel je daar afstand van kunt doen. En de complicatie is dus dat een werkgever de economische rechten krijgt, maar niet perse de persoonlijkheidsrechten.

Als ik het zo inschat dan is vandaag de dag de opvatting dat de werknémer die rechten heeft, ook als het gaat om werken onder artikel 7 (dus waarvan de rechten naar de werkgever gaan) of waarvan je in je arbeidscontract hebt gezegd dat de rechten bij de werkgever liggen. En omdat persoonlijkheidsrechten niet overdraagbaar zijn, kan de werkgever die niet opeisen.

De enige ‘truc’ is dat de werknemer afstand moet doen van die rechten in het arbeidscontract, maar die zin heb ik nog nooit gezien in een arbeidscontract. En als je als werkgever vervolgens toch mensen hun naam ergens bij gaat zetten, voelt het raar om daarna te zeggen “maar je deed afstand van het recht op naamsvermelding”.

Ik denk dus dat je als werknemer inderdaad kunt eisen dat je naam ergens bij staat. Wel met de nuance dat het een situatie moet zijn waarin het redelijk is dat je naam erbij staat. De salesbrochure van het nieuwe product, daar staat nooit een auteursnaam in, dus daar zou je eis tot naamsvermelding heel raar zijn. En ook zal zwaar meewegen hoe de publicatie bij dat bedrijf normaal gaat. Veel blogs kennen auteurs, maar grootzakelijke blogs vermelden hooguit “marketing” of zo als naam. Daar zul je ook weinig kunnen eisen.

(De AVG gaat de werkgever niet helpen, ik zeg het maar even, want er is een noodzaak of zelfs wettelijke plicht om die naam te laten staan als de werknemer dat eist. Ik stip het maar even aan.)

Arnoud

Nee, het coronavirus is geen ontheffing voor de AVG

| AE 11808 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 17 reacties

Mijn werkgever verplicht alle werknemers nu thuis te werken vanwege de corona uitbraak. Dat las ik bij Tweakers (dank, tipgever). So far so good, maar dan komt ‘ie: men moet timetrackingsoftware installeren en deze “doet echter op random intervallen screenshots maken en volgens de privacy voorwaarden van deze software ook een lijst bijhouden met alle… Lees verder

Hoe laat ik mijn werknemers het auteursrecht houden op hun hobbysoftware?

| AE 11728 | Intellectuele rechten | 35 reacties

Een lezer vroeg me: Vorige week blogde je over een werknemer die bij StackOverflow bijdragen doet. In de discussie kwam toen langs hoe je als werknemer de rechten zou kunnen behouden. Ik ben werkgever en wil mijn mensen hierin vrij laten, maar hoe schrijf je zoiets op? Als werknemer heb je inderdaad niet zomaar zelf… Lees verder

Ben ik strafbaar als ik in opdracht tijdelijk illegale software installeer?

| AE 11726 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 7 reacties

Een lezer vroeg me: Onze organisatie gebruikt al jaren bepaalde software onder licentie. Deze blijkt enige maanden geleden te zijn verlopen en het heractiveren duurt om onduidelijke redenen heel erg lang. Mijn manager heeft me opgedragen dan maar tijdelijk een illegale versie te installeren zodat het werk niet blokkeert, en ze gaan dat rechttrekken in… Lees verder

Mag ik mijn werknemers echt niet verplichten een tweefactorauthenticatieapp te installeren?

| AE 11630 | Ondernemingsvrijheid, Privacy | 31 reacties

Een lezer vroeg me: Als werkgever in een gebied waar met gevoelige persoonsgegevens wordt gewerkt, zie ik mezelf verplicht om 2factor authenticatie in te voeren. Wij hebben hiervoor een breed bekende leverancier gevonden, die ons een simpele en privacyvriendelijke app beschikbaar stelt voor op de telefoons van medewerkers. Alleen: ik begrijp uit eerdere blogs dat… Lees verder

Rechter dwingt ex-werknemer om wachtwoord Facebookpagina af te staan

| AE 11562 | Ondernemingsvrijheid | 14 reacties

Een voormalig medewerkster van een dierenopvangtehuis moet het wachtwoord en beheer van een Facebookpagina overdragen aan haar voormalige werkgever, meldde Security.nl onlangs. Dit op gezag van de rechtbank Gelderland die dat bepaalde, versterkt met een dwangsom van 1000 euro per dag dat ze dit niet. De Facebookpagina was tijdens haar dienstverband aangemaakt en draagt de… Lees verder

Mogen verse ouders de kraamverzorger in de gaten houden met de babycam?

| AE 11465 | Privacy | 35 reacties

Een lezer vroeg me: Wij zijn een kraamzorgbureau met drie vaste verzorgenden. Recent kwam een van onze medewerkers bij een nieuwe cliënt thuis, die vertelde dat er diverse camera’s hingen om de baby te kunnen zien én, ik citeer, “om te zien wat de kraamverzorgende op een dag doet.” Dat voelde zeer onprettig dus zij… Lees verder

Kan een it-werknemer worden ontslagen als hij ransomware binnenlaat?

| AE 11447 | Security | 25 reacties

Een lezer vroeg me: Verschillende steden in de VS zijn met ransomware besmet geraakt omdat personeel een besmette e-mailbijlage opende. Nu heeft één van deze steden een it-medewerker ontslagen. Zou dat in Nederland kunnen, iemand ontslaan omdat zijn gedrag tot een infectie leidde, bijvoorbeeld omdat hij een bijlage opende of een update niet installeerde? Het… Lees verder