Individuele content creatie bedreigt creatieve industrie?

Filmpjes van zingende scholieren, visuals van Photoshop-amateurs en krakende audiofragmenten kunnen de grote filmstudio’s en televisiemakers overtreffen, en dat ervaart de content-industrie als een bedreiging, zo staat in Frankwatching:

Media en entertainment executives zien de groeiende mogelijkheden en interesse van individuen om hun eigen content te creëren als een van de grootste bedreigingen voor hun business. Dit is de belangrijkste uitkomst van een recent onderzoek van Accenture onder senior executives in de media en entertainment industrie.

En inderdaad, als je je klanten als “consument” ziet, die braaf moet gaan zitten en kijken of luisteren, dan is het een bedreiging als die klanten creatieve dingen gaan doen met jouw materiaal. Dat kun je met je auteursrecht proberen tegen te houden, maar het is veel slimmer om met de klant mee te denken. Maak je werk makkelijk verkrijgbaar en makkelijk toegankelijk, en bied de mogelijkheid voor mensen om er op voort te bouwen.

Arno

Hoe veel mag je citeren?

Een stukje van een werk citeren is geen inbreuk op het auteursrecht. Maar hoe groot mag dat stukje zijn, en hoe veel stukjes mag je eigenlijk gebruiken bij je citaat?

Dit was de vraag in een rechtszaak tussen het Nederlands Fonds voor de Film en de TROS. De laatste had 9 fragmenten, totaal 3 minuten en 12 seconden van de documentaire China Blue gebruikt bij een reportage over arbeidsomstandigheden in arme landen.

De eerste vraag bij citeren is welk doel het citaat heeft: een aankondiging, een beoordeling, een polemiek (discussie) of een “vergelijkbaar doel”. In dit geval:

Artikel 15a Auteurswet ziet op het citeren in onder meer een aankondiging die aandacht besteedt aan het werk of een gebeurtenis die ermee samenhangt. In dit geval betreft het item van Eenvandaag de aankondiging dat China Blue in première gaat in de bioscopen zodat het citeren is toegestaan mits ook aan de andere in artikel 1 5a Auteurswet genoemde voorwaarden is voldaan (…).

De tweede en belangrijkste vraag is of er niet te veel is overgenomen. Is het gebruik wel “in overeenstemming met hetgeen naar de regels van het maatschappelijk verkeer redelijkerwijs geoorloofd is”?

Hier was dat het geval, want:

Het is met name de regisseur Peled die vertelt over de film, waardoor een beeld van de film ontstaat. De fragmenten van China Blue maken dit niet anders of zodanig dat daardoor sprake is van de door Stichting Nederlands Fonds Voor de Film gestelde ‘overexposure’. De film wordt in het item dan ook niet ‘weggegeven’ door de weergave van de fragmenten. In de documentaire zit veel meer dan hetgeen in het item is vertoond. (…) Het item heeft dan ook naar het oordeel van de rechtbank geen afbreuk gedaan aan de exploitatiemogelijkheden van de documentaire.

Ook zijn er niet onnodig veel fragmenten gebruikt. Het enkele feit dat het wellicht ook mogelijk was geweest om de film aan te kondigen door middel van twee of drie fragmenten, zoals Stichting Nederlands Fonds Voor de Film stelt, maakt niet zonder meer dat er sprake is van disproportioneel gebruik nu er meer filmfragmenten zijn gebruikt. De gebruikte fragmenten zijn zeer kort en sluiten aan bij het interview met Peled. Wat betreft de lengte van de fragmenten, is het inderdaad mogelijk dat meerdere korte fragmenten meer ‘weggeven’ dan twee of drie langere fragmenten. Dat neemt niet weg dat van een dergelijk ‘weggeven’ van de film in het onderhavige geval geen sprake is.

De rest van het vonnis ging over een mogelijke contractbreuk. Je kunt namelijk afspreken -zoals het Filmfonds beweerde dat was gebeurd- dat je maar twee fragmenten zult gebruiken en niet meer. In dat geval gaat die afspraak boven het citaatrecht. Maar daar wilde de rechter eerst aanvullend bewijs voor zien.

Volledig verslag bij Boek 9. Ook het vonnis is als PDF bij Boek 9 te krijgen.

Arnoud

Drie stromingen in open source

Open source bestaat in drie hoofdstromingen: de “vrijheid, blijheid” BSD gemeenschap waar alles mag zonder beperking, de “houd mijn code open” LGPL/Mozilla gemeenschap en de “eerlijk zullen we alles delen” GPL gemeenschap. Deze gemeenschappen onderscheiden zich dus door de mate van vrijheid bij het al dan niet open of gesloten houden van de code. Waar de BSD gemeenschap niets eist, vraagt de LGPL/Mozilla gemeenschap om het delen van verbeteringen en de GPL gemeenschap ook om het delen van uitbreidingen.

Binnenkort komt er een nieuwe versie van GPL versie 3. Deze is sterk politiek gemotiveerd en kan daarmee een nieuwe stroming creëren. Dat zou er dan wel eens zo uit te kunnen zien:

BSD – vrijheid, blijheid voor iedereen, doe maar met de code wat je wilt. Wil iemand zijn verbeteringen niet bijdragen, jammer voor hem. In extreme gevallen laten we Theo de Raadt er wat van zeggen.

GPLv2 – gezellig samen goede code ontwikkelen, maar als je er wat mee doet, word je wel geacht je bijdragen met iedereen te delen. En natuurlijk de broncode publiceren als je de code verspreidt, anders laten we Harald Welte of Armijn Hemel op je los.

GPLv3 – op de barricaden voor de vrijheid van de gebruiker, en wie de verkeerde dingen doet, is een vijand van het volkde gemeenschap en gaat naast Tivo, Novell en Microsoft in het kolenhok – tenzij hij een debat met RMS wint.

De al pragmatische LGPL/Mozilla stroming gaat dan meer samen met de pragmatische GPLv2 stroming, en de meer principiële stroom splitst zich af tot de GPLv3 beweging. Maar de insteek bij GPLv3 vind ik erg negatief, men is “tegen” van alles en niet zozeer “voor” iets. Als je niet uitkijkt, kan dat een sfeer oproepen van wij-hebben-gelijk en voor-afwijkende-meningen-is-geen-plaats en dat komt de samenwerking niet ten goede.

UPDATE: (27 juli) vandaag publiceerde Livre mijn artikel GPL versie 3 is in feite tegen open source.

Arnoud

Op LEGO passende steentjes namaken mag

Ooit had LEGO een octrooi op haar bouwsteentjes, waarbij de uitvinding was dat de buisjes aan de onderkant precies pasten tussen de noppen aan de bovenkant. Als een octrooi verlopen is, mag iedereen de uitvinding namaken. Maar ook dan gelden er nog grenzen, meestal in de vorm van merkinbreuk of “slaafse nabootsing”. Dat laatste is een lastige. Je mag namaken maar daarbij moet je wel je best doen om een eigen, origineel product te maken. Niet alleen maar, eh, slaafs het origineel nabootsen.

Bij bouwsteentjes met noppen en buisjes is dat lastig. Je wilt tenslotte steentjes maken die passen op de LEGO steentjes. Dus heel veel creatieve ruimte heb je niet. Het Gerechtshof Den Bosch heeft nu besloten dat dat in principe mag:

Er is sprake van een door potentiële kopers gevoelde behoefte om bij verdere aankopen bouwsteentjes te verkrijgen die naar maatvoering en uiterlijk passen op/bij de steentjes die men al bezit. In de praktijk van het Nederlandse huisgezin is dat in veel gevallen: Lego en Duplo. Om aan die wens tegemoet te komen, zal een producent zijn producten aan maatvoering en uiterlijk van Lego en Duplo moeten aanpassen. Dat betekent nabootsen, maar in de bijzondere omstandigheden van dit geval is dat een nabootsing die zijn rechtvaardiging vindt in de reële behoefte bij klanten aan compatibiliteit. Daarbij is naar het oordeel van het hof voldoende komen vast te staan dat voor Mega Brands de nabootsing van zowel de afmetingen als de overige vormaspecten van de basiselementen van Lego en Duplo noodzakelijk is voor het tot stand brengen van de compatibiliteit en uitwisselbaarheid

De firma Mega Brands mag dus haar blokjes op de markt brengen. Persoonlijk hoop ik dat de Koreaanse firma Oxford Toys nu ook met haar bouwsystemen komt. Want LEGO is toch maar saai, zonder leger met tanks en kanonnen, Stealth bommenwerpers of SWAT-team met mitrailleurs.

Volledig bericht bij Boek 9.

Arnoud

Geen auteursrecht op offertes

In deze zaak van de Rechtbank Leeuwarden had de eiser een offerte uitgebracht, maar de opdracht niet gekregen. Kan gebeuren, maar daarna bleek dat de gedaagde (die de opdracht dus wel had gekregen) een aantal passages uit die offerte letterlijk had overgenomen in de rapportage over het bodemonderzoek. Dat mag niet, als er tenminste auteursrecht rust op de offerte.

Een wetenschappelijk artikel of een lijvig rapport is immers net zo goed beschermd door het auteursrecht als verheven literatuur. De eis is alleen dat het werk origineel (zelfgemaakt) en creatief is (het stempel van de maker draagt). Daar voldoe je al snel aan. Maar bij een heel zakelijke tekst niet altijd, zo blijkt hier:

Naar het oordeel van de rechtbank bevatten de passages waarvan [eiseres] stelt dat [gedaagde] deze in haar rapportage heeft overgenomen, overwegend objectieve historische en technische feiten en is de beschrijving daarvan uitsluitend functioneel en zakelijk van aard.

Die passages missen derhalve de vereiste creativiteit die noodzakelijk is om te kunnen spreken van een werk met een eigen oorspronkelijk karakter dat het persoonlijk stempel van de maker draagt. Op grond daarvan komt aan die passages van de offertes geen auteursrechtelijke bescherming toe.

Gevonden via Boek 9.

Update (12 dec 2008): in hoger beroep bevestigd.

Update (24 nov 2011): in aanverwante zaak geen auteursrecht op technische tekening want “gemaakt met het oog op realisatie van een technisch effect”.

Arnoud

Octrooi tegen beveiligingslek

In twee maanden al aardig wat geblogd, maar een post over beveiliging èn octrooien had ik nog niet. Maar dankzij Security.NL nu wel:

Het bedrijf Intellectual Weapons kan voor onderzoekers een patent aanvragen op een mogelijke security fix die ze ontdekken. Voor onderzoekers een waarschijnlijk lucratievere optie dan het verkopen van vulnerabilities aan de hoogst biedende partij, omdat een patent altijd van waarde blijft. IW geeft wel aan dat men zoekt naar fixes die innovatief zijn.

Een oplossing voor een beveiligingsprobleem kan inderdaad best geoctrooieerd worden. Een uitvinding is immers een verbetering, een oplossing in de techniek. En er zijn beveiligingslekken te over – bijna 140.000 stuks, zo meldt o.a. de Automatisering Gids.

Of dat echt geld oplevert, waag ik te betwijfelen. Ten eerste omdat het jaren duurt voor je het octrooi verleend krijgt. Tegen die tijd is het beveiligingsprobleem (hopelijk) allang achterhaald. Ten tweede: hoe veel mensen zullen geld betalen voor een reparatie aan Microsoft Outlook? Hooguit eentje, lijkt mij. De rest kan de reparatie toch niet uitvoeren zonder Microsoft’s hulp.

De Register heeft meer over hoe IW verwacht winst te maken:

Intellectual Weapons said it fully expects “major battles” in enforcing its IP, which is just as well since the firm’s business plan puts it toe to toe with Microsoft’s formidable team of lawyers. Security researchers need perseverance in order to stand a chance of scoring half the revenues from licensing offered by the firm.

Security researchers approaching Intellectual Weapons need to have big cajones, the firm advises. Intellectual Weapons said it developed an approach to streamlining the patent application and licensing process, but admits it is still far from straightforward.

Octrooien zijn nuttig voor innovatie, maar je moet wel een lange-termijn visie hebben. En dat mis ik hier.

Arnoud

“De BioStabil is wereldwijd gepatenteerd” – niet dus

Ok, het is televisiereclame en dus geen internetrecht, maar het gaat over octrooien: de reclame van de ‘helende’ hanger BioStabil 2000 is misleidend, zo besliste de Reclame Code Commissie.

Octrooien? Jazeker:

In de reclame voor de BioStabil, een hanger die zou zorgen voor een sterk magnetisch veld en spanningen in het lichaam in balans zou brengen, wordt gesproken over ‘de wereldwijde gepatenteerde BioStabil’. Maar de aanvraag voor dit wereldwijde patent is nog in behandeling.

Inderdaad was er geen wereldwijd patent voor de BioStabil afgegeven, maar dat komt vooral omdat er niet zoiets als een wereldwijd patent bestaat. Wil je octrooi, dan moet je dat in elk land afzonderlijk aanvragen. Er is een internationale procedure die het iets eenvoudiger maakt, het Octrooisamenwerkingsverdrag.

Met behulp van het PCT hoeft een aanvrager slechts een enkele aanvraag in te dienen, waarbij hij op de aanvraag aangeeft in welke landen hij graag octrooi zou willen krijgen. Het Internationale Bureau, een onderdeel van de World Intellectual Property Organization (WIPO), ontvangt de aanvraag en controleert of het aan de formele vereisten voldoet. Tevens zorgt het IB ervoor dat de aanvraag 18 maanden later gepubliceerd wordt.

Maar het IB kent dus geen octrooien toe. Dat doen de nationale octrooiraden nog steeds. Na ontvangst van een PCT-aanvraag start een nationale Octrooiraad meteen met de beoordeling van de octrooieerbaarheid, meestal op basis van de resultaten van het meegezonden nieuwheidsonderzoek. Dit betekent dat het nieuwheidsonderzoek niet bij elke Octrooiraad overnieuw gedaan hoeft te worden, wat een substantiële besparing oplevert.

Arnoud

Live computervredebreuk tijdens rechtszaak

Arnout Veenman schrijft op ISPam.nl over een Verslag kort geding van Impressed tegen Aleto Internet. Aleto had een klant overgenomen van Impressed. Omdat de site van de klant -de Gay Krant- een complex content management systeem (CMS) gebruikte, was de verhuizing niet eenvoudig. Inzet van de zaak was dat Aleto Internet op de server van Impressed zou hebben ingebroken om zo de hele site over te hevelen naar hun eigen server.

Opvallend was de manier waarop de eiser bewijs leverde:

Het hoogte punt van het relaas van de eiser was echter de LIVE demonstratie van het feit dat er met logingegevens die bekend waren bij de eiser kon worden ingelogd op het CMS achter de website van de Gay Krant, die nu bij Aleto op een eigen webserver draait. Daarmee wilde de eiser dus aantonen dat er in zou zijn gebroken op de webserver van Impressed, wat neer komt op inbreuk op artikel 138a Sr. Alleen wat de eiser met het inloggen met de “valse sleutel” in een “valse hoedanigheid” deed valt nou juist ook onder dat artikel. Of te wel onder het toeziend oog van de rechter werd er gewoon even doodleuk een misdrijf in de rechtszaal gepleegd, waar alle aanwezigen van de kant van gedaagde vol verbazing naar keken. Echter gedurende het verhaal van de eiser behoor je niet te interrumperen.

Arnoud

Verplicht leesvoer: Newmusicstrategies.com (via Marco Raaphorst)

Tip van Marco Raaphorst: NewMusicstrategies.com, een blog met hele goede ideeën over strategieën voor muziek.

Het manifesto geeft de basisprincipes goed weer, en voor wie meer wil weten is er een e-boek met de twintig belangrijkste stappen voor een muziekstrategie.

Voor mij sprong deze er uit: Forget product – sell relationship. Een prachtig overzicht over de veranderingen in de muziekindustrie, waarbij elke keer het einde van muziek werd voorspeld.

Gewone mensen die muziek maken? Maar wie wil er dan nog naar de grote artiesten luisteren?

Bladmuziek? Maar dan kunnen mensen zelf muziek maken! Alle concertzalen zullen failliet gaan.

De radio? Maar wie komt er dan nog naar concerten?

Cassettes? Dan koopt niemand meer platen!

Internet? …

Arnoud

Vandaag op SYNC: 9 auteursrechtelijke mythes over MP3

Vandaag op SYNC mijn nieuwe artikel: 9 auteursrechtelijke mythes over MP3 – SYNC.nl.

Mythes en fabels gaan niet alleen over eenhoorns en heksen, maar tegenwoordig ook over auteursrecht. En dan met name als het gaat om auteursrecht bij muziek op Internet. Ik waag een poging deze mythes te ontkrachten.

Of nou ja, nieuw, het is een bewerking van mijn Auteursrechtelijke mythes omtrent MP3 uit 2005. Maar mythes zijn hardnekkig, dus herhaling kan geen kwaad.

Arnoud